গুৰু গোবিন্দ সিংহ
শিখ ধৰ্মৰ দশম গুৰু আৰু খালছা পন্থাৰ প্ৰতিষ্ঠাতা
এই লেখাটোত দশম শিখ গুৰু গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ জীৱন, তেওঁৰ শৈশৱ, অত্যাচাৰৰ সময়ত নেতৃত্ব, খালছা পন্থাৰ প্ৰতিষ্ঠা, আৰু শিখ পৰিচয় আৰু ভক্তিৰ ওপৰত তেওঁৰ স্থায়ী প্ৰভাৱৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে।
গুৰু গোবিন্দ সিংহ শিখ ধৰ্মৰ দশম গুৰু আছিল, আৰু তেওঁৰ জীৱন কাহিনী শিখসকলৰ বাবে অতি পৱিত্ৰ। তেওঁৰ জন্ম ১৬৬৬ চনত বিহাৰৰ পাটনা চহৰত হৈছিল, যেতিয়া তেওঁৰ পিতৃ গুৰু তেগ বাহাদুৰ, নৱম গুৰু, দেশৰ বিভিন্ন ঠাইত ভ্ৰমণ কৰি আছিল। শৈশৱৰ পৰাই তেওঁ অতি বুদ্ধিমান আৰু সাহসী আছিল। তেওঁ সংস্কৃত, ফাৰ্চী, আৰু হিন্দী ভাষা শিকিছিল, লগতে অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ চালনাৰো অভ্যাস কৰিছিল। তেওঁৰ পিতৃয়ে তেওঁক ধৰ্মীয় শিক্ষা আৰু ন্যায়ৰ বাবে লড়াই কৰাৰ প্ৰেৰণা দিছিল।
তেওঁৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা আছিল খালছা পন্থাৰ প্ৰতিষ্ঠা। ১৬৯৯ চনত, আনন্দপুৰ সাহিবত, গুৰু গোবিন্দ সিংহই সকলো শিখকে একত্ৰিত কৰি এটা নতুন সম্প্ৰদায় গঠন কৰিলে, যাৰ নাম দিলে খালছা, অৰ্থাৎ 'শুদ্ধ' বা 'বিশুদ্ধ'। তেওঁ পাঁচজন শিখক 'পঞ্চ প্যাৰে' (পাঁচজন প্ৰিয়জন) হিচাপে বাছনি কৰিলে, আৰু তেওঁলোকক অমৃত (মিঠা পানী) দি দীক্ষা দিলে। এই দীক্ষা গ্ৰহণ কৰা সকলোকে তেওঁলোকৰ জাতি, ধৰ্ম, বা সামাজিক মৰ্যাদা নিৰ্বিশেষে সমান বুলি গণ্য কৰা হ'ল। খালছা সদস্যসকলে পাঁচটা বস্তু ধাৰণ কৰিব লাগে: কেশ (অকটা চুলি), কংঘা (কাঠৰ চিৰুনী), কড়া (লোৰ বালা), কচ্ছা (বিশেষ পোছাক), আৰু কিৰপান (তৰোৱাল)। এইবোৰক 'পঞ্চ কক্কৰ' বোলা হয়।
গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ জীৱনকালত শিখসকলে মোগল শাসকসকলৰ পৰা অত্যাচাৰৰ সন্মুখীন হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ গুৰু তেগ বাহাদুৰক মোগল সম্ৰাট ঔৰংজেৱে ধৰ্মান্তৰিত নোহোৱাৰ বাবে মৃত্যুদণ্ড দিছিল। এই ঘটনাই গুৰু গোবিন্দ সিংহক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল, আৰু তেওঁ অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে লড়াই কৰাৰ শপত লৈছিল। তেওঁ বহু যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত চামকৌৰৰ যুদ্ধ (১৭০৪) আটাইতকৈ বিখ্যাত। এই যুদ্ধত তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ সহিদ হৈছিল, আৰু আন দুজনক জীয়াই জীয়ে বেৰত বন্ধাই দিয়া হৈছিল। এই ত্যাগ শিখ ইতিহাসত অতি শোকজনক আৰু পৱিত্ৰ ঘটনা হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়।
গুৰু গোবিন্দ সিংহই শিখ ধৰ্মত বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন আনিছিল। তেওঁ গুৰু গ্ৰন্থ সাহিবক শিখসকলৰ চিৰন্তন গুৰু হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল, অৰ্থাৎ তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত কোনো মানুহ গুৰু নহ'ব, বৰং এই পৱিত্ৰ ধৰ্মগ্ৰন্থই গুৰু হ'ব। তেওঁ শিখসকলক আত্মৰক্ষা আৰু অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে লড়াই কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল, কিন্তু সদায় ন্যায় আৰু ধৰ্মৰ পথত থাকিবলৈ কৈছিল। তেওঁৰ ৰচনা 'জাফৰনামা' আৰু 'চণ্ডী দি বৰ' আদি শিখ সাহিত্যৰ মূল্যৱান সম্পদ।
গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ প্ৰভাৱ আজিও শিখ সম্প্ৰদায়ত গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰা হয়। তেওঁৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত খালছা পন্থাই শিখসকলক একত্ৰিত কৰি ৰাখিছে, আৰু তেওঁলোকৰ পৰিচয়ৰ মূল অংশ হৈ পৰিছে। প্ৰতি বছৰে বৈশাখী উৎসৱত শিখসকলে খালছা পন্থাৰ প্ৰতিষ্ঠা দিৱস উদযাপন কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু শিক্ষাই শিখসকলক সাহস, ন্যায়, আৰু ভক্তিৰ পথত চলিবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে। তেওঁক 'সৰ্বজন হিতায়' (সকলৰ মংগলৰ বাবে) আৰু 'সৰ্বজন সুখায়' (সকলৰ সুখৰ বাবে) বুলি স্মৰণ কৰা হয়, আৰু তেওঁৰ আদৰ্শ আজিও লক্ষ লক্ষ লোকৰ জীৱনত পোহৰ বৰ্ষাইছে।
আপুনি জানেনে?
জন্মস্থান আৰু তাৰিখ
গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ জন্ম ১৬৬৬ চনত বিহাৰৰ পাটনাত হৈছিল, যেতিয়া তেওঁৰ পিতৃ গুৰু তেগ বাহাদুৰ দেশ ভ্ৰমণত আছিল। তেওঁ শৈশৱত সংস্কৃত, ফাৰ্চী, হিন্দী ভাষা আৰু অস্ত্ৰচালনাৰ শিক্ষা লাভ কৰিছিল।
খালছা পন্থাৰ প্ৰতিষ্ঠা
১৬৯৯ চনত আনন্দপুৰ সাহিবত গুৰু গোবিন্দ সিংহই পাঁচজন শিখক ‘পঞ্চ প্যাৰে’ হিচাপে বাছি লৈ অমৃত দীক্ষা দি খালছা পন্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰে। খালছা সদস্যসকলে পাঁচটা বস্তু ধাৰণ কৰিবলৈ বাধ্য: কেশ, কংঘা, কড়া, কচ্ছা, আৰু কিৰপান—এইবোৰক ‘পঞ্চ কক্কৰ’ বোলা হয়।
পৰিয়ালৰ ত্যাগ
চামকৌৰৰ যুদ্ধত (১৭০৪) গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ দুজন পুত্ৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰত সহিদ হয়, আৰু আন দুজনক জীয়াই জীয়ে বেৰত বন্ধাই দিয়া হয়। এই ত্যাগ শিখ ইতিহাসত অতিশয় পৱিত্ৰ আৰু শোকজনকভাৱে স্মৰণ কৰা হয়।
চিৰন্তন গুৰু
গুৰু গোবিন্দ সিংহই তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত কোনো মানুহক গুৰু নিযুক্ত নকৰি গুৰু গ্ৰন্থ সাহিবক শিখসকলৰ চিৰন্তন গুৰু হিচাপে ঘোষণা কৰে। তেওঁৰ ৰচনা ‘জাফৰনামা’ আৰু ‘চণ্ডী দি বৰ’ শিখ সাহিত্যৰ মূল্যৱান সম্পদ।
বৈশাখী উৎসৱ
প্ৰতি বছৰে বৈশাখী উৎসৱত শিখসকলে খালছা পন্থাৰ প্ৰতিষ্ঠা দিৱস উদযাপন কৰে। এই উৎসৱ গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ ঐতিহ্য আৰু খালছাৰ একতাক স্মৰণ কৰাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সময়।
Guru Gobind Singh Ji
শিখ ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত