Bharat Devotion
Embroidered artwork for વૈષ્ણવ જન તો તેને કહીએ: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

વૈષ્ણવ જન તો તેને કહીએ

ભજનવિશિષ્ટાદ્વૈત (શ્રી વૈષ્ણવ)વિષ્ણુશ્રી કૃષ્ણ

વૈષ્ણવ જન તો તેને કહીએ

૧૫મી સદીના મહાન ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા રચિત વિશ્વપ્રસિદ્ધ ભજન, જે મહાત્મા ગાંધીનું પ્રિય પ્રાતઃપ્રાર્થના-ગીત અને માનવતા, કરુણા તથા સદાચારનું વૈશ્વિક પ્રતીક છે.

શ્લોકો

વૈષ્ણવ જન તો તેને કહીએ જે પીડ પરાઈ જાણે રે પરદુઃખે ઉપકાર કરે તોયે મન અભિમાન ન આણે રે
Vaishnava Jana To Tene Kahiye Je Peeda Parayi Jane Re Paradukhe Upakara Kare Toye Mana Abhimana Na Aane Re

શ્લોક 1

સકલ લોકમાં સહુને વંદે, નિંદા ન કરે કેની રે વાચ કાછ મન નિશ્ચલ રાખે, ધન ધન જનની તેની રે
Sakala Lokaman Sahune Vande, Ninda Na Kare Keni Re Vacha Kachha Mana Nishchala Rakhe, Dhana Dhana Janani Teni Re

શ્લોક 2

સમદૃષ્ટિ ને તૃષ્ણા ત્યાગી, પરસ્ત્રી જેને માત રે જિહ્વા થકી અસત્ય ન બોલે, પરધન નવ ઝાલે હાથ રે
Samadrishti Ne Trishna Tyagi, Parastree Jene Mata Re Jihva Thaki Asatya Na Bole, Paradhana Nava Jhale Hatha Re

શ્લોક 3

મોહ માયા વ્યાપે નહિ જેને, દૃઢ વૈરાગ્ય જેના મનમાં રે રામનામ-શું તાળી રે લાગી, સકલ તીરથ તેના તનમાં રે
Moha Maya Vyape Nahi Jene, Dridha Vairagya Jena Manman Re Ramanama-Shum Tali Re Lagi, Sakala Teeratha Tena Tanman Re

શ્લોક 4

વણલોભી ને કપટરહિત છે, કામ ક્રોધ નિવાર્યા રે ભણે નરસૈયો તેનું દર્શન કરતાં, કુળ એકોતેર તાર્યા રે
Vanalobhee Ne Kapatarahita Chhe, Kama Krodha Nivaryare Bhane Narasaiyo Tenum Darshana Karatan, Kula Ekoter Taryare

શ્લોક 5

પૂજા માર્ગદર્શિકા અને પાઠ લાભ (ફલશ્રુતિ)

ફલશ્રુતિ
શુભ દિવસ

દરરોજ અથવા શુભ તિથિઓ પર

ઉત્તમ સમય (મુહૂર્ત)

બ્રહ્મ મુહૂર્ત (સવારે 4 થી 6) અથવા સંધ્યા વેળા

પવિત્ર નૈવેદ્ય

ઘીનો દીવો, ધૂપ, તાજાં ફૂલો અને નૈવેદ્ય

આધ્યાત્મિક લાભ (ફલશ્રુતિ)ફલશ્રુતિ
  • માનસિક શાંતિ, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને સકારાત્મક ઊર્જા

પૃષ્ઠભૂમિ

ગુજરાતી સાહિત્યના આદિકવિ ભક્ત નરસિંહ મહેતા (૧૪૧૪-૧૪૮૧) રચિત આ પદ ભક્તિની સર્વોચ્ચ વ્યાખ્યા આપે છે. બાહ્ય આડંબર કે તિલક-માળાને બદલે બીજાની પીડાને પોતાની સમજનાર (પીડ પરાઈ જાણે રે), ઉપકાર કરીને પણ અભિમાન ન કરનાર અને પરધન-પરસ્ત્રી પ્રત્યે પવિત્ર દૃષ્ટિ રાખનાર જ સાચો વૈષ્ણવ છે. મહાત્મા ગાંધીજીએ આ ભજનને પોતાના સાબરમતી આશ્રમનું પ્રાતઃ પ્રાર્થનાગીત બનાવી વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત કર્યું.

આ પાઠ વિશે

રચયિતા: Narsinh Mehta

સ્ત્રોત: wisdomlib.org

શું તમે જાણો છો?

ગાંધીજીનું નિત્ય પ્રાર્થનાગીત

આ ભજન ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય આંદોલનનું આધ્યાત્મિક સૂત્ર બન્યું, જે સાબરમતી આશ્રમની પ્રાતઃસભામાં રોજ ગવાતું હતું.

ભક્તિની સાચી ઓળખ

નરસિંહ મહેતાએ બાહ્ય ભેખ કે વેશભૂષાને બદલે ચારિત્ર્ય, પરદુઃખભંજનતા અને નિષ્કપટ મનને સાચા વૈષ્ણવનું લક્ષણ કહ્યું છે.

પીડ પરાઈ જાણે રે

આ અમર પંક્તિ આજે પણ ગુજરાતી ભાષા અને વિશ્વભરમાં કરુણા અને માનવધર્મનું પરમ પ્રતીક ગણાય છે.

તન માં સકલ તીરથ

ચોથા પદમાં જણાવ્યું છે કે મોહ-માયાથી રહિત અને રામનામમાં લીન વ્યક્તિના દેહમાં જ સઘળાં તીર્થો વસે છે.

એકોતેર કુળનો ઉદ્ધાર

છેલ્લી કડીમાં નરસૈયો કહે છે કે આવા પરોપકારી સજ્જન પુરુષના દર્શન કરવા માત્રથી સમગ્ર કુળની ૭૧ પેઢીઓ તરી જાય છે.

Vishnuની સંપૂર્ણ સ્તુતિ અને પાઠ

Vishnu

Vishnuનું બધું જુઓ →

હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ

બધું જુઓ