दिव्य गोपाळ
बालकृष्णाला उद्देशून स्तोत्र
तिरुमला येथे पूजित होणाऱ्या, कमरेच्या घुंगरांनी आणि हातात लोणी असलेल्या बाल गोपाळ (कृष्ण) यांच्यावरील अन्नमाचार्यांचे संस्कृत कीर्तन.
श्लोक
मी गोपाळ गोरक्षकावर ध्यान करतो; मी नेहमी त्याच्या चरणांचे चिंतन करतो, ज्यांची मनाने सेवा केली जाते.
श्लोक 1
कमरेला कमरपट्टा बांधलेला, मणी लावलेल्या घुंगरूंच्या गुच्छांनी सजलेला, आणि नृत्य करणाऱ्या पावलांच्या मोहक, लालित्यपूर्ण हालचालींनी तेजस्वी, जी त्याच्या वक्र पायांच्या गोड आवाजाने भरलेली आहेत.
श्लोक 2
नेहमी हालणाऱ्या हातात ताजे लोणी धरलेले, ब्रह्मा इत्यादी देवतांच्या समूहांच्या भक्तीने त्याचे पाय शोभलेले आहेत; तो अतुलनीय हरी, परमपुरुष, गोपाळ, जो तिरुवेंगडमध्ये वास करतो.
श्लोक 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
बुधवार, गुरुवार व एकादशी
ब्राह्ममुहूर्त किंवा संध्याकाळची वेळ
तुळशीची पाने, लोणी-खडीसाखर व पिवळी फुले
- परम भक्ती, परमानंद व चिंतामुक्ती
पृष्ठभूमि
हे संस्कृत कीर्तन तल्लापाक अन्नमाचार्य (सुमारे १४०८–१५०३) यांचे मानले जाते. ते तेलुगू रचनाकार होते, ज्यांनी तिरुमला येथे भगवान वेंकटेश्वरासाठी गायन केले; पारंपरिकपणे त्यांना सुमारे ३२,००० संकीर्तनांचे श्रेय दिले जाते, ज्यांपैकी बहुतेक तेलुगू भाषेत आणि काही संस्कृत भाषेत आहेत. हा मजकूर वेंकटेश्वरावरील संस्कृत कृतींच्या Sanskrit Documents संग्रहात जतन केलेला आहे. हे वैष्णव भक्ती परंपरेचे असून, नाचणाऱ्या, लोणी धरणाऱ्या बालकाचे चित्र भागवत पुराणाच्या दशम स्कंधातील बाल कृष्णावर आधारित आहे, आणि मजकूर त्याला तिरुवेंकटाचल पर्वतावर स्थापित करतो. मैफिली, मंदिरे आणि जन्माष्टमीसारख्या उत्सवांत वात्सल्य भाव (वात्सल्य भाव) जागवण्यासाठी ते गायले जाते.
या पाठाबद्दल
रचयिता: Tallapaka Annamacharya
Tallapaka Annamacharya च्या आणखी रचना
तुम्हाला माहीत आहे का?
रचना
या गीताला एक पल्लवी आणि दोन चरणे आहेत. पल्लवी ध्यानदर्शक क्रियापदाने सुरू होते — “मी ध्यान करतो” (भावयामि) आणि “मी चिंतन करतो” (चिन्तयेहम्) — ज्यामुळे बाल गोपाळ (कृष्ण) यावर सतत आंतरिक लक्ष केंद्रित होते; पुढील श्लोक त्यात प्रतिमा भरतात.
नृत्याची प्रतिमा
श्लोक १ मध्ये बाल कृष्णाचे आनंदी चित्र आहे: कमरेच्या पट्ट्यावर लहान घुंगरांचा नाद होतो, त्याची वाकडी बालपावले ध्वनीने भरतात, आणि त्याच्या खेळकर हालचालींत मोहकता चमकते. हे बाल कृष्णाच्या प्रिय “नाटन” (नृत्य) चे वर्णन करते.
लोण्याचे प्रतीक
कृष्णाच्या हातात ताजे लोणी (नवनीत) असल्याचे वर्णन आहे. हा साधा तपशील त्याच्या बाल्यातील खोड्यांची — गावातील घरांतून लोणी चोरण्याची — आठवण देतो, आणि त्याच्या गोडव्याचे व प्रेमाने भक्तांना पोषण देण्याच्या पद्धतीचे प्रतीक आहे.
तिरुमलाशी संबंध
हे गीत अनपेक्षितपणे हा बाल कृष्ण तिरुवेंकटाचलम् (तिरुमलाचा पवित्र पर्वत, जेथे भगवान वेंकटेश्वर वास करतात) येथे ठेवते. यातून दिसते की हिंदू परंपरा कृष्ण आणि वेंकटेश्वर यांना एकाच परम प्रभू — विष्णू — यांची रूपे मानते, आणि दोन प्रसिद्ध भक्ती-प्रवाह जोडते.
परम दैवत्व
समारोपाची ओळ कृष्णाला “परम पुरुषम्” (परम पुरुष) म्हणते आणि ब्रह्मादी देवसुद्धा त्याच्या चरणांची पूजा करतात, असे सांगते. मोहक बालरूपामागे परम सत्याचे अंतिम वास्तव आहे, आणि ते सर्व जीवांकडून उपासनेस पात्र आहे, याची आठवण हे देते.
Krishna
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत
