ဒုမ္မေဓဇာတ်

ဇေတဝန်ကျောင်း၌ ဘိက္ခုအချို့သည် ဒေဝဒတ်သည် မည်သူမဆို ဗုဒ္ဓကို ချီးမွမ်းသည်ကို ကြားရလျှင် မနာလိုစိတ်ဖြင့် မနေနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုကြသည်။ ဗုဒ္ဓကလည်း ၎င်းသည် ဒေဝဒတ်တွင် ရှိနေသော ဟောင်းနွမ်းသည့် ပုံစံဖြစ်ပြီး အသစ်မဟုတ်ကြောင်း မိန့်တော်မူ၍ ထိုပုံစံ မည်မျှ ယခင်ဘဝများအထိ ရောက်ရှိနေသည်ကို ပြရန် အလွန်ယခင်ကျသော ဘဝမှ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုကို ပြောပြတော်မူသည်။

ထိုအတိတ်ကာလ၊ မဂဓတိုင်း ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဘုရင်တစ်ပါးသည် အပြစ်အနာကင်းသော အလှတရားရှိသည့် နိုင်ငံတော်ဆင်တစ်ကောင်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားလေသည်။ ထိုဆင်သည် ဖြူစင်သော ဆင်ထီးဖြစ်ပြီး ကြီးမြတ်သော ခွန်အားနှင့် နူးညံ့သော အပြုအမူရှိလေသည်။ ထိုဆင်မှာ ဗောဓိသတ်ပင် ဖြစ်တော်မူသည်။ မြို့တော်ပွဲကြီးတစ်ခုအတွင်း ဘုရင်သည် ထိုဆင်ကို စီး၍ ပြည်သူများ စုပုံနေသော လမ်းများအတိုင်း ခရီးပြုခဲ့သည်။ လူအုပ်သည် ဆင်တော်ကိုသာ ကြည့်၍ ချီးမွမ်းသံနှင့် ကြာပန်းများ ပစ်ချကြသော်လည်း ဘုရင်ကိုယ်တိုင်မှာ လုံးဝနီးပါး သတိမထားမိဘဲ ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည်။

ဘုရင်၏ မာနသည် မိမိ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကြောင့်ပင် ထိုမျှ အလွန်ဖုံးကွယ်ခံရခြင်းကြောင့် မနာလိုစိတ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားလေသည်။ ပြည်သူတို့၏ ချီးမွမ်းမှုကို တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်အား လက်လွှဲပေးရမည်ဆိုလျှင် ထိုဆင်ကို အသက်ရှင်ခွင့် မပေးနိုင်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ၊ သတ်ဖြတ်မှုဟု မထင်စေရန် ဖြစ်စေမည့် နည်းဖြင့် ဖျက်ဆီးရန် ကြံစည်လေသည်။ ဆင်ဆရာကို ဝေပုလ္လတောင်ထွတ်သို့ ဆင်ကို ခေါ်ဆောင်ရန်၊ ထက်မြသော ကျောက်များပေါ်သို့ ဒေါင်ပြတ်ကျသည့် ချောက်ကမ်းပါးစွန်းသို့ ရောက်စေရန် အမိန့်ပေးလေသည်။

ချောက်ကမ်းပါးစွန်း၌ ဘုရင်သည် ဆင်ဆရာအား ဆင်ကို ခြေသုံးချောင်းဖြင့် ရပ်စေရန်၊ ထို့နောက် ခြေနှစ်ချောင်းဖြင့်၊ ထို့နောက် ခြေတစ်ချောင်းတည်းဖြင့် မျှခြေထိန်းစေရန် အမိန့်ပေးလေသည်။ တောင်းဆိုချက် တစ်ခုစီကို အလွယ်တကူ ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့သည်။ တိရစ္ဆာန်၏ ချိန်ညှိမှုကို မည်သည့် စမ်းသပ်ချက်ကမျှ ဖျက်ဆီးနိုင်ခြင်း မရှိသဖြင့် စိတ်ပျက်လာသော ဘုရင်သည် နောက်ဆုံး၌ ဆင်ဆရာအား ဆင်ကို အဘယ်အရာပေါ်မှ မရပ်ဘဲ ချောက်ထဲ၏ ဟင်းလင်းပြင်ထက်သို့ ထွက်၍ ရပ်စေရန် အမိန့်ပေးလေသည်။

ဤနောက်ဆုံး အမိန့်၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်သော ဆင်ဆရာသည် ဆင်၏ နားရွက်နားသို့ ကိုင်းညွတ်ကပ်ကာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောလေသည်။ ဘုရင်၏ မနာလိုမှုသည် သတ်ဖြတ်လိုသော စိတ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုမျှ စိတ်သေးငယ်သော မင်းအုပ်ချုပ်သည့် နိုင်ငံသည် ထိုမျှ တန်ဖိုးရှိသော သတ္တဝါနှင့် မထိုက်တန်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ဖြောင့်မတ်သော ဘုရင် စိုးစံရာ ဗာရာဏသီသို့ အတူ ထွက်ခွာသင့်ကြောင်း ဆိုလေသည်။

ထိုစကားများကို ကြားသည်နှင့် ဗောဓိသတ်သည် ဆင်အနည်းငယ်သာ ခေါ်ယူအသုံးပြုတတ်သော ဝိညာဉ်ရေးရာ တန်ခိုးကို ထုတ်ဖော်တော်မူသည်။ ဘုရင်၏ ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း အောက်ရှိ ကျောက်ဆောင်များပေါ်သို့ မကျဘဲ ချောက်ကမ်းပါးမှ ခြေလှမ်းကာ ကောင်းကင်သို့ တက်သွားလေသည်။ ဆင်သည် ဆင်ဆရာကို ကျောပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်ကာ ဟင်းလင်းပြင်ကို ဖြတ်၍ ပျံသန်းသွားသည်။ သူ့ကို သတ်ရန် ကြံစည်ခဲ့သော ဘုရင်သည် မိမိ သတ်ဖြတ်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည့် တောင်ထွတ်မှ အရှက်ကွဲစွာဖြင့် ကြည့်နေရုံသာ ရှိလေသည်။

သူတို့သည် ဗာရာဏသီ၏ နန်းတော်ရုံ ကွင်းပြင်ပေါ်သို့ ဆင်းသက်ကြသည်။ ဆင်ဆရာသည် ဘုရင်သစ်အား ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှ အားလုံးကို ပြောပြသည်။ ဆင်၏ တန်ဖိုးနှင့် ထိုဆင်ကို စွန့်ပစ်ခဲ့သော အုပ်ချုပ်သူ၏ မိုက်မဲမှု နှစ်ခုလုံးကို သိမြင်သော ဗာရာဏသီဘုရင်သည် နိုင်ငံကို အပိုင်းသုံးပိုင်း ခွဲဝေလေသည်။ တစ်ပိုင်းကို မိမိအတွက်၊ တစ်ပိုင်းကို ဆင်ဆရာအတွက်၊ တစ်ပိုင်းကို သူ့ထံ ရောက်ရှိရန် ရွေးချယ်ခဲ့သော ဆင်တော်ကို ဂုဏ်ပြုရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဗောဓိသတ်၏ အကူအညီဖြင့် ထိုဘုရင်သည် အိန္ဒိယတစ်ခုလုံးကို အုပ်ချုပ်ရန် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓသည် ဇာတ်လမ်းအတွင်းရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များကို အမည်ပေးခြင်းဖြင့် တရားဒေသနာကို အဆုံးသတ်တော်မူသည်။ မဂဓ၏ မနာလိုသော ဘုရင်သည် ဒေဝဒတ်ဖြစ်သည်၊ ဗာရာဏသီ၏ ဖြောင့်မတ်သော ဘုရင်သည် သာရိပုတ္တ ဖြစ်သည်၊ ဆင်ဆရာသည် အာနန္ဒာ ဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဗုဒ္ဓ ကိုယ်တော်တိုင်သည် စိတ်သေးငယ်သော မင်းတစ်ပါး မျှဝေခွင့်မရနိုင်သော ဖြူဖွေးသော ဆင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုဆင်၏ ပျံသန်းခြင်းသည် ထိုတန်ဖိုးကို ထိုက်တန်စွာ လက်ခံနိုင်သော အုပ်စိုးသူ၏ လက်သို့ တိုက်ရိုက် ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဤဇာတ်လမ်းကို ပါဠိသုတ္တန်ပိဋက၏ ဇာတ်တော်အမှတ် ၁၂၂ အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

ဘုရင်၏ မနာလိုသော စီမံကိန်းသည် အပြည့်အဝ ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။ သူသည် ဆင်ကို သတ်ရန် မအောင်မြင်သည့်အပြင်၊ ဆင်ကြောင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အိန္ဒိယတစ်ခုလုံးကို နောက်ပိုင်း အုပ်ချုပ်သွားမည့် ပြိုင်ဘက်၏ လက်သို့ ဆင်ကို တိုက်ရိုက် တွန်းပို့ခဲ့သည်။ ဘုရင်သည် မိမိ၏ ကိုယ်တိုင်ထိန်းသိမ်းမှုအောက်ရှိ ထူးခြားကြီးမြတ်သော တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်နှင့် ပြည်သူတို့၏ ချီးမွမ်းမှုကို မျှဝေရန် သည်းခံခဲ့လျှင် ပလ္လင်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အကြီးမားဆုံး အရင်းအမြစ်နှစ်ခုလုံးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့မည်။ သူ၏ မနာလိုမှုသည် မူလက ဆုံးရှုံးရမည်ကို စိတ်ညစ်ခဲ့သော ချီးမွမ်းမှု၏ တန်ဖိုးထက် ပိုမို ကြီးမားသော တန်ဖိုးကို သူ့အား ပေးဆပ်စေခဲ့သည်။

ဆင်ဆရာ၏ ဆုံးဖြတ်ချက် အရေးပါဆုံးအခိုက်အတန့်သည် ဆင်သည် မြေကြီးမှ မလွတ်မီကပင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မဖြစ်နိုင်သော၊ အသေအပျောက်ဖြစ်စေနိုင်သော ကျွမ်းကျင်ပြသမှုကို ၎င်း၏ ဆင်ထံ ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးခံရစဉ်၊ ဆင်ဆရာသည် ဖြစ်ပျက်နေသော အမှန်တရားကို ဆင်အား ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြောပြပြီး ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်တုံ့ပြန်မှုကို ရွေးချယ်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။ ပျံသန်းခြင်းသည် ဆင်၏ ကိုယ်ပိုင် ဝှက်ထားသော တန်ခိုးဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုတန်ခိုးကို အသုံးပြုနိုင်သော အခွင့်အလမ်းသည် တိုက်ရိုက် မင်းတော်အမိန့်အောက်ရှိ လူတစ်ဦးက အရေးကြီးဆုံး အခိုက်အတန့်၌ အမိန့်နာခံခြင်းထက် သစ္စာကို ရွေးချယ်ခဲ့သောကြောင့်သာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။