မူလပရိယာယဇာတ်

ဗာရာဏသီပြည်တွင် ဗြဟ္မဒတ်မင်းက နိုင်ငံအုပ်စိုးစဉ်၊ ဘုရားလောင်းသည် ဗြာဟ္မဏမျိုးနွယ်တွင် ဖွားမြင်ပြီး ဝေဒသုံးပါးကို ကျွမ်းကျင်တော်မူသည်။ လောကီပညာ၏ ကျော်ကြားသော ဆရာဖြစ်လာသဖြင့် နီးဝေးမှ ငါးရာသော ငယ်ရွယ်သည့် ဗြာဟ္မဏများ သင်ယူရန် လာကြသည်။ နှစ်အတော်ကြာ ဘုရားလောင်းသည် သဒ္ဒါ၊ ယဇ်ပူဇော်ရာ ရွတ်ဆိုချက်များနှင့် ထိုခေတ်ပညာရှင်တို့ တန်ဖိုးထားသော ပညာရပ်များကို အစွန်းမရှိ ပို့ချပေးတော်မူသည်။

တပည့်များ တတ်မြောက်လာသောအခါ အန္တရာယ်ရှိသော အတွေးတစ်ခု စိတ်ထဲတွင် အမြစ်တွယ်လာသည်။ “ယခု ငါတို့သည် ဆရာသိသမျှ အားလုံးကို သိပြီ။ ဆရာနှင့် ငါတို့အကြား ကွာခြားချက် ဘာမျှ မကျန်တော့ပါ” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးတင်စိတ် အစား ဤအတွေးက မာနကို ဖြစ်စေသည်။ ၎င်းတို့သည် ဆရာအား ဆရာတစ်ပါးအပေါ် သင့်တော်သော ရိုသေမှုဖြင့် ပြုစုခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းကြပြီး၊ တပည့်များ အစဉ်အလာအရ ဆရာအား ပြုရသော နေ့စဉ် အမှုဆောင်ခြင်းများကို လျစ်လျူရှုကာ ဆရာကို ညီတူ၊ သို့မဟုတ် ဂုဏ်ပြုရန် မထိုက်တော့သူအဖြစ် ဆက်ဆံကြသည်။

တစ်နေ့တွင် ဘုရားလောင်းသည် ဗဒရိပင်အောက်၌ စုဝေးနေကြသော ယခင်တပည့်များနှင့် ဆုံတွေ့ရာ ၎င်းတို့သည် ဆရာထံမှ ထပ်မံသင်ယူစရာ မရှိတော့ဟု ယုံကြည်ကာ ဆရာကို ဖွင့်ဟ ပြက်ရယ်နေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဆရာသည် ဒေါသဖြင့် ဆုံးမခြင်းမပြုဘဲ၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်၏ ဉာဏ်ဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပညာသည် မှန်ကန်သော ပညာနှင့် မည်မျှ ကွာဝေးသည်ကို ပြသရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ ၎င်းတို့ကို စုရုံးစေ၍ ကဗျာပုံစံဖြင့် ပဟေဠိတစ်ခုကို ချမှတ်တော်မူသည်။ ထိုပဟေဠိကို ဝေဒရွတ်ဆိုမှုဖြင့် မှတ်ဉာဏ်တစ်ခုတည်းနှင့် ဖြေ၍ မရနိုင်ပေ။

ဆရာ၏ ပဟေဠိမှာ ဤသို့ ဖြစ်သည်: “အချိန်သည် အရာခပ်သိမ်းကို စားသုံး၏၊ အချိန်ကိုယ်တိုင်ပင် စားသုံး၏။ ခပ်သိမ်းကို စားသုံးသူကို အဘယ်သူက စားသုံးသနည်း—ပြောပါ။” ဤမေးခွန်းသည် တပည့်များ အလွတ်ရထားသော ဝေဒများထက် ကျော်လွန်သော၊ ၎င်းတို့၏ ပုံမှန်ပညာ မည်သည်တွင်မျှ စဉ်းစားရန် မလိုအပ်ခဲ့သော ပိုနက်သော မူသဘောကို ထိတွေ့သည့် မေးခွန်းဖြစ်သည်။ ဆရာက ဤမေးခွန်းတစ်ခုတည်းသည် ဝေဒသုံးပါး၏ အဖြေနယ်ပယ်အပြင်ဘက်တွင် ရှိကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ပြောကြားပြီး၊ ၎င်းကို ဖြေနိုင်ပါက ၎င်းတို့သည် ဆရာထက် တကယ် ကျော်လွန်ပြီဟု ဝန်ခံမည်ဟု ဆိုသည်။

စတင်တွင် ယုံကြည်စိတ်ရှိသော ငါးရာသော တပည့်များသည် ၎င်းတို့၏ ကျယ်ပြန့်သော ပညာက အဖြေကို ချက်ချင်းပေးနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကာ မှတ်ဉာဏ်ကို ရှာဖွေရန်နှင့် အချင်းချင်း တိုင်ပင်ရန် ခွဲခွာကြသည်။ ဆရာက ဖြေရှင်းချက် ရှာရန် ခုနစ်ရက်လုံး ပေးတော်မူသည်။ ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ငြင်းခုံကြပြီး ၎င်းတို့ သင်ယူထားသော ကဗျာနှင့် ပုံသေနည်းတိုင်းကို လှန်ကြည့်ကာ ရှိသမျှ ယုတ္တိအမြင်ကို စမ်းသပ်ကြသော်လည်း ငါးရာထဲမှ တစ်ဦးမျှပင် ပဟေဠိကို ကျေနပ်စေသော အဖြေကို ထုတ်ပေးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

အပတ်ကုန်ဆုံးပြီး တပည့်များ လက်ချည်းပြန်လာကာ ၎င်းတို့၏ ရှုံးနိမ့်မှုကို ဝန်ခံသောအခါ၊ ဘုရားလောင်းသည် အဖြေကို ချက်ချင်း ပေးတော်မမူပေ။ သင်ခန်းစာကို ပိုမို နက်ရှိုင်းစေရန် ဒုတိယ ပဟေဠိကို ချမှတ်တော်မူသည်: “ခေါင်းများသည် လည်ပင်းပေါ်တွင် ပေါက်၍၊ ခေါင်းပေါ်တွင် ဆံပင်များ ပေါက်ရောက်၏။ ခေါင်းမည်မျှတွင် နားရှိသနည်း၊ သိလိုပါသည်။” တပည့်များ ဆက်လက် ရှုပ်ထွေးနေသည်ကို မြင်တော်မူသောအခါ ဆရာက “သင်တို့သည် မိုက်မဲကြ၏။ သင်တို့ နားတွင် အပေါက်များ ရှိသော်လည်း ပညာမရှိ” ဟု ရှင်းလင်းစွာ မိန့်တော်မူပြီးမှ၊ ပဟေဠိနှစ်ခုလုံးကို အပြည့်အစုံ ရှင်းပြတော်မူသည်။

ဖြေရှင်းချက်များကို ကြားပြီး ၎င်းတို့၏ ယုံကြည်ချက်သည် နားလည်မှုထက် မည်မျှ ကျော်လွန်ခဲ့သည်ကို သိမြင်လိုက်သောအခါ ငါးရာသော တပည့်များသည် အရှက်ရမှုဖြင့် ပြည့်လျှံသွားကြသည်။ ၎င်းတို့က “ငါတို့ ဆရာတို့သည် တကယ်ပင် ကြီးမြတ်ကြပါ၏” ဟု အော်ဟစ်ကာ၊ မသင့်တော်မှုအတွက် ခွင့်လွှတ်ရန် တောင်းပန်ရင်း ဘုရားလောင်း၏ ရှေ့တွင် ပျပ်ဝပ်ကြသည်။ ထိုနေ့မှစ၍ ၎င်းတို့သည် မာနကို ငြိမ်းသတ်ကာ၊ ဝတ်ပြုရမည့် ဝတ္တရားနှင့် ရိုသေမှုများကို ပြန်လည် ကျင့်ကြသည်၊ မာနအစား နှိမ့်ချမှုဖြင့် သင်ယူရန် ပြန်လည် အားထုတ်ကြသည်။

ဘုရားသည် ဤရှေးဟောင်းဇာတ်လမ်းကို ဥက္ကဋ္ဌာမြို့အနီး သုဘဂဝန်ဥယျာဉ်တွင် နေစဉ် ပြောကြားတော်မူသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်း၏ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် တပည့်များအကြား ဆင်တူသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဝေဒကျွမ်းကျင်ပြီး ဘုရား၏ အောက်တွင် တိပိဋကကို ဆက်လက် လေ့လာခဲ့သော ငါးရာသော ဗြာဟ္မဏများသည် ၎င်းတို့၏ ပညာကြောင့် မာနဖြစ်လာကြကာ၊ “ဘုရားသည် တိပိဋကကိုသာ သိတော်မူ၏၊ ငါတို့လည်း အတူတူ သိ၏။ ဤဘုရားနှင့် ငါတို့အကြား ဘာကွာခြားချက် ရှိအံ့နည်း” ဟု တွေးကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဘုရားကို ပြုစုခြင်း ရပ်ဆိုင်းပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် တပည့်များ စုဆောင်းရန် သွားကြသည်။

ထို မာနကို ၎င်းတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ချိုးနှိမ်လိုသဖြင့်၊ ဘုရားသည် ၎င်းတို့ရှေ့တွင် အကြောင်းတရားတို့၏ ဆက်စပ်မှုအကြောင်း နက်နဲသော ရှင်းလင်းချက်ကို ဟောကြားတော်မူသည်၊ ၎င်းသည် ဉာဏ်၏ အဆင့်ရှစ်ဆင့်ဖြင့် ထည့်သွင်းထားသည်။ ဝေဒနှင့် တိပိဋကတွင် ၎င်းတို့၏ ကျွမ်းကျင်မှု အလုံးစုံရှိသော်လည်း ငါးရာသော ဗြာဟ္မဏများသည် ၎င်း၏ စကားလုံးတစ်လုံးကိုမျှ နားမလည်နိုင်ခဲ့ကြပေ။ ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် မှတ်မိခြင်းပေါ်တွင်သာ အခြေခံသော ၎င်းတို့၏ မာနသည် မှတ်ဉာဏ်ထက် အမြင်သဘောကို လိုအပ်သော တရားတော်ရှေ့တွင် ပြိုကျသွား၍ ရှေ့က မာနအစား နက်နဲသော နှိမ့်ချမှု ဝင်ရောက်လာသည်။

နောက်ပိုင်း ဝေသာလီရှိ စေတီတစ်ခုတွင် ဘုရားက ထိုအခန်းကို ပြန်လည် ဟောကြားတော်မူပြန်သည်၊ နှိမ့်ချခံရသော ဗြာဟ္မဏများရှေ့တွင်ပင်။ ဘုရား ဟောကြားနေစဉ် တစ်ထောင်သော လောကဓာတ်များ တုန်လှုပ်သွားကြောင်း ဆိုသည်၊ ထိုမျှ ကြီးမြတ်သော တရားဒေသနာဖြစ်သည်။ ယခု အမှန်တကယ် လက်ခံနိုင်စွမ်းရှိလာသော ငါးရာသော ဗြာဟ္မဏများသည် တရားဒေသနာ အဆုံးတွင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရရှိကြသည်။ ကျောင်း၏ ရဟန်းများသည် ဤအရာကို အံ့ဩကာ၊ ဘုရားသည် တရားတစ်ပုဒ်တည်းဖြင့် မာနကြီးသော ပညာရှင်များကို နှစ်ကြိမ် နှိမ့်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း အချင်းချင်း ပြောဆိုကြသည်။

ရဟန်းများ ၎င်းတို့၏ စကားဝိုင်းကို ဘုရားထံ လျှောက်တင်သောအခါ၊ ဘုရားက ၎င်းသည် ထိုကဲ့သို့သော မာနကို ပထမဆုံး အနိုင်ယူခြင်း မဟုတ်ကြောင်း မိန့်ကြားပြီး၊ ဆရာနှင့် ၎င်း၏ ဗဒရိပင်အကြောင်း ရှေးဟောင်းဇာတ်လမ်းကို ပြောပြတော်မူသည်။ ထို့နောက် ယခုဘဝ၏ ဖြစ်ပုံကို ဖော်ပြတော်မူသည်: ယခု နှိမ့်ချခံရသော ငါးရာသော ဗြာဟ္မဏ ရဟန်းများသည် ရှေးကာလက ထိုငါးရာသော မာနကြီးသည့် တပည့်များ ဖြစ်ကြ၏၊ ဘုရား ကိုယ်တော်တိုင်ကလည်း ဗာရာဏသီရှိ ထိုဗြာဟ္မဏ ဆရာ ဖြစ်တော်မူပြီး ၎င်းတို့ရှေ့တွင် အဖြေမရှိသော ပဟေဠိကို ချမှတ်ခဲ့သည်။

ဒုကနိပါတ်ရှိ ပါဠိဇာတက၏ နံပါတ် ၂၄၅ ဖြစ်သော မူလပရိယာယဇာတ်သည် ၎င်း၏ ပဟေဠိများကို လိမ္မာပါးနပ်မှုတစ်ခုတည်းဖြင့် ယနေ့တိုင် မဖြေနိုင်သေးသောကြောင့် တည်မြဲနေဆဲဖြစ်သည်။ “အချိန်သည် အရာခပ်သိမ်းကို စားသုံး၏; အချိန်ကို အဘယ်သူ စားသုံးသနည်း” နှင့် “ခေါင်းမည်မျှတွင် နားရှိသနည်း” တို့သည် မှတ်ဉာဏ်ဖြင့် ဖြေရှင်းရမည့် ပဟေဠိများ မဟုတ်ဘဲ၊ သတင်းအချက်အလက်ကို ဉာဏ်အမြင်ဟု အထင်မှားသူတိုင်းအား ထောက်ပြသော မှန်ပြင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဘဝနှစ်ခုလုံးတွင် ဆရာတစ်ဦးတည်းနှင့် တပည့်တစ်စုတည်းသည် တစ်ခုတည်းသော သင်ခန်းစာနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ကြသည်: နှိမ့်ချမှုမရှိသော ပညာသည် ဆူညံသံသာ ဖြစ်သည်၊ ကိုယ်တိုင် သိသည်ဟု ဆိုသော ဓမ္မကို နောက်ဆုံးတွင် နားထောင်နိုင်မည်မှာ ကိုယ်ကို နှိမ့်ချရန် အသင့်ရှိသော စိတ်တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။