श्री अम्बेजीको आरती
यो आरती हिन्दू देवी अम्बे (गौरी/श्यामा) को भक्तिपूर्ण प्रार्थना हो। यसले देवीको महिमा, उनका अस्त्र-शस्त्र, र भक्तहरूको मनोकामना पूरा गर्ने शक्तिको वर्णन गर्दछ।
श्लोक
जय होस् अम्बे गौरी, मैया जय होस् श्यामा गौरी। तिमीलाई रातदिन ध्यान गर्दछन् हरि, ब्रह्मा र शिव।
श्लोक 1
निधारमा सिन्दूर शोभित छ, मृगमदको टीका। दुवै आँखा उज्ज्वल छन्, चन्द्रजस्तो मुख सुन्दर छ।
श्लोक 2
तिम्रो शरीर सुनजस्तो छ, रातो वस्त्र शोभित छ। रातो फूलको माला गलामा सजिएको छ।
श्लोक 3
सिंह सवारीमा शोभित छौ, खड्ग र खप्पर धारण गरेकी छौ। देवता, मानिस र मुनिहरू सेवा गर्छन्, तिनीहरूको दुःख हरण गर्ने तिमी हौ।
श्लोक 4
कानमा कुण्डल शोभित छ, नाकको टुप्पोमा मोती। तिम्रो ज्योति करोडौं चन्द्र र सूर्यसरह छ।
श्लोक 5
शुम्भ र निशुम्भलाई चिरेर मार्यौ, महिषासुरको संहार गर्यौ। धूम्रलोचनजस्ता आँखा छन्, रातदिन मस्त रहन्छौ।
श्लोक 6
चण्ड र मुण्डको संहार गर्यौ, शोणितबीजलाई मार्यौ। मधु र कैटभ दुवैलाई मारेर देवताहरूलाई भयरहित बनायौ।
श्लोक 7
तिमी ब्रह्माणी, रुद्राणी हौ, तिमी कमला रानी हौ। आगम र निगमले वर्णन गर्छन्, तिमी शिवकी पटरानी हौ।
श्लोक 8
चौंसठ योगिनीहरू मङ्गल गाउँछन्, भैरव नाच्छन्। ताल र मृदङ्ग बज्छ, र डमरू पनि बज्छ।
श्लोक 9
तिमी नै संसारकी माता हौ, तिमी नै पालनकर्ता हौ। भक्तहरूको दुःख हरण गर्ने, सुख र सम्पत्ति दिने तिमी हौ।
श्लोक 10
चार भुजा अति शोभित छन्, वर मुद्रा धारण गरेकी छौ। सेवा गर्ने पुरुष र स्त्रीहरूले मनचाहा फल पाउँछन्।
श्लोक 11
सुनको थाल शोभित छ, अगर र कपूरको बत्ती। श्रीमालकेतुमा करोडौं रत्नजस्तो ज्योति राजत छ।
श्लोक 12
श्री अम्बेजीको आरती जो कोही मानिस गाउँछ, शिवानन्द स्वामी भन्छन्, उसले सुख र सम्पत्ति पाउँछ।
श्लोक 13
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो आरती शाक्त परम्परासँग सम्बन्धित छ, जसमा देवी अम्बे (दुर्गा/पार्वती) को स्तुति गरिन्छ। परम्परागत रूपमा यो शिवानन्द स्वामीद्वारा रचिएको मानिन्छ र प्रायः साँझको आरती वा नवरात्रिको समयमा गाइन्छ। यसले देवीको रूप, शस्त्र, राक्षसहरूमाथिको विजय, र भक्तहरूको रक्षाको वर्णन गर्दछ।
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
देवीको नाम र रूप
यो आरती देवी अम्बे (गौरी) को महिमा गाउँदै छ। 'अम्बे' र 'गौरी' दुवै देवी पार्वतीका नाम हुन्, जो शिवकी पत्नी हुन्। यहाँ 'श्यामा गौरी' भनेर देवीको कालो र गोरो दुवै रूपलाई एकैसाथ सम्बोधन गरिएको छ।
दानवहरूको विनाश
यस आरतीमा देवीले विभिन्न दानवहरू मारेको वर्णन छ — शुम्भ-निशुम्भ, महिषासुर, धूम्रलोचन, चण्ड-मुण्ड, शोणितबीज, र मधु-कैटभ। यी सबै देवी दुर्गाको पौराणिक कथाका प्रमुख शत्रु हुन्, जसलाई उनले विभिन्न अवतारमा पराजित गरिन्।
योगिनी र भैरवको नृत्य
आरतीको आठौं श्लोकमा चौंसठ योगिनीहरूले मङ्गल गाइरहेका छन् र भैरव (शिवको उग्र रूप) नाचिरहेका छन्। यो देवीको विजयपछिको उल्लासको दृश्य हो, जहाँ ताल, मृदङ्ग र डमरू बाजा बज्छन्।
आरतीको रचनाकार
अन्तिम श्लोकमा 'शिवानन्द स्वामी' नाम आएको छ, जो यस आरतीका रचनाकार हुन्। यो एक प्रसिद्ध भक्ति कवि वा सन्त हुन्, जसले देवीको आरती गाउनेहरूलाई सुख-सम्पत्ति प्राप्त हुने आशीर्वाद दिएका छन्।
आरतीको संरचना र प्रयोग
यो आरती १२ श्लोकको छ, जसमा देवीको रूप, हतियार, वाहन (सिंह), र भक्तहरूको रक्षाको वर्णन छ। यो प्रायः दुर्गा पूजा वा दैनिक सन्ध्या आरतीमा गाइन्छ, र यसको अन्त्यमा 'जय अम्बे गौरी' भन्दै दीप प्रज्वलन गरिन्छ।
Devi
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
