ಅಂಬೆಜಿಯ ಆರತಿ
ದೈವಿಕ ಮಾತೆ ಅಂಬೆ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಭಕ್ತಿ ಆರತಿ; ಅವಳ ತೇಜಸ್ವಿ ರೂಪ, ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಮೇಲಿನ ವೀರ ವಿಜಯಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕಗಳು
ಜಯ ಅಂಬೆ ಗೌರಿ, ಮೈಯಾ ಜಯ ಶ್ಯಾಮಾ ಗೌರಿ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹರಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವರು ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ಲೋಕ 1
ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂರ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ, ಮೃಗಮದದ ತಿಲಕ. ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ಉಜ್ವಲ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖ ಸುಂದರ.
ಶ್ಲೋಕ 2
ಕನಕದಂತೆ ದೇಹ, ರಕ್ತಾಂಬರ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು ಹೂವಿನ ಮಾಲೆ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತ.
ಶ್ಲೋಕ 3
ಸಿಂಹ ವಾಹನ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಖಪ್ಪರ ಧಾರಿಣಿ. ದೇವತೆಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ಮುನಿಗಳು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವವಳು.
ಶ್ಲೋಕ 4
ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲ ಶೋಭಿತ, ಮೂಗಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು. ಕೋಟಿ ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನವಾದ ಜ್ಯೋತಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 5
ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭರನ್ನು ಸೀಳಿದವಳು, ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದವಳು. ಧೂಮ್ರ ವಿಲೋಚನ ಕಣ್ಣುಗಳು, ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ಮದಮತ್ತೆ.
ಶ್ಲೋಕ 6
ಚಂಡ-ಮುಂಡರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವಳು, ಶೋಣಿತ ಬೀಜವನ್ನು ಹರಿಸಿದವಳು. ಮಧು-ಕೈಟಭರನ್ನು ಕೊಂದವಳು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಭಯರಹಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವಳು.
ಶ್ಲೋಕ 7
ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ, ರುದ್ರಾಣಿ, ನೀನು ಕಮಲಾ ರಾಣಿ. ಆಗಮ ನಿಗಮಗಳು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ, ನೀನು ಶಿವನ ಪಟ್ಟರಾಣಿ.
ಶ್ಲೋಕ 8
ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಯೋಗಿನಿಯರು ಮಂಗಳ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಭೈರವ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಾಳ ಮೃದಂಗ ಬಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಡಮರು ಬಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 9
ನೀನೇ ಜಗದ ಮಾತೆ, ನೀನೇ ತಂದೆ. ಭಕ್ತರ ದುಃಖವನ್ನು ಹರಿಸುವವಳು, ಸುಖ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಡುವವಳು.
ಶ್ಲೋಕ 10
ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳು ಅತಿ ಶೋಭಿತ, ವರ ಮುದ್ರೆ ಧಾರಿಣಿ. ಸೇವಿಸುವ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮನವಾಂಛಿತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ಲೋಕ 11
ಕಂಚನ ಥಾಲ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ, ಅಗರ ಕಪೂರ ಬಾತಿ. ಶ್ರೀಮಾಲಕೇತುವಿನಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ರತ್ನಗಳ ಜ್ಯೋತಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 12
ಶ್ರೀ ಅಂಬೆಜಿಯ ಆರತಿಯನ್ನು ಯಾರು ಹಾಡುತ್ತಾರೋ, ಶಿವಾನಂದ ಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸುಖ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ಲೋಕ 13
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ಪ್ರತಿದಿನ ಅಥವಾ ಶುಭ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ (ಏಕಾದಶಿ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ (ಮುಂಜಾನೆ 4 - 6) ಅಥವಾ ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯ
ತುಪ್ಪದ ದೀಪ, ಧೂಪ, ತಾಜಾ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ
- ಮನಃಶಾಂತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಸ್ತುತಿಗೀತೆ ಹಿಂದೂ ಶಾಕ್ತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅದು ದೈವಿಕ ಮಾತೆಯನ್ನು ಅವಳ ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆರತಿ ಆಗಿ, ಅಂದರೆ ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ವಿಧಿಯಾಗಿ, ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ. ಕೊನೆಯ ಪದ್ಯವು ಈ ರಚನೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿ ಕವಿ ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಈ ಸ್ತುತಿ ವಿಶಾಲ ದೇವಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುಪರಿಚಿತ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರಣ (ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭರ ವಧೆ, ಮಹಿಷಾಸುರ, ಚಂಡ ಮತ್ತು ಮುಂಡ, ರಕ್ತಬೀಜ, ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭ) ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದ ದೇವೀ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ (ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತಿ) ದಲ್ಲಿರುವ ದಾನವ-ವಧೆ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಅಧ್ಯಾಯ 1ರ ಮಧು-ಕೈಟಭ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಅಧ್ಯಾಯ 8–10ರಲ್ಲಿನ ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭರ ಪರಾಜಯದವರೆಗೆ ಹದಿಮೂರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ?
ಈ ಆರತಿಯ ಮೂಲ
ಇದು 'ಅಂಬೆ ಜಿ ಕಿ ಆರತಿ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಶಿವಾನಂದ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ರಚಿಸಿದ ಈ ಸ್ತುತಿಯು ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ (ಅಂಬಿಕಾ) ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ 'ಕಹತ್ ಶಿವಾನಂದ ಸ್ವಾಮಿ' ಎಂಬ ಪದವು ರಚಯಿತೃವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ದೇವಿಯ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನ
ದೇವಿಯು ಸಿಂಹವಾಹಿನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಖಪ್ಪರ (ಕಪಾಲ) ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಹಾರ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿವೆ. ಖಪ್ಪರವು ಮಾಯೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಹಾರ
ಈ ಆರತಿಯು ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭ, ಮಹಿಷಾಸುರ, ಚಂಡ-ಮುಂಡ, ಶೋಣಿತ ಬೀಜ ಮತ್ತು ಮಧು-ಕೈಟಭರ ವಧೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಶೋಣಿತ ಬೀಜನು ವಿಶೇಷ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಿದ್ದು, ಅವನ ರಕ್ತದಿಂದ ಹೊಸ ರಾಕ್ಷಸರು ಜನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದೇವಿಯು ಅವನ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದಳು ಎಂಬ ಕಥೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಯೋಗಿನಿಯರು ಮತ್ತು ಭೈರವ
ಎಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚೌಂಸಠ ಯೋಗಿನಿಯರು (64 ಯೋಗಿನಿಯರು) ಮಂಗಳ ಹಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಭೈರವ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಪರಿವಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ತಾಳ, ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಡಮರು ವಾದ್ಯಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿವೆ.
ಆರತಿಯ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನ
ಈ ಆರತಿಯು 12 ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವು ದೇವಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಈ ಆರತಿಯನ್ನು ಹಾಡುವವರು ಸುಖ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
