कबीरको दोहा
मोकों कहाँ ढूँढ़े बंदे
यी पंक्तिहरूमा कबीरले भन्नुभएको छ कि परमात्मा मन्दिर, मस्जिद, काबा वा कैलासमा मात्र छैन, तर उहाँ त हरेक व्यक्तिको नजिकै र हरेक सासको साथमा हुनुहुन्छ। खोजी गर्नेले एकै पलमा उहाँलाई पाउन सक्छ।
श्लोक
हे बन्दे, तिमी मलाई कहाँ खोजिरहेछौ? म त तिम्रो नजिकै छु। न म मन्दिरमा छु, न म मस्जिदमा, न काबा वा कैलासमा।
श्लोक 1
न म कुनै क्रिया–कर्ममा छु, न योग वा वैराग्यमा। यदि साँचो खोजी गर्यौ भने, म तुरुन्तै भेटिनेछु—एक पलको खोजीमा।
श्लोक 2
कबीर भन्छन्, हे साधु भाइ, सुन—म हरेक श्वासको श्वासभित्र छु।
श्लोक 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो दोहा १५औँ शताब्दीका महान सन्त कबीरको रचना हो। कबीर भक्ति आन्दोलन र सन्त परम्पराका प्रमुख कवि हुन्। उनको रचना प्रायः भजनको रूपमा गाइन्छ, जसले धार्मिक बाह्य आडम्बरभन्दा भित्री आध्यात्मिकतामा जोड दिन्छ। यी पंक्तिहरू कबीरको साधारण तर गहिरो उपदेशको उदाहरण हुन्।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi
A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
लेखक
यो दोहा १५औं शताब्दीका प्रसिद्ध भक्त कवि कबीरदासको हो। उनले हिन्दू-मुस्लिम एकताको सन्देश दिए र बाह्य धार्मिक आडम्बरको खण्डन गरे।
सन्देश
कबीर भन्छन् कि भगवान न मन्दिरमा छन्, न मस्जिदमा, न काबा वा कैलाशमा — ऊ त तिम्रो नजिकै, तिम्रो सासको साथमा छ। यसले धार्मिक सीमा र स्थानहरूको निरर्थकता देखाउँछ।
रहस्य
“सब स्वाँसों की स्वाँस” भन्नाले प्रत्येक सासमा व्याप्त परमात्माको उपस्थिति बुझाउँछ। कबीरका अनुसार ईश्वरलाई पाउन क्रिया-कर्म, योग वा वैराग्य होइन, बरु एक क्षणको सच्चा खोज नै पर्याप्त छ।
ऐतिहासिक सन्दर्भ
कबीरको जन्म काशी (वाराणसी)मा भएको मानिन्छ र उनले निर्गुण भक्ति परम्परालाई अगाडि बढाए। उनका दोहाहरू सरल भाषामा गहिरो अर्थ राख्छन् र जनमानसमा निकै लोकप्रिय छन्।
भाव
यो दोहाले बाह्य पूजा-विधि र धार्मिक स्थानहरूभन्दा आन्तरिक अनुभूति र प्रत्यक्ष प्रेमलाई प्राथमिकता दिन्छ। कबीरले मानव आत्मा र परमात्माबीचको अटुट निकटतालाई सासको प्रतीकबाटै सिकाएका छन्।
Sant Kabir
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
