नवग्रहपीडाहरस्तोत्र
यो 'नवग्रहपीडाहरस्तोत्र' नौ ग्रहहरूको प्रार्थनाबाट तिनीहरूले दिने कष्ट र पीडा हटाउनको लागि रचिएको एक भक्तिपूर्ण स्तोत्र हो। प्रत्येक श्लोकमा एक ग्रहलाई सम्बोधन गरी उसको प्रतिकूल स्थानबाट हुने हानिबाट रक्षाको प्रार्थना गरिएको छ।
श्लोक
नवग्रहहरूको पीडा हरण गर्ने यस स्तोत्रको आरम्भ।
श्लोक 1
ग्रहहरूमा आदि र संसारको रक्षा गर्ने सूर्यले मेरो विषम स्थानबाट उत्पन्न पीडा हरून्।
श्लोक 2
रोहिणीका स्वामी, अमृतमय मूर्ति, अमृत शरीर र अमृत भोजन गर्ने चन्द्रले मेरो विषम स्थानबाट उत्पन्न पीडा हरून्।
श्लोक 3
पृथ्वीका पुत्र, महान तेजस्वी, सधैं संसारलाई भय दिने, वर्षा गराउने र वर्षा रोक्ने मङ्गलले मेरो पीडा हरून्।
श्लोक 4
संसारमा उत्पात रूप, चन्द्रका पुत्र, महान द्युति, सूर्यलाई प्रिय गर्ने विद्वान् बुधले मेरो पीडा हरून्।
श्लोक 5
देवताहरूका मन्त्री, विशाल आँखा भएका, सधैं लोकहितमा रत, अनेक शिष्यहरूले परिपूर्ण बृहस्पतिले मेरो पीडा हरून्।
श्लोक 6
दैत्यहरूका मन्त्री, तिनीहरूका गुरु, प्राणदाता, महान बुद्धि र ताराग्रहहरूका प्रभु शुक्रले मेरो पीडा हरून्।
श्लोक 7
सूर्यका पुत्र, लामो शरीर, विशाल आँखा, शिवप्रिय, मन्द गति र प्रसन्न आत्मा भएका शनिले मेरो पीडा हरून्।
श्लोक 8
ठूलो टाउको, ठूलो मुख, लामो दाँत, महान बल, शरीररहित र माथि उठेको कपाल भएका राहुले मेरो पीडा हरून्।
श्लोक 9
अनेक रूप र वर्णहरूसहित, सयौं र हजारौं प्रकारले संसारमा उत्पात रूप देखिने केतुले मेरो पीडा हरून्।
श्लोक 10
यसरी नवग्रहपीडाहरस्तोत्र सम्पूर्ण भयो।
श्लोक 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Sunday (Raviwar)
Sunrise (Pratahkal) & Brahma Muhurta
Arghya (water in copper vessel), Red flowers (Hibiscus), Sandalwood & Akshat
- Vitality, radiant health (Arogya), and eye strength
- Removal of planetary afflictions (Surya Dosha) and career obstacles
पृष्ठभूमि
यो स्तोत्र हिन्दू धर्मको ग्रह शान्ति परम्परासँग सम्बन्धित छ। नवग्रह (सूर्य, चन्द्र, मङ्गल, बुध, बृहस्पति, शुक्र, शनि, राहु र केतु) लाई सम्बोधन गर्दै तिनीहरूको प्रतिकूल स्थानबाट उत्पन्न पीडा हटाउन प्रार्थना गरिएको छ। यो स्तोत्र प्रायः ग्रह दोष वा कष्टकर ग्रह अवस्थाको समयमा पाठ गरिन्छ, विशेष गरी सूर्य वा चन्द्र ग्रहण, ग्रह गोचर, वा जन्मकुण्डलीमा ग्रहहरूको अशुभ योग भएमा। यसको रचनाकार र सटीक मिति अज्ञात भए पनि यो प्राचीन ग्रह शान्ति साहित्यको एक महत्त्वपूर्ण भाग मानिन्छ।
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
यो स्तोत्र के हो?
यो ‘नवग्रहपीडाहरस्तोत्रम्’ नौ ग्रहहरूको प्रार्थनाबाट बनेको एउटा संस्कृत स्तोत्र हो। यसको उद्देश्य ग्रहहरूको प्रतिकूल स्थितिबाट हुने पीडा हटाउनु हो। प्रत्येक श्लोकमा एक ग्रहको नाम, उसको विशेषता र उसलाई पीडा हरणको प्रार्थना गरिएको छ।
ग्रहहरूको क्रम
यस स्तोत्रमा ग्रहहरूको क्रम परम्परागत नवग्रह क्रमअनुसार छ: सूर्य, चन्द्र, मङ्गल, बुध, बृहस्पति, शुक्र, शनि, राहु र केतु। राहुलाई ‘तमः’ र केतुलाई ‘शिखी’ भनिएको छ, जुन तिनीहरूको छाया ग्रहको स्वरूपलाई संकेत गर्दछ।
‘विषमस्थान’ को अर्थ
प्रत्येक श्लोकमा ‘विषमस्थानसंभूतां पीडाम्’ भन्ने वाक्यांश छ। यसको अर्थ ‘प्रतिकूल स्थानबाट उत्पन्न पीडा’ हो। ज्योतिषशास्त्रअनुसार ग्रहहरू कुनै राशि वा भावमा अशुभ हुँदा उत्पन्न हुने कष्टलाई हटाउन यो स्तोत्र पाठ गरिन्छ।
प्रत्येक ग्रहको विशिष्ट विशेषता
स्तोत्रले ग्रहहरूको अद्वितीय गुण बताउँछ। जस्तै, चन्द्रलाई ‘रोहिणीशः’ (रोहिणी नक्षत्रको स्वामी) र ‘सुधामूर्तिः’ (अमृतमय मूर्ति) भनिएको छ। शनिलाई ‘सूर्यपुत्रो दीर्घदेहो’ (सूर्यको पुत्र, लामो शरीर) र शिवप्रिय भनिएको छ। यी विवरणहरू पुराण र ज्योतिष परम्पराबाट लिइएका हुन्।
पाठको महत्त्व
यो स्तोत्र ग्रहहरूको अशुभ प्रभाव कम गर्न नियमित रूपमा पाठ गरिन्छ। विशेष गरी ग्रहण, संक्रान्ति वा ग्रहको दशा-अन्तर्दशामा यसको पाठ लाभदायक मानिन्छ। अन्तिम श्लोकमा ‘अनेकरूपवर्णैश्च’ भनेर केतुको अनेक रूप र रङ्गको वर्णन गरिएको छ, जसले ग्रहको रहस्यमय स्वरूपलाई उजागर गर्दछ।
Surya
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
