ਮਹਾ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ

ਇਹ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮਹਾਮ੍ਰਿਤੁੰਜੈ ਮੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।

ਇਹ 40 ਦੋਹਿਆਂ ਅਤੇ ਚੌਪਾਈਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਤਾਂਡਵ ਸਤੋਤਰਮ (ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਦੀ ਉਸਤਤ) ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਯਾਨਕ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਚ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਸ੍ਰੀ ਅਘੋਰਮੂਰਤੀ (ਭੈਰਵ ਦਾ ਇੱਕ ਉਗਰ ਰੂਪ) ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਭੈਰਵ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਭਗਤੀ, ਜਪ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿੰਦੂ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਭੈਰਵ (ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਾਧਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਡਰ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੋਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਲਿਖਤ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਓਙਕਾਰੇਸ਼ਵਰ ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਰਫ਼ ਵਰਗੇ ਗੋਰੇ ਸਰੀਰ, ਕਰੁਣਾ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਸਮੇਤ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾਉਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਹੈ।

ਇਹ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਸਤਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੁਤਿ (ਉਸਤਤਿ) ਹੈ ਜੋ ਅਖਿਲੰਡ ਦੇਵੀ (ਸੰਪੂਰਣ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਦੇਵੀ) ਅਤੇ ਜੰਬੁਕੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਿਆ (ਕਾਰਤਿਕੇਯ) ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਭਜਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪ੍ਰਭੂ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵੇ—ਰਾਮ, ਸ਼ਿਆਮ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ), ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼—ਹਰ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ (ਜਿਵੇਂ ਧਨੁਸ਼, ਮੁਰਲੀ, ਡਮਰੂ, ਚੱਕਰ, ਆਦਿ) ਨਾਲ। ਇਹ ਭਜਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਰਵਵਿਆਪਕਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਭਜਨ ਹੈ ਜੋ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਇੱਕ ਜੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੋਕੁਲ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੂਰਦਾਸ ਦੀ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਜਨ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਗਸਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲਿੰਗ ਗੁੰਟੂਰੀਪੁਰਾ (ਗੁੰਟੂਰ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੋਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬਿਲਵ (ਬੇਲ) ਪੱਤਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵ ਸਤੋਤਰ ਹੈ ਜੋ ਗ਼ਰੀਬੀ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ (ਗ਼ਰੀਬੀ) ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਅਸ਼ਟੋੱਤਰ ਸ਼ਤਨਾਮਾਵਲੀ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ 108 ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।

ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਰਵ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਹਸ੍ਰ (ਹਜ਼ਾਰ) ਨਾਮ, ਜੋ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ।