ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੀ ਆਰਤੀ
ਇਹ ਇੱਕ ਭਜਨ ਹੈ ਜੋ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਓਮ, ਜੈ ਹੋ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ, ਬਾਬਾ ਜੈ ਹੋ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ। ਤੁਸੀਂ ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋ, ਅਤੇ ਅਨੁਪਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਰਤਨ ਜੜਿਤ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚਵਰ ਡੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕੇਸਰੀ ਵਸਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਗਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ ਧਾਰਿਆ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਧੂਪ ਪਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੀਪਕ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਸੁਵਰਨ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਮੋਦਕ, ਖੀਰ, ਚੂਰਮਾ ਭਰੇ ਹਨ। ਸੇਵਕ ਭੋਗ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਝਾਂਝ, ਕਟੋਰਾ, ਘੜਿਆਵਲ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਗਤ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੈ-ਜੈਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਜੋ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੇਵਕ ਜਨ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ 'ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ-ਸ਼ਿਆਮ' ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਬਿਹਾਰੀ ਜੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਗਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਨ-ਚਾਹਿਆ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਜੈ ਹੋ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ, ਬਾਬਾ ਜੀ, ਜੈ ਹੋ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਓਮ, ਜੈ ਹੋ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ, ਬਾਬਾ ਜੈ ਹੋ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ। ਤੁਸੀਂ ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋ, ਅਤੇ ਅਨੁਪਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 9
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਬੁੱਧਵਾਰ, ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਰ, ਮੱਖਣ-ਮਿਸ਼ਰੀ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ
- ਪਰਮ ਭਗਤੀ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਦੀ ਆਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਗਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਕਤੀ ਗੀਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਆਰਤੀ (ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਭੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ) ਦੌਰਾਨ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਸ ਦੇਵਤੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਦਿੱਖ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੰਗੀਆਂ ਜਾਂਣ ਵਾਲਈਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਆਰਤੀ ਦਾ ਮਕਸਦ
ਇਹ ਆਰਤੀ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ
ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੀਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਆਮ (ਬਰਬਰੀਕ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਆਰਤੀ ਦਾ ਢਾਂਚਾ
ਇਹ ਆਰਤੀ ਭਗਤੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚਰਣ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਰੂਪ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਆਰਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਆਰਤੀ ਵਿੱਚ ਮੋਦਕ, ਖੀਰ ਅਤੇ ਚੂਰਮਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਦਾ ਭੋਜਨ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਗਤੀ ਦਾ ਫਲ
ਆਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਆਰਤੀ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਰਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Krishna
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ