ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ ଆରତୀ
ଖାଟୁ ଶ୍ୟାମ ନାମରେ ଜଣାଯାଉଥିବା ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ ବାବାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଭକ୍ତିମୂଳକ ଆରତି, ଯେଉଁଥିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ରୂପର ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଓଁ, ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମଦେବଙ୍କୁ ଜୟ ହେଉ! ବାବା, ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମଙ୍କୁ ଜୟ ହେଉ! ସେ ଖାଟୂ ଧାମରେ ବିରାଜମାନ ହୋଇ ଅନୁପମ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 1
ରତ୍ନଖଚିତ ସିଂହାସନରେ ସେ ବିରାଜମାନ, ମସ୍ତକ ଉପରେ ଚାମର ଢୁଳୁଛି। ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ କେଶରିଆ ବସ୍ତ୍ର ଶୋଭା ପାଉଛି ଏବଂ କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ଦିଶୁଛି।
ଶ୍ଲୋକ 2
ଗଳାରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏବଂ ମସ୍ତକରେ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନିରେ ଧୂପ ଦିଆଯାଉଛି, ଦୀପକର ଜ୍ୟୋତି ଜଳୁଛି।
ଶ୍ଲୋକ 3
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଥାଳିରେ ମୋଦକ, କ୍ଷୀର ଓ ଚୁରମା ଭରା ହୋଇଛି। ସେବକମାନେ ଭୋଗ ଲଗାଇ ନିତ୍ୟ ସେବା କରୁଛନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 4
ଝାଞ୍ଜ, କଟୋରା, ଘଡ଼ିଆଳ, ଶଙ୍ଖ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ବାଜି ଗୁଞ୍ଜରିତ ହେଉଛି। ଭକ୍ତମାନେ ଆରତୀ ଗାନ କରି ଜୟଜୟକାର କରୁଛନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 5
ଯେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର ପାଏ। ସେବକମାନେ ନିଜ ମୁଖରେ “ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ, ଶ୍ୟାମ” ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 6
ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ ବିହାରୀଙ୍କ ଆରତୀ ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଗାନ କରେ, ଭକ୍ତମାନେ କହନ୍ତି, ସେ ମନୋବାଞ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ।
ଶ୍ଲୋକ 7
ଜୟ ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ ହରେ! ବାବାଜୀ, ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମଙ୍କୁ ଜୟ ହେଉ! ତୁମେ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଅ।
ଶ୍ଲୋକ 8
ଓଁ, ଜୟ ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ ହରେ! ବାବା, ଜୟ ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ ହରେ! ଖାଟୂ ଧାମରେ ବିରାଜମାନ ହୋଇ ସେ ଅନୁପମ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 9
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ବୁଧବାର, ଗୁରୁବାର ଓ ଏକାଦଶୀ
ପ୍ରାତଃକାଳ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ତୁଳସୀ ପତ୍ର, ଲହୁଣୀ, ମିଶ୍ରି ଓ ହଳଦିଆ ଫୁଲ
- ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତି, ପରମାନନ୍ଦ ଓ ଚିନ୍ତା ମୁକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହା ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ ବାବାଙ୍କ ଆରତି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶ୍ୟାମ ବାବା ରୂପର ଉପାସନାରେ ଗାଯାଉଥିବା ଏକ ଭକ୍ତିମୂଳକ ସ୍ତବ, ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଭାରତର ରାଜସ୍ଥାନର ଖାଟୁ ଧାମରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଘର ଓ ମନ୍ଦିରରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି (ଦୀପ ଓ ଭକ୍ତି ଅର୍ପଣର ବିଧି) ସମୟରେ ଗାଯାଏ, ବିଶେଷ କରି ଶନିବାରରେ, ଯାହା ଏହି ଦେବତା ପାଇଁ ଶୁଭ ବୋଲି ମାନାଯାଏ। ଏହି ସ୍ତବ ଦେବତାଙ୍କ ରୂପ, ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ନୈବେଦ୍ୟ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହାନ୍ତି ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଟେକ ପରେ ପଦ ୧ ରତ୍ନଖଚିତ ସିଂହାସନ ଓ କେଶରୀ ବସ୍ତ୍ରର ଚିତ୍ର ଦିଏ, ପଦ ୩ ମୋଦକ, କ୍ଷୀର ଓ ଚୂର୍ମାର ନୈବେଦ୍ୟ ତାଲିକା ଦିଏ, ଏବଂ ପଦ ୪ ଗାୟନ ସହିତ ବାଜୁଥିବା ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନାମିତ କରେ। ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ୟାମ ବାବାଙ୍କୁ ମହାଭାରତର ବର୍ବରୀକଙ୍କ ସହିତ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି, ଭୀମଙ୍କ ପୌତ୍ର ସେହି ବୀର ଯିଏ ନିଜ ମସ୍ତକ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ ଯାହାଫଳରେ ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯୁଦ୍ଧର ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଦେଖି ପାରିବେ। ଏହି ଚରମ ବଳିଦାନରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ କଳି ଯୁଗରେ ଶ୍ୟାମ ନାମରେ ପୂଜିତ ହେବାର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମହାଭାରତର ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ପାଠ ଅପେକ୍ଷା ମୌଖିକ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ପୁନଃକଥନ ମାଧ୍ୟମରେ ବହନ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଏହା ଖାଟୁ ଶ୍ୟାମ ଉପାସନାକୁ ଇତିହାସ ପରମ୍ପରା ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରୁଥିବା ସୂତ୍ର।
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ଦେବତା
ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ ବାବା ରାଜସ୍ଥାନର ସିକର ଜିଲ୍ଲାର ଖାଟୁ ଧାମରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୂପରେ ପୂଜିତ। ଭକ୍ତମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ମନ୍ଦିରରେ ବର୍ବରୀକଙ୍କ ମସ୍ତକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଏବଂ ଏହି ବିଗ୍ରହ ବର୍ତ୍ତମାନ ଶ୍ୟାମ କୁଣ୍ଡ ନାମରେ ଜଣାଯାଉଥିବା ପବିତ୍ର ପୋଖରୀ ନିକଟରେ ମାଟିରୁ ମିଳିଥିଲା।
ଆରତି ପରମ୍ପରା
ଏହା ଖାଟୁ ଧାମରେ ଉପାସନା ସମୟରେ ଗାଯାଉଥିବା ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି (ଦୀପ ଅର୍ପଣର ବିଧି)। ପଦଗୁଡ଼ିକ ଦେବତାଙ୍କ ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ରତ୍ନଖଚିତ ସିଂହାସନ, କେଶରୀ ବସ୍ତ୍ର, କାନଫୁଲ, ମୁକୁଟ ଓ ଫୁଲମାଳା ସହିତ, ଏବଂ ମନ୍ଦିରର ଦୈନିକ ସେବାର ଅଂଶ ମୋଦକ, କ୍ଷୀର ଓ ଚୂର୍ମା ପରି ମିଠା ନୈବେଦ୍ୟର ଉଲ୍ଲେଖ କରେ।
ସଙ୍ଗୀତ ସଜ୍ଜା
ଏହି ଆରତି ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଜୀବନ୍ତ, ଭକ୍ତିମୂଳକ ଲୋକ ଶୈଳୀରେ ଗାଯାଏ, ଝାଞ୍ଜ (ଝାଞ୍ଜ), ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଶଙ୍ଖ ପରି ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ସହିତ। ପୁନରାବୃତ୍ତ ଟେକ 'ଜୟ ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମ ହରେ' ସମବେତ ଗାୟନକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ଯାହା ଏହାକୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସହଭାଗୀ ଅନୁଭୂତି କରେ।
ଚମତ୍କାରୀ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି
ଶେଷ ପଦଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଆରତି ଗାଏ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ ଓ ସବୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ। ବର ଦେବାର ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ପ୍ରତି ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଏହି ଆରତିକୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିବାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ, ଯେଉଁମାନେ ବିବାହ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଖୋଜିବାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଖାଟୁ ଧାମ ଯାଆନ୍ତି।
ଆଞ୍ଚଳିକ ଭକ୍ତି
ଯଦିଓ ରାଜସ୍ଥାନରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ, ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମଙ୍କ ଉପାସନା ସମଗ୍ର ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ବ୍ୟାପିଛି। ଆରତିର ସରଳ, ପୁନରାବୃତ୍ତ ସଂରଚନା ଜାତି କିମ୍ବା ପୃଷ୍ଠଭୂମି ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ କରେ, ଯାହା ଭକ୍ତି ପରମ୍ପରାର ସମାବେଶୀ ସ୍ୱଭାବକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
Krishna
ହିନ୍ଦୁ dharm ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
