ආලෝකය දල්වන්න, ප්‍රේමය පතුරුවන්න

සන්ත් බහිණාබායි විසින් රචිත වාර්කාරී ඉතිහාසය විස්තර කරන අසමසම කාව්‍යයයි: ඥානේශ්වර් පදනම දැමීය, නාම්දේව් ප්‍රසාරණය කළේය, ඒකනාථ් කුළුණු ඉදි කළේය, තුකාරාම් රන් කොත පළඳවන ලදී.

සන්ත් ඥානදේව් තුමන් විසින් ආලන්දි හිදී රචිත වාර්කාරී සම්ප්‍රදායේ හදවත බඳු වූ දෛනික වන්දනා පාඨයයි. අභංග 28 කින් සමන්විත මෙම ශුද්ධ වූ කෘතිය අද්වෛත දර්ශනය සහ විට්ඨල් දෙවියන් උදෙසා වූ භක්තිය ඒකාබද්ධ කරමින් දෙවියන්ගේ නාමය ගැයීමෙන් පූර්ණ විමුක්තිය හිමිවන බව පෙන්වා දෙයි.

සන්ත් ඥානේශ්වර්ගේ අතිශය මධුර වූ අභංගයකි. විඨල් දෙවියන්ගේ දිව්‍යමය රූපය දෑසින් දුටු විට සිතෙහි ඇතිවන උත්තරීතර සතුට මෙයින් විස්තර කෙරේ. එය අතීත භවයන්හි කළ පින්වල ප්‍රතිඵලයක් වන අතර, දෙවියන් වහන්සේ සියලු සතුටේ උල්පත බව මෙයින් ප්‍රකාශ වේ.

සන්ත් ඒකනාත්ගේ අතිශය සංවේදී අභංගයකි. ඉන්දියානු සංස්කෘතියේ මව් නිවස යනු සැබෑ සෙනෙහසේ හා රැකවරණයේ සංකේතයයි. ඒකනාත් පණ්ඪරපුරය තම මව් නිවස ලෙසත්, විඨල් හා රුක්මිණී තම දිව්‍යමය දෙමාපියන් ලෙසත් මෙහිදී සලකයි.

සන්ත් මුක්තාබායි විසින් තම වැඩිමහල් සොහොයුරු ඥානේශ්වර් තුමාට කළ අවවාදාත්මක කාව්‍යයකි. ලෝකයාගේ නින්දා අපහාස ඉවසා ලෝකයේ යහපත උදෙසා දොර අරින ලෙස ඇය ඉල්ලා සිටියි.

13 වන සියවසේ විසූ ශාන්ත ජනාබායිගේ අතිශය අපූර්ව අභංගයකි. තම සිත සොරාගත් විඨල් දෙවියන්ව 'පණ්ඪරපුරයේ හොරා' ලෙස නම් කර, භක්තිය නැමැති ලණුවෙන් බැඳ තම හදවත නැමැති සිරමැදිරියේ සිරකර තබන බව මෙයින් ප්‍රකාශ කරයි.

මෙය සන්ත ඥානදේව විසින් රචිත 'ඥානේශ්වරී' නම් ග්‍රන්ථයේ අවසානයේ එන ප්‍රාර්ථනා කොටසකි. එහිදී ඔහු සියලු ජීවීන්ගේ කුසල් වැඩීම, දුර්ගුණ දුරුවීම, සාමය සහ සමෘද්ධිය පතා ඉල්ලා සිටී.

සන්ත් තුකාරාම්ගේ උතුම්ම යාඥා අභංගයයි. ලෞකික සම්පත් හෝ මෝක්ෂය පවා ප්‍රතික්ෂේප කරමින් තුකාරාම් දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ එකම වරමකි: කිසිදා උන්වහන්සේව අමතක නොවීම සහ සදාකාලිකව සත්පුරුෂ ඇසුර ලැබීමයි.

සන්ත් තුකාරාම්ගේ අතිශය ප්‍රකට වූ ආධ්‍යාත්මික නිර්මාණයකි. බාහිර වතාවත් වෙනුවට පීඩිතයන් කෙරෙහි දක්වන සැබෑ දයාව සැබෑ ශාන්තභාවය බවත්, එවන් උතුමන් තුළ දෙවියන් වහන්සේ සැබවින්ම වැඩවසන බවත් මෙම අභංගයෙන් පහදා දෙයි.

සන්ත් තුකාරාම්ගේ ප්‍රමුඛතම ආරාධනා අභංගයයි (තුකාරාම් ගාථා 1). ගඩොල මත කෙලින් සිටගෙන, ඉණ මත අත් තබා, තුල්සි මාලාවෙන් සහ රන්වන් වස්ත්‍රයෙන් සැරසුණු විඨල් දෙවියන්ගේ දර්ශනය භක්තිකයාට උත්තරීතර සතුටක් ගෙන දෙන බව මෙයින් ප්‍රකාශ වේ.