జ్యోత్ సే జ్యోత్ జగాతే చలో

ఈ పద్యాలు ప్రధాన అద్వైత తత్వాన్ని వ్యక్తపరుస్తాయి: విశ్వంలోని ప్రతి అణువులోనూ ఒకే శాశ్వత ఆత్మ (ఆత్మన్) ఉంది. పునరావృత పల్లవి 'ఏక్ బ్రహ్మ హై, ఏక్ సత్య హై' (ఒకే బ్రహ్మము, ఒకే సత్యము) అన్ని భేదములు అంతిమంగా భ్రాంతియే అనే ఉపనిషద్ బోధను నేరుగా ప్రతిధ్వనిస్తుంది.

రెండవ చరణం కుల మరియు వర్గ శ్రేణులను స్పష్టంగా తిరస్కరిస్తుంది – 'కౌన్ హై ఊంచా, కౌన్ హై నీచా' (ఎవరు ఎత్తు, ఎవరు తక్కువ?) – వాటిని మానవాళిని తప్పుదారి పట్టించే తప్పుడు భ్రమలు (భరమ్) అని పిలుస్తుంది. ఇది భక్తి ఉద్యమంలోని సమతా స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబిస్తుంది; కబీర్, రవిదాస్ వంటి సాధువులు భక్తి కవిత్వం ద్వారా సామాజిక అడ్డంకులను కూల్చారు.

మొదటి పంక్తి 'జ్యోత్ సే జ్యోత్ జగాతే చలో' (దీపము నుండి దీపమును వెలిగిస్తూ సాగుదాము) – ఒక దీపం నుండి మరొకటి వెలిగించడం, జ్ఞానాన్ని నష్టం లేకుండా అందించడానికి సాధారణ ప్రతీక. 'ప్రేమ్ కీ గంగా బహాతే చలో' (ప్రేమ గంగను ప్రవహింపజేస్తూ సాగుదాము) దైవ ప్రేమను, తన వద్దకు వచ్చిన వారందరినీ పవిత్రం చేసి పోషించే పవిత్ర నదితో పోలుస్తుంది.

'చలో' (సాగుదాము) అనే ఆజ్ఞార్థకం అంతటా పునరావృతమై, నమ్మకం మాత్రమే కాక నిరంతర, క్రియాత్మక సాధనకు పిలుపుగా నిలుస్తుంది. 'ధర్మ ధ్వజా ఫహరాతే చలో' (ధర్మ పతాకాన్ని ఎగురవేస్తూ సాగుదాము) ఇతరులకు ఒక పతాకంగా, ధర్మాన్ని బహిరంగంగా జీవించమని ప్రేరేపిస్తుంది; 'ప్రాణోం సే ప్రాణ్ మిలాతే చలో' (ప్రాణమును ప్రాణముతో కలుపుతూ సాగుదాము) నిరంతర అవగాహన ద్వారా తన జీవశక్తిని దైవంలో లీనం చేయమని సూచిస్తుంది.

ఈ పాట 1964 చిత్రం సంత్ జ్ఞానేశ్వర్ నుండి వచ్చింది; సాహిత్యం భరత్ వ్యాస్, సంగీతం లక్ష్మీకాంత్-ప్యారేలాల్. ఇది సాధువు ఆదర్శాల నుండి ప్రేరణ పొందిన చలనచిత్ర గీతం; సాధువు స్వయంగా రచించిన కూర్పు కాదు.