సద్గుణ సంకల్పం
పండిట్ జుగల్ కిషోర్ ముఖ్తార్ రచించిన 1916 నాటి హిందీ జైన ప్రార్థన; అందరితో స్నేహము, కరుణ, సమభావము, స్థిరమైన సద్గుణమును కోరుతుంది.
శ్లోకాలు
రాగద్వేషాలు, కామాదులు జయించి సర్వజగత్తును ఎరిగినవాడు. మమకారము లేకుండ సర్వజీవులకు మోక్షమార్గమును ఉపదేశించెను. బుద్ధుడు, వీరుడు, జినుడు, హరి, హరుడు, బ్రహ్మ అని అతనిని స్వాధీనుడని పిలువుడు. భక్తిభావముచే ప్రేరితమై ఈ చిత్తము అతనియందే లీనమగును గాక.
శ్లోకం 1
విషయముల యందు ఆశ లేనివారు, సమభావమునే ధనముగా కలిగియుందురు. తమకును పరులకును హితమును సాధించుటయందు రేయింబవళ్లు తత్పరులై యుందురు. స్వార్థత్యాగమను కఠిన తపస్సును విచారము లేక చేయుదురు. అట్టి జ్ఞానులు సాధువులు జగత్తునందలి దుఃఖసమూహమును హరింతురు.
శ్లోకం 2
సత్సంగమే సదా ఉండును గాక, వారి ధ్యానమే నిత్యము ఉండును గాక. వారివంటి ఆచరణయందు ఈ చిత్తము సదా అనురక్తమై యుండును గాక. ఏ జీవిని బాధింపను, ఎప్పుడును అసత్యము పలుకను. పరధనమునందును పరస్త్రీయందును లుబ్ధుడను కాను, సంతోషామృతమును సేవించెదను.
శ్లోకం 3
అహంకారభావమును ఉంచుకొనను, ఎవరిపైనను క్రోధమును చూపను. ఇతరుల అభివృద్ధిని చూచి ఎన్నడును ఈర్ష్యాభావమును ధరింపను. సరళమైన, సత్యమైన వ్యవహారమును చేయుదును. ఈ జీవితమునందు ఎంతవరకు సాధ్యమో అంతవరకు ఇతరులకు ఉపకారమును చేయుదును.
శ్లోకం 4
జగత్తునందు నా మైత్రీభావము సర్వజీవులపై నిత్యము ఉండును గాక. దీనులైన దుఃఖితులైన జీవులపై నా హృదయమునుండి కరుణాస్రోతస్సు ప్రవహించును గాక. దుర్జనులైన, క్రూరులైన, కుమార్గమునందు రతులైన వారిపై నాకు క్షోభ కలుగకుండును గాక. వారిపై సమభావమును ఉంచుదును, అట్టి పరిణతి కలుగును గాక.
శ్లోకం 5
గుణవంతులను చూచినప్పుడు నా హృదయమునందు ప్రేమ ఉప్పొంగి వచ్చును గాక. ఎంతవరకు సాధ్యమో అంతవరకు వారి సేవ చేసి ఈ మనస్సు సుఖమును పొందును గాక. నేను ఎన్నడును కృతఘ్నుడను కాను, ద్రోహభావము నా హృదయమునందు రాకుండును గాక. గుణగ్రహణభావము నిత్యము ఉండును గాక, దోషములపై దృష్టి పోకుండును గాక.
శ్లోకం 6
ఎవరైనను చెడ్డవాడని పిలిచినను లేక మంచివాడని పిలిచినను, లక్ష్మి వచ్చినను లేక పోయినను, లక్షల సంవత్సరములు జీవించినను లేక మృత్యువు ఈనాడే వచ్చినను, లేక ఎవరైనను ఏ విధమైన భయమునైనను లేక లోభమునైనను ఇచ్చుటకు వచ్చినను, అప్పుడును న్యాయమార్గమునుండి నా పాదము ఎన్నడును తొలగకుండును గాక.
శ్లోకం 7
సుఖమునందు మగ్నుడై పొంగిపోకుండును గాక, దుఃఖమునందు ఎన్నడును భయపడకుండును గాక. పర్వతములు, నదులు, భయంకరమైన శ్మశానములు, అడవులు వీనివలన భయమును పొందకుండును గాక. ఈ మనస్సు అచలముగను అకంపముగను నిరంతరము దృఢముగా నిలుచును గాక. ఇష్టవియోగమునందును అనిష్టయోగమునందును సహనశీలతను చూపును గాక.
శ్లోకం 8
జగత్తునందలి సర్వజీవులు సుఖులై యుందురు గాక, ఎవ్వరును ఎన్నడును భయపడకుందురు గాక. వైరమును, పాపమును, అభిమానమును విడిచి జగత్తు నిత్యము నూతన మంగళములను పాడును గాక. ప్రతి గృహమునందును ధర్మచర్చ జరుగును గాక, దుష్కృత్యములు దుష్కరములగును గాక. జ్ఞానమును చరిత్రను ఉన్నతముచేసికొని మనుజుడు జన్మఫలమును పొందును గాక.
శ్లోకం 9
జగత్తునందు ఈతిబాధలు భీతులు వ్యాపింపకుండును గాక, వర్షములు సమయానికి కురియును గాక. ధర్మనిష్ఠుడై రాజు ప్రజలకు న్యాయమును చేయును గాక. రోగములు, మరణములు, కరవులు వ్యాపింపకుండును గాక, ప్రజలు శాంతితో జీవింతురు గాక. పరమ అహింసాధర్మము జగత్తునందు వ్యాపించి సర్వులకు హితమును చేయును గాక.
శ్లోకం 10
జగత్తునందు పరస్పరము ప్రేమ వ్యాపించును గాక, మోహము దూరముగానే యుండును గాక. అప్రియమైన, కటువైన, కఠోరమైన శబ్దములను ఎవ్వరును ముఖమునుండి పలుకకుందురు గాక. అందరును 'యుగవీరులై' హృదయపూర్వకముగా దేశోన్నతియందు నిమగ్నులై యుందురు గాక. వస్తుస్వరూపమును విచారించుచు సంతోషముతో సర్వ దుఃఖములను సంకటములను సహించుచుందురు గాక.
శ్లోకం 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ప్రతిరోజూ లేదా శుభ తిథులలో (ఏకాదశి, పూర్ణిమ)
బ్రహ్మ ముహూర్తం (ఉదయం 4 - 6) లేదా సంధ్యా సమయం
నెయ్యి దీపం, ధూపం, తాజా పువ్వులు, నైవేద్యం
- మనశ్శాంతి, ఆత్మిక ఉన్నతి, ఇంట్లో అనుకూల శక్తి
నేపథ్యం
'మేరీ భావనా' ('నా ఆకాంక్ష') దిగంబర జైన సంప్రదాయానికి చెందిన హిందీ ప్రార్థన; దీనిని పండిట్ జుగల్ కిషోర్ ముఖ్తార్ 'యుగవీర్' (1877–1968) రచించారు; ఇది 1916 ఏప్రిల్లో మొదటిసారి ప్రచురితమైంది. ఇది జైన ప్రార్థనలో, ధ్యానంలో పఠించబడుతుంది; సమాజము వెలుపల కూడా విస్తృతంగా ప్రియమైనది. సర్వ జీవులపై స్నేహ ఆకాంక్ష, సద్గుణుల పట్ల ఆనందం, బాధితుల పట్ల కరుణ, అవిధేయుల పట్ల సమభావము అనే ఆశలు తత్త్వార్థ సూత్రం 7.11 (దిగంబర సంఖ్యా విధానం)లోని నాలుగు విధముల భావనలను ప్రతిధ్వనిస్తాయి; అహింస మరియు అనాసక్తి విలువలతో కలిసి.
ఈ పాఠం గురించి
రచయిత: Jugal Kishore Mukhtar 'Yugvir'
మీకు తెలుసా?
సార్వత్రిక మహర్షి
ప్రారంభ పద్యం బుద్ధ, వీర, జిన, హరి, హర, బ్రహ్మా – బౌద్ధ, జైన, హిందూ సంప్రదాయాలన్నింటినీ విస్తరించే పేర్లను ఉద్దేశపూర్వకంగా జాబితా చేస్తుంది; ఆదర్శ మహర్షి ఏ ఒక్క మతశాఖకూ పరిమితం కాదని చూపేందుకు. భక్తుడు మనస్సును ఆ సార్వత్రిక ఆదర్శంపై నిలపమని ప్రోత్సహించబడతాడు.
జైన సంబంధం
పద్యాలలో అహింస (అహింసా), సమభావము (సామ్య-భావ) మరియు ఇతరుల సంపద లేదా భార్యాభర్తలను ఆశించకపోవడంపై ఉన్న నొక్కిచెప్పడం జైన నైతిక బోధనలను బలంగా ప్రతిబింబిస్తుంది; మొదటి పద్యంలో 'జిన' (విజేత) అనే పదం జైన సంప్రదాయం తన జ్ఞానోదయ బోధకులకు ఇచ్చుకున్న పేరును నేరుగా సూచిస్తుంది.
వ్యక్తిగత ప్రతిజ్ఞ
మూడు నుండి ఆరు పద్యాలు వ్యక్తిగత నియమావళిని ఏర్పరుస్తాయి – ఎన్నడూ అబద్ధం చెప్పకూడదు, ఎవరికీ హాని చేయకూడదు, ఇతరుల విజయాన్ని అసూయపడకూడదు, ఎల్లప్పుడూ సద్గుణవంతులను సేవించాలి – అమూర్త తత్త్వాన్ని సామాన్య గృహస్థునికి ఆచరణాత్మక దైనందిన క్రమశిక్షణగా మారుస్తాయి.
అన్ని పరిస్థితులలో స్థిరత్వం
ఏడవ పద్యం ఒక నాటకీయ వాగ్దానం చేస్తుంది: ప్రశంసించబడినా, నిందించబడినా, ధనవంతుడైనా, పేదవాడైనా, లక్ష (1,00,000) సంవత్సరాలు జీవించినా, ఈ రోజే మరణించినా, భయము లేదా ప్రలోభం ఎదురైనా – భక్తుడు ధర్మమార్గం నుండి ఎన్నటికీ తప్పనని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు.
ఆదర్శ ప్రపంచం
చివరి పద్యాలు ఒక ఆదర్శలోక దృష్టిని చిత్రిస్తాయి – సకాలములో వర్షాలు, న్యాయమైన పాలకుడు, రోగము మరియు కరువు నుండి విముక్తి, సార్వత్రిక ప్రేమ, మరియు జాతి అభ్యున్నతి కోసం పనిచేసే 'యుగవీరుల' (యుగానికి వీరులు) సమాజం – వ్యక్తిగత భక్తి సహజంగా సామాజిక మరియు జాతీయ శ్రేయస్సుకు విస్తరిస్తుందని చూపుతూ.
రచయిత సంతకం
చివరి పద్యంలోని 'యుగవీర్' అనే పేరు కవి మరియు పండితుడు పండిట్ జుగల్ కిషోర్ ముఖ్తార్ (1877–1968) కలం పేరు; ఆయన జైన చరిత్రకారుడు మరియు సంస్కర్త, 1916లో ఈ ప్రార్థనను రచించారు. ఇది పారిశ్రామికవేత్త యుగల్ కిషోర్ బిర్లా కాదు.
Mahavira
జైన మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది
