ಸದ್ಗುಣಗಳ ಪಥ
ಪಂಡಿತ ಜುಗಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಮುಖ್ತಾರ್ ಅವರು 1916ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಹಿಂದಿ ಜೈನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ; ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ, ಕರುಣೆ, ಸಮಭಾವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಸದ್ಗುಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ.
ಶ್ಲೋಕಗಳು
ರಾಗ-ದ್ವೇಷ, ಕಾಮ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ತಿಳಿದವನು; ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದವನು. ಬುದ್ಧ, ವೀರ, ಜಿನ, ಹರಿ, ಹರ, ಬ್ರಹ್ಮ — ಯಾವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದರೂ ಅವನೇ ಸ್ವಾಧೀನನು. ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ತವು ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾಗಿರಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 1
ವಿಷಯಗಳ ಆಶೆಯಿಲ್ಲದವರು, ಸಮಭಾವವನ್ನೇ ಧನವಾಗಿ ಧರಿಸುವವರು; ತನ್ನ-ಪರರ ಹಿತಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲಿರುಳು ತತ್ಪರರಾಗಿರುವವರು. ಸ್ವಾರ್ಥತ್ಯಾಗವೆಂಬ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಸುಕ್ಲೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವವರು — ಅಂಥ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಸಾಧುಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ದುಃಖಸಮೂಹವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ಲೋಕ 2
ಸತ್ಸಂಗವು ಸದಾ ಅವರದೇ ಆಗಿರಲಿ, ಅವರ ಧ್ಯಾನವೇ ನಿತ್ಯವಾಗಿರಲಿ; ಅವರಂತಹ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ತವು ಸದಾ ಅನುರಕ್ತವಾಗಿರಲಿ. ಯಾವ ಜೀವಿಯನ್ನೂ ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಸುಳ್ಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಪರಧನ-ಪರಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಸಂತೋಷವೆಂಬ ಅಮೃತವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ಲೋಕ 3
ಅಹಂಕಾರದ ಭಾವವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾರ ಮೇಲೂ ಕೋಪ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇತರರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಎಂದಿಗೂ ಅಸೂಯೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಭಾವನೆ ಹೀಗೆಯೇ ಇರಲಿ — ಸರಳ-ಸತ್ಯವಾದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಇತರರಿಗೆ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ಲೋಕ 4
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೈತ್ರೀಭಾವವು ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿತ್ಯವೂ ಇರಲಿ; ದೀನ-ದುಃಖಿತರಾದ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಕರುಣೆಯ ಧಾರೆಯು ಹರಿಯಲಿ. ದುರ್ಜನರೂ ಕ್ರೂರರೂ ಕುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಕ್ಷೋಭೆಯು ಬರದಿರಲಿ; ಅವರ ಮೇಲೆ ಸಮಭಾವವನ್ನಿಡುತ್ತೇನೆ — ಹೀಗೆಯೇ ನನ್ನ ಪರಿಣತಿಯಾಗಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 5
ಗುಣವಂತರನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮವು ಉಕ್ಕಿ ಬರಲಿ; ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಈ ಮನಸ್ಸು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ. ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಕೃತಘ್ನನಾಗದಿರಲಿ, ದ್ರೋಹವು ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬಾರದಿರಲಿ; ಗುಣಗ್ರಹಣದ ಭಾವವು ನಿತ್ಯವೂ ಇರಲಿ, ದೃಷ್ಟಿಯು ದೋಷಗಳ ಮೇಲೆ ಹೋಗದಿರಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 6
ಯಾರಾದರೂ ಕೆಟ್ಟವನೆಂದು ಹೇಳಲಿ ಅಥವಾ ಒಳ್ಳೆಯವನೆಂದು ಹೇಳಲಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಬರಲಿ ಅಥವಾ ಹೋಗಲಿ; ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಲಿ ಅಥವಾ ಮೃತ್ಯುವು ಇಂದೇ ಬರಲಿ. ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಯಾವುದೇ ಭಯವನ್ನೋ ಲಾಲಸೆಯನ್ನೋ ನೀಡಲು ಬರಲಿ — ಆಗಿಯೂ ನ್ಯಾಯಮಾರ್ಗದಿಂದ ನನ್ನ ಪಾದವು ಎಂದಿಗೂ ಜಾರದಿರಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 7
ಸುಖದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿ ಉಬ್ಬದಿರಲಿ, ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಗಾಬರಿಯಾಗದಿರಲಿ; ಪರ್ವತ, ನದಿ, ಶ್ಮಶಾನ, ಭಯಾನಕ ಕಾಡು — ಇವುಗಳಿಂದ ಭಯಪಡದಿರಲಿ. ಈ ಮನಸ್ಸು ಅಡೋಲವಾಗಿ, ಅಕಂಪವಾಗಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿರಲಿ; ಇಷ್ಟವಿಯೋಗ ಮತ್ತು ಅನಿಷ್ಟಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸಹನಶೀಲತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 8
ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಸುಖಿಗಳಾಗಿರಲಿ, ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ ಗಾಬರಿಯಾಗದಿರಲಿ; ವೈರ, ಪಾಪ, ಅಭಿಮಾನಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಜಗತ್ತು ನಿತ್ಯವೂ ನೂತನ ಮಂಗಳಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಿ. ಮನೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಚರ್ಚೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿ, ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳು ದುಷ್ಕರವಾಗಲಿ; ಜ್ಞಾನ-ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮನುಷ್ಯಜನ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಪಡೆಯಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 9
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಪತ್ತು-ಭೀತಿಗಳು ವ್ಯಾಪಿಸದಿರಲಿ, ಮಳೆಯು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬರಲಿ; ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ ರಾಜನೂ ಪ್ರಜೆಗೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರಲಿ. ರೋಗ, ಮಾರಿ, ಕ್ಷಾಮಗಳು ಹರಡದಿರಲಿ, ಪ್ರಜೆಯು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಬದುಕಲಿ; ಪರಮ ಅಹಿಂಸಾಧರ್ಮವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿ ಸರ್ವರ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 10
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೇಮವು ಹರಡಲಿ, ಮೋಹವು ದೂರವೇ ಇರಲಿ; ಅಪ್ರಿಯವಾದ, ಕಟುವಾದ, ಕಠೋರವಾದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೇಳದಿರಲಿ. ಎಲ್ಲರೂ 'ಯುಗವೀರ'ರಾಗಿ ಹೃದಯದಿಂದ ದೇಶೋನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರಲಿ; ವಸ್ತುಸ್ವರೂಪದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಎಲ್ಲ ದುಃಖ-ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿರಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ಪ್ರತಿದಿನ ಅಥವಾ ಶುಭ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ (ಏಕಾದಶಿ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ (ಮುಂಜಾನೆ 4 - 6) ಅಥವಾ ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯ
ತುಪ್ಪದ ದೀಪ, ಧೂಪ, ತಾಜಾ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ
- ಮನಃಶಾಂತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
‘ಮೇರಿ ಭಾವನಾ’ (‘ನನ್ನ ಆಶಯ’) ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪಂಡಿತ ಜುಗಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಮುಖ್ತಾರ್ ‘ಯುಗವೀರ’ (1877–1968) ಅವರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿ, 1916ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಜೈನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸಮುದಾಯದ ಹೊರಗೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ, ಸದ್ಗುಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದ, ದುಃಖಿತರ ಬಗ್ಗೆ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಅಶಿಸ್ತಿನವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಭಾವ ಎಂಬ ಆಶಯಗಳು, ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರ 7.11ರ (ದಿಗಂಬರ ಕ್ರಮಾಂಕ) ನಾಲ್ಕು ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಅನಾಸಕ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಈ ಪಠ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ
ರಚಿಸಿದವರು: Jugal Kishore Mukhtar 'Yugvir'
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ?
ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಋಷಿ
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕವು ಬುದ್ಧ, ವೀರ, ಜಿನ, ಹರಿ, ಹರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ — ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು — ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದರ್ಶ ಋಷಿಯು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಂಥವನ್ನು ಮೀರಿದವನು ಎಂದು ತೋರಿಸಲು. ಸಾಧಕನು ಆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆದರ್ಶದ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೈನ ಸಂಬಂಧ
ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅಹಿಂಸೆ (ಅಹಿಂಸಾ), ಸಮಭಾವ (ಸಾಮ್ಯ-ಭಾವ) ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಂಪತ್ತು ಅಥವಾ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಬಯಸದಿರುವುದರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ; ಇವು ಜೈನ ನೈತಿಕ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿನ ‘ಜಿನ’ (ವಿಜಯಿ) ಎಂಬ ಪದವು ಜ್ಞಾನೋದಯ ಹೊಂದಿದ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಜೈನ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ರತ
ಶ್ಲೋಕಗಳು 3–6 ಒಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೀತಿ-ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ — ಸುಳ್ಳು ಹೇಳದಿರುವುದು, ಹಾನಿ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಇತರರ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಅಸೂಯೆ ಪಡದಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು. ಇದು ಅಮೂರ್ತ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹಸ್ಥನ ದೈನಂದಿನ ಶಿಸ್ತಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ಲ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ
ಏಳನೆಯ ಶ್ಲೋಕವು ಒಂದು ದೃಢ ವಾಗ್ದಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ: ಹೊಗಳಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿಂದೆ ಬಂದರೂ, ಬಡತನ ಅಥವಾ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಇದ್ದರೂ, ಲಕ್ಷ (1,00,000) ವರ್ಷ ಬದುಕಿದರೂ ಅಥವಾ ಇಂದೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರೂ, ಭಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಲೋಭನೆ ಎದುರಾದರೂ, ಸಾಧಕನು ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ವಿಚಲಿತನಾಗನೆಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಆದರ್ಶ ಲೋಕ
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದು ಆದರ್ಶ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ — ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಳೆ, ನ್ಯಾಯವಂತ ಆಡಳಿತ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರೇಮ, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ‘ಯುಗವೀರ’ರ (ಯುಗದ ವೀರರ) ರಾಷ್ಟ್ರ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಕ್ತಿಯು ಸಹಜವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲ್ಯಾಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕರ್ತೃವಿನ ಛಾಪು
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ‘ಯುಗವೀರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕವಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸ ಪಂಡಿತ ಜುಗಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಮುಖ್ತಾರ್ (1877–1968) ಅವರ ಕಾವ್ಯನಾಮ; ಅವರು ಜೈನ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಕರಾಗಿದ್ದು, 1916ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇದು ಉದ್ಯಮಿ ಜುಗಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಬಿರ್ಲಾ ಅಲ್ಲ.
Mahavira
ಜೈನ ಧರ್ಮ ನಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿಸಂಬಂಧಿತ ಬೋಧನೆಗಳು
ಅದೇ ಬೋಧನೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ
