Bharat Devotion
Embroidered artwork for శ్రీ అఖిలాండనాయికా దండకమ్: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

శ్రీ అఖిలాండనాయికా దండకమ్

శ్రీ అఖిలాండనాయికా దండకమ్

భాస్కర కవి రచించిన ఆరు శ్లోకాల దండకం; అఖిలాండనాయిక దేవి సౌందర్యం, శక్తి మరియు కృపను స్తుతిస్తూ ఆమె రక్షణను కోరుతుంది.

శ్లోకాలు

కదమ్బతరుమఞ్జరీకలితకర్ణపూరోజ్జ్వలం కలక్వణవిపఞ్చికాకలనదత్తకోత్సవమ్ కరస్ఫురితశారికం కఠినపీనతుఙ్గస్తనం జగత్త్రితయమఙ్గలం జయతి మన్మనోమన్దిరే
kadambatarumanjareekalitakarnapoorojjvalam kalakvanavipancikaakalanadattakotsavam karasphuritashaarikam kathinapeenatungastanam jagattritayamangalam jayati manmanomandire | 1 |

శ్లోకం 1

జయ జయ జగదేకమాతః శివే దేవి జమ్బూపతీశానహృన్మోదకృన్మారసఞ్జీవనోద్దామశోభాభిరామాఖిలాఙ్గోజ్జ్వలే చమ్పకాశోకపున్నాగసాలాసనశ్రీఫలోదుమ్బరాశ్వత్థజమ్బూలసచ్చన్దనాద్యుర్వరాజాతరాజీనిరస్తారుణాభాపదస్వీయవేలాసముద్భాసిసహ్యాత్మజాపూరయోర్మధ్యగే వారిజాతావలీగర్భనిర్యత్ననిర్యన్మధుస్వాదహృష్యద్ద్విరేఫాఙ్గనాచారుసఙ్గీతవన్మఞ్జుశాఖాసుడోలావిహారప్రియస్వప్రియాయుక్ప్రియస్వానవన్యాప్రియస్వాదుకేకాలసత్కేకిషణ్డాకులే, చణ్డభానుద్విషఞ్చణ్డరామాబ్జభూచన్ద్రకుమ్భోద్భవశ్రీమదిన్ద్రాగ్నిజమ్బూమహాతీర్థరాజావలీతీరభూమల్లికాయూథికామాలతీపూర్వవీరుత్సముద్భూతపుష్పోత్కస్మేరగన్ధాభిరామాతిబాలానిలస్వైరసఞ్చారసఞ్జాతసమ్మోదదివ్యాఙ్గనాలీలసద్ గోపురాలఙ్కృతే, సిద్ధవేషస్ఫురద్భూతినిదాయీశ్వరస్వాన్తసన్తోషకృత్సాలవర్యావృతే, సన్తతం దన్తికాన్తారదేశే కృతాశే దయాశేవధౌ శేరధీశేడితే, వేధసా వైదికైరాగమైర్బోధితైరర్చనాసత్పథైరద్భుతైః పూజితే, చారుజమ్బూతరోర్మూలదేశోల్ల్సద్రత్నగేహాన్తరాలఙ్క్రియాకారణే, దన్తినా లూతయా చారుసంసేవితే, నీరలిఙ్గాకృతౌ దేవదేవే హరే లోకరక్షాకృతే, తత్సపర్యాం విధాతుం భవాని స్వయంవ్యక్తరూపోజ్జ్వలే, పద్మయా హస్తపఙ్కేరుహాత్తామలస్ఫారముక్తాఫలాలఙ్కృతచ్ఛత్రయా పద్మభూకాన్తయా కచ్ఛపీనిర్గలద్దివ్యగాన్ధారనాదానుకూలీభవద్గేయయా నిర్జరాధీశవామభ్రువా చిత్తభూపఙ్కజాక్ష్యా చ హస్తే ధృతస్వర్ణదణ్డస్ఫుర- చ్చామరాభ్యాం సదా పార్శ్వయోరుర్వశీముఖ్యదివ్యాఙ్గనాభిశ్చలత్కున్తలోరోజభారాలసాభిర్ముదా లాస్యభేదైః పురస్తాచ్చ సంసేవితే
jaya jaya jagadekamaatah shive devi jamboopateeshaanahrinmodakrinmaarasanjeevanoddaamashobhaabhiraamaakhilaangojjvale campakaashokapunnaagasaalaasanashreephalodumbaraashvatthajamboolasaccandanaadyurvaraajaataraajeenirastaarunaabhaapadasveeyavelaasamudbhaasisahyaatmajaapoorayormadhyage vaarijaataavaleegarbhaniryatnaniryanmadhusvaadahrishyaddvirephaanganaacaarusangeetavanmanjushaakhaasudolaavihaarapriyasvapriyaayukpriyasvaanavanyaapriyasvaadukekaalasatkekishandaakule, candabhaanudvishancandaraamaabjabhoocandrakumbhodbhavashreemadindraagnijamboomahaateertharaajaavaleeteerabhoomallikaayoothikaamaalateepoorvaveerutsamudbhootapushpotkasmeragandhaabhiraamaatibaalaanilasvairasancaarasanjaatasammodadivyaanganaaleelasad gopuraalankrite, siddhaveshasphuradbhootinidaayeeshvarasvaantasantoshakritsaalavaryaavrite, santatam dantikaantaaradeshe kritaashe dayaashevadhau sheradheeshedite, vedhasaa vaidikairaagamairbodhitairarcanaasatpathairadbhutaih poojite, caarujambootarormooladeshollsadratnagehaantaraalankriyaakaarane, dantinaa lootayaa caarusamsevite, neeralingaakritau devadeve hare lokarakshaakrite, tatsaparyaam vidhaatum bhavaani svayamvyaktaroopojjvale, padmayaa hastapankeruhaattaamalasphaaramuktaaphalaalankritacchatrayaa padmabhookaantayaa kacchapeenirgaladdivyagaandhaaranaadaanukooleebhavadgeyayaa nirjaraadheeshavaamabhruvaa cittabhoopankajaakshyaa ca haste dhritasvarnadandasphura- ccaamaraabhyaam sadaa paarshvayorurvasheemukhyadivyaanganaabhishcalatkuntalorojabhaaraalasaabhirmudaa laasyabhedaih purastaacca samsevite | 2 |

శ్లోకం 2

నిఖిలభువనరక్షణే, సక్షణోత్క్షిప్తకౌక్షేయసత్పక్షిరాజధ్వజాధ్యక్షితే స్వర్ధురీణాద్రిసర్వామరాధీశకోటీరకోటీమణీకాన్తినీరాజితాఙ్ఘ్రిద్వయీపద్మకోశోదరోద్గీర్ణముక్తాఫలస్తోమభాస్వన్నఖశ్రేణికాభాసురే శమ్భుహృద్ధీరతాసన్మృగీయన్త్రణాకృన్మనోభూనిషఙ్గస్ఫురజ్జఙ్ఘికే, బాలరమ్భాతిశాయీశవిజ్ఞాతసౌభాగ్యకోరుద్వయే, దేహశోభాసరోఘూర్ణదమ్భోభ్రమభ్రాన్తికృన్నాభిగమ్భీరతాభాసురే, నీలరోమావలీవల్లరీసత్ఫలోరోజభారానమన్మధ్యదేశే, దయానద్ధదేహే, శుభే,కుమ్భికుమ్భద్వయీధిక్కియాదక్షవక్షోరుహద్వన్ద్వసంవర్ధితేశానహృన్మోదభారే, నతేష్వేకదా ధర్మకామార్థమోక్షప్రదానైకదక్షైర్లసత్కల్పవల్లీసమైః బాహుభిః పఙ్కజే భీతినోదక్షమామిష్టదాం ముద్రికాం చాదధానే, హరామోదధానాకృతే, సిన్ధురాధీశ్వరారణ్యవాసీశ్వరేణాదరాత్ బద్ధమాఙ్గల్యసూత్రస్ఫురత్కమ్బుజిత్కన్ధరారాజితే, పార్వికస్వచ్ఛచన్ద్రాభిరామాననే నూత్నసద్విద్రుమారక్తదన్తచ్ఛదాలఙ్కృతే కున్దవృన్దోల్లసద్దన్తపఙ్క్త్యా యుతే, దేహశోభాతమాలావలీసఞ్చరఞ్చన్ద్రికామన్దహాసాభిరామే మనోహారిహీరాఙ్కరైర్నిస్తులైర్మౌక్తికైఃబద్ధతాటఙ్కభారాజితశ్రోత్రయుగ్మాన్తరే, చారుచామ్పేయగర్వౌఘసర్వఙ్కషోదారముక్తాఫలోద్భాసినాసాయుతే, మన్దవాతాగతిప్రేఙ్ఖదిన్దీవరద్వన్ద్వజిల్లోచనే, మారకోదణ్డరుగ్భఙ్గకృఞ్చిల్లికే, శర్వరీనాథఖణ్డాభిరామాలికే, కామజిత్స్వాన్తవాతాయుషో మోహకృత్కేశపాశప్రభాభాసురే, మఞ్జులే, దేహసౌన్దర్యవిశ్రాన్తికృద్రేఖికాబుద్ధిదస్వచ్ఛశీతాంశురేఖాయుతే పద్మరాగాదిభీ రత్నవర్యైః కనద్దివ్యకోటీరహారావలీకఙ్కణైర్మఞ్జుమాణిక్యసన్నద్ధశిఞ్జన్మణీకాఞ్చిదామారుణస్వచ్ఛచీనాంశుకేనాపి శిఞ్జానమఞ్జీరయుగ్మేన చాలఙ్కృతే శోభమానాకృతే
nikhilabhuvanarakshane, sakshanotkshiptakauksheyasatpakshiraajadhvajaadhyakshite svardhureenaadrisarvaamaraadheeshakoteerakoteemaneekaantineeraajitaanghridvayeepadmakoshodarodgeernamuktaaphalastomabhaasvannakhashrenikaabhaasure shambhuhriddheerataasanmrigeeyantranaakrinmanobhoonishangasphurajjanghike, baalarambhaatishaayeeshavijnaatasaubhaagyakorudvaye, dehashobhaasaroghoornadambhobhramabhraantikrinnaabhigambheerataabhaasure, neelaromaavaleevallareesatphalorojabhaaraanamanmadhyadeshe, dayaanaddhadehe, shubhe,kumbhikumbhadvayeedhikkiyaadakshavakshoruhadvandvasamvardhiteshaanahrinmodabhaare, nateshvekadaa dharmakaamaarthamokshapradaanaikadakshairlasatkalpavalleesamaih baahubhih pankaje bheetinodakshamaamishtadaam mudrikaam caadadhaane, haraamodadhaanaakrite, sindhuraadheeshvaraaranyavaaseeshvarenaadaraat baddhamaangalyasootrasphuratkambujitkandharaaraajite, paarvikasvacchacandraabhiraamaanane nootnasadvidrumaaraktadantacchadaalankrite kundavrindollasaddantapanktyaa yute, dehashobhaatamaalaavaleesancarancandrikaamandahaasaabhiraame manohaariheeraankarairnistulairmauktikaihbaddhataatankabhaaraajitashrotrayugmaantare, caarucaampeyagarvaughasarvankashodaaramuktaaphalodbhaasinaasaayute, mandavaataagatiprenkhadindeevaradvandvajillocane, maarakodandarugbhangakrincillike, sharvareenaathakhandaabhiraamaalike, kaamajitsvaantavaataayusho mohakritkeshapaashaprabhaabhaasure, manjule, dehasaundaryavishraantikridrekhikaabuddhidasvacchasheetaamshurekhaayute padmaraagaadibhee ratnavaryaih kanaddivyakoteerahaaraavaleekankanairmanjumaanikyasannaddhashinjanmaneekaancidaamaarunasvacchaceenaamshukenaapi shinjaanamanjeerayugmena caalankrite shobhamaanaakrite | 3 |

శ్లోకం 3

అకృతకవచనాని సర్వాణి యోగీన్ద్రసన్మానసైః సాకమప్రాప్య యస్మాన్నివృత్తాని తం తే పరానన్దమమ్బ, త్వదీహాబలాద్యే లభన్తే న తే కుత్రచిత్ బిభ్యతి స్వచ్ఛబుద్ధీనమూన్న స్పృశత్యుగ్రసంసారజం కర్మజాతం, పురా యో విధిం సృష్టవానద్భుతాన్ వేదరాశీనముష్మై పునర్దత్తవానాత్మబుద్ధిప్రకాశం ముముక్షుః జనో యం సదా సేవతే యశ్చ సూర్యే విభాత్యానఖాగ్రాత్ పుమాన్ స్వర్ణవర్ణోజ్జ్వలో యశ్చ పుంసాం హృదాకాశగః సచ్చిదానన్దరూపః శివస్తస్య శక్తిస్త్వమస్యుత్తమా తన్మయీ తత్త్వమస్యమ్బికే త్వద్భియా మారుతో వాతి సూర్యానలౌ తారకానాయకోఽప్యన్ధకారం నిరస్యానిశం జఙ్గమం స్థావరం చాభితః పాలయన్తే జగత్పన్నగాధీశ్వరోఽప్యున్నమత్కన్ధరం భూతలం సావలమ్బం కరోత్యమ్బరే మేఘపఙ్క్తిర్జలైః సిఞ్చతి క్ష్మాతలం దేవి మే సత్పథేఽత్యన్తసక్తిం కురు త్వం హి బుద్ధిప్రదా సర్వహృత్పఙ్కజే సన్నివిష్టా న చేద్దుష్కృతం యత్కరోమ్యద్య తన్నిష్కృతావేష భారస్త్వయి
akritakavacanaani sarvaani yogeendrasanmaanasaih saakamapraapya yasmaannivrittaani tam te paraanandamamba, tvadeehaabalaadye labhante na te kutracit bibhyati svacchabuddheenamoonna sprishatyugrasamsaarajam karmajaatam, puraa yo vidhim srishtavaanadbhutaan vedaraasheenamushmai punardattavaanaatmabuddhiprakaasham mumukshuh jano yam sadaa sevate yashca soorye vibhaatyaanakhaagraat pumaan svarnavarnojjvalo yashca pumsaam hridaakaashagah saccidaanandaroopah shivastasya shaktistvamasyuttamaa tanmayee tattvamasyambike tvadbhiyaa maaruto vaati sooryaanalau taarakaanaayako'pyandhakaaram nirasyaanisham jangamam sthaavaram caabhitah paalayante jagatpannagaadheeshvaro'pyunnamatkandharam bhootalam saavalambam karotyambare meghapanktirjalaih sincati kshmaatalam devi me satpathe'tyantasaktim kuru tvam hi buddhipradaa sarvahritpankaje sannivishtaa na ceddushkritam yatkaromyadya tannishkritaavesha bhaarastvayi | 4 |

శ్లోకం 4

సులలితపదపఙ్కజే తే సదా యః సదా సేవతే తం నరాధీశ్వరాః ప్రార్థయన్తేతరామమ్బువాహోపమైర్బద్ధఘణ్టాక్షణాత్కారసమ్మ్పూరితాశాతటైర్హస్తిభిః వాతవేగైర్హయైరుత్తమైర్హారకేయూరరుక్మాఙ్గదైః కుణ్డలైర్మణ్డయన్త్యస్య గేహే సదా పద్మహస్తా వసత్యేతదీయాననే గద్యపద్యాత్మికా భారతీ నృత్యతి స్వైరమేణీదృశాం పుష్పధన్వాయతే సోఽవనౌ పుత్రపౌత్రాదిభిర్బన్ధువర్గైః సహ క్రీడతి స్వచ్ఛకీర్త్యా జగచ్ఛాదయత్యమ్బికే త్వత్కృపావత్కటాక్షావలీగోచరస్యేహ వాముత్ర వా దుర్లభం కిం భవేత్ సర్వలోకేశ్వరి త్వత్పదం స్వల్పవాగల్పతాచోదితః స్తోతుమారబ్ధవానస్మ్యథాప్యాదరాత్ బాలలీలావచో మాతురత్యన్తమోదం విధత్తే శివే తన్మయా బాలిశేనానిశం గుమ్భితం చాపరాధం క్షమస్వాఖిలాణ్డేశ్వరి త్వం సదా పాహి మాం దీనమీశప్రియే దేవి తుభ్యం నమో దేవి తుభ్యం నమః
sulalitapadapankaje te sadaa yah sadaa sevate tam naraadheeshvaraah praarthayantetaraamambuvaahopamairbaddhaghantaakshanaatkaarasammpooritaashaatatairhastibhih vaatavegairhayairuttamairhaarakeyoorarukmaangadaih kundalairmandayantyasya gehe sadaa padmahastaa vasatyetadeeyaanane gadyapadyaatmikaa bhaaratee nrityati svairameneedrishaam pushpadhanvaayate so'vanau putrapautraadibhirbandhuvargaih saha kreedati svacchakeertyaa jagacchaadayatyambike tvatkripaavatkataakshaavaleegocarasyeha vaamutra vaa durlabham kim bhavet sarvalokeshvari tvatpadam svalpavaagalpataacoditah stotumaarabdhavaanasmyathaapyaadaraat baalaleelaavaco maaturatyantamodam vidhatte shive tanmayaa baalishenaanisham gumbhitam caaparaadham kshamasvaakhilaandeshvari tvam sadaa paahi maam deenameeshapriye devi tubhyam namo devi tubhyam namah | 5 |

శ్లోకం 5

శివసూర్యదీక్షితగురోర్భాస్కరనామ్నా తనూభువా రచితః అఖిలాణ్డనాయికాయాః కుర్యాచ్చిరమేష దణ్డకః ప్రమదమ్
shivasooryadeekshitagurorbhaaskaranaamnaa tanoobhuvaa racitah akhilaandanaayikaayaah kuryaacciramesha dandakah pramadam | 6 |

శ్లోకం 6

ఇతి శ్రీభాస్కరకవికృతః అఖిలాణ్డనాయికాదణ్డకః సమాప్తః
iti shreebhaaskarakavikritah akhilaandanaayikaadandakah samaaptah | 7 |

శ్లోకం 7

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

ప్రతిరోజూ లేదా శుభ తిథులలో (ఏకాదశి, పూర్ణిమ)

Best Time (Muhurta)

బ్రహ్మ ముహూర్తం (ఉదయం 4 - 6) లేదా సంధ్యా సమయం

Sacred Offerings

నెయ్యి దీపం, ధూపం, తాజా పువ్వులు, నైవేద్యం

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • మనశ్శాంతి, ఆత్మిక ఉన్నతి, ఇంట్లో అనుకూల శక్తి

నేపథ్యం

ఈ స్తోత్రం శాక్త సంప్రదాయంలో భాగం; ఈ సంప్రదాయం దేవిని పరమ సత్యంగా పూజిస్తుంది. సంస్కృత డాక్యుమెంట్స్ దీనిని స్తోత్రార్ణవ 08-13గా జాబితా చేస్తుంది. దండకం అనేది స్థిరమైన లయలో అతి పొడవైన పంక్తులు కలిగిన కావ్య రూపం; ఇది సమృద్ధిగా వర్ణించడానికి అవకాశమిస్తుంది. ఆరవ శ్లోకం దీనిని శివ సూర్య దీక్షితుని కుమారుడైన భాస్కరుడు రచించాడని పేర్కొంటుంది, మరియు ముగింపు వాక్యం ఆయనను భాస్కర కవి అని పిలుస్తుంది. ఈ స్తోత్రం దాని భక్తి ఉత్సాహం మరియు సాహిత్య కళాత్మకత కోసం విలువైనదిగా భావించబడుతుంది.

మీకు తెలుసా?

కావ్య రూపం

ఈ స్తోత్రం దండకం, అంతులేని పొడవైన పంక్తులతో, ప్రవాహశీలమైన సమాసాలతో, స్థిరమైన విరామం లేకుండా సాగే సంస్కృత శైలి. రెండవ శ్లోకం ఒకే నిరంతర వాక్యంగా సాగుతుంది; ఇది కవి యొక్క సమాస నైపుణ్యాన్ని చూపుతుంది.

రచయిత మరియు అంకితం

ఆరవ శ్లోకం రచయితను గురువు శివ సూర్య దీక్షితుని కుమారుడైన భాస్కరుడిగా పేర్కొంటుంది. ఈ స్తోత్రం 'అఖిలాండ నాయిక' అంటే 'సమస్త విశ్వానికి అధినేత్రి'గా ప్రసిద్ధిగాంచిన దేవికి అంకితం; ఆమె పార్వతి లేదా శక్తి స్వరూపం.

స్పష్టమైన చిత్రణ

మొదటి శ్లోకం దేవిని చెవి ఆభరణంగా కదంబ పుష్పాలు, వీణ యొక్క మధుర ధ్వని, మరియు ఆమె చేతిలో ఉన్న గోరింక (శారిక)తో చిత్రిస్తుంది. ఆమెను మూడు లోకాలకు ఆశీర్వాదంగా కీర్తిస్తుంది.

శక్తి యొక్క తత్త్వం

నాల్గవ శ్లోకం ప్రకటిస్తుంది: గాలి, సూర్యుడు, అగ్ని, మరియు భూమిని మోసే శేషనాగు కూడా దేవి సంకల్పంపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఆమె సృష్టి, పోషణ మరియు విముక్తి వెనుక ఉన్న పరమ శక్తిగా చూపబడుతుంది.

వినయం మరియు శరణాగతి

ఐదవ శ్లోకం కూర్పులోని లోపాలకు వినయపూర్వక క్షమాపణను కలిగి ఉంది; తల్లికి నచ్చే పిల్లవాని ఆట మాటలతో పోలుస్తుంది. ఆరవ శ్లోకం రచయితను పేర్కొని, ఈ దండకం దేవికి ఆనందం కలిగించుగాక అని ప్రార్థిస్తుంది.

Devi సంపూర్ణ స్తోత్రాలు మరియు ప్రార్థనలు

Devi

Devi అన్నీ చూడండి →

హిందూ మతం నుండి మరిన్ని

అన్నీ చూడండి

సంబంధిత బోధనలు

అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది