శ్రీ మహిషాసురమర్దిని స్తోత్రం

భగవతీ పద్యపుష్పాంజలి స్తోత్రంలోని మహిషాసురమర్దిని స్తోత్రము.

ఓ పర్వతరాజపుత్రీ! నీవు భూమిని ఆనందింపజేసేదానవు, విశ్వాన్ని వినోదింపజేసేదానవు, నందునిచే స్తుతింపబడేదానవు. వింధ్యపర్వతశిఖరమున వసించేదానవు, విష్ణువు యొక్క లీలలను ప్రకాశింపజేసేదానవు, అర్జునునిచే స్తుతింపబడేదానవు.

ఓ దేవీ! శివుని భార్యవు, అనేక కుటుంబములు కలదానవు, అనేక కార్యములను చేయువాడవైన బ్రహ్మచే స్తుతింపబడేదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! దేవతలను వర్షింపజేసేదానవు, దుర్ధరులను శిక్షించేదానవు, దుర్ముఖుని సహించేదానవు, ఆనందమున రమించేదానవు. ముల్లోకములను పోషించేదానవు, శంకరుని సంతోషపరచేదానవు, పాపములను నశింపజేసేదానవు, ఘోషమున రమించేదానవు.

ఓ దేవీ! దనుజులపై కోపము కలదానవు, దితి పుత్రులపై కోపించేదానవు, దుర్మదమును ఆరబెట్టేదానవు, సముద్రపుత్రీ! మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

(ఆమె తన ఖడ్గముచే ఆ బిడాలాసురుని శిరస్సును శరీరమునుండి నరికి వేసెను. దుర్ధరుడు మరియు దుర్ముఖుడు అను ఇద్దరిని బాణములతో యమలోకమునకు పంపించెను.)

ఓ జగదంబా! నా తల్లీ! కదంబవనమున వసించుటను ప్రేమించేదానవు, హాసమున రమించేదానవు. శిఖరములలో శ్రేష్ఠమైన హిమాలయపర్వతశృంగము నీ నివాసములో మధ్యభాగమున ఉన్నదానవు.

ఓ మధువువలె మధురమైనదానవు! మధుకైటభులను సంహరించినదానవు, కైటభుని నశింపజేసేదానవు, రాసక్రీడలో రమించేదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

(కల్పాంతమున భగవానుడు ప్రభువు శేషుని పరచుకొని ఉన్నప్పుడు, అప్పుడు మధుకైటభులు అను ఇద్దరు భయంకరమైన రాక్షసులు ప్రసిద్ధులైరి. మధుకైటభుల సంహారము, మహిషాసురుని సంహారము, మరియు శుంభనిశుంభుల సంహారము వర్ణించువారు ఎవరైనా)

ఓ దేవీ! నీవు శతఖండములుగా విఖండితమైన రుండములు (మొండెములు) మరియు తుండములు (తొండములు) కలిగిన గజాధిపతులను కలిగినదానవు. శత్రువు అను ఏనుగుల గండములను విదారించుటలో చండపరాక్రమము కలిగిన సింహాధిపతివి.

ఓ దేవీ! నీ స్వంత భుజదండముచే నిపాతితమైన ఖండములు మరియు విపాతితమైన ముణ్డములు (తలలు) కలిగిన భటాధిపతులను కలిగినదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

(లేచి మహాసింహముపై దేవి చండుని వద్దకు పరుగెత్తెను. అతని జుట్టు పట్టుకొని ఖడ్గముచే అతని శిరస్సు ఖండించెను. తరువాత ముణ్డుడు చండుడు నేలపై పడుట చూచి ఆమె వైపు పరుగెత్తెను. ఆమె కోపముతో అతనిని కూడా ఖడ్గముచే నరికి భూమిపై పడవేసెను.)

ఓ దేవీ! యుద్ధమున దుర్మదముతో కూడిన శత్రువులను సంహరించుటకు ఉద్ధతమైన దుర్ధరమైన దేవతా శక్తిని ధరించినదానవు. చతురమైన విచారమునందు ధురీణుడైన మహాశివదూతచే కృతమైన ప్రమథాధిపతివి.

ఓ దేవీ! పాపముచే దురీహ (చెడు ప్రయత్నము), దురాశయ (చెడు ఆలోచన), దుర్మతి (చెడు బుద్ధి) కల దానవ దూతలను అంతమునకు తీసుకువచ్చువాడవైన మతిమంతుని (యముని) కలిగినదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

(ఈ మాట విని శుంభుడు అప్పుడు చండముండుల మరణమును విని సుగ్రీవుడను మహాసురుని దూతగా దేవి వద్దకు పంపించెను.)

ఓ దేవీ! శరణాగతులైన శత్రు స్త్రీల యొక్క వీరులైన పుత్రులకు మరియు వీరులకు అభయమును ఇచ్చు హస్తము కలదానవు. ముల్లోకముల యొక్క మస్తకమున శూలమువలె ఉన్న విరోధుల శిరస్సులపై ధరించబడిన నిర్మలమైన శూలము కలిగిన హస్తము కలదానవు.

ఓ దేవీ! దుమి దుమి అను శబ్దముతో అమరుల భేరీలు ఎడతెరపి లేకుండా మోగుటచే ముఖరితమైన దిగంతములు కలిగినదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! నీ స్వంత హుంకారము మాత్రముచే నిరాకృతుడైన ధూమ్రలోచనుడను నూరుగురు శత్రువులు కలదానవు. సమరమున ఎండబెట్టబడిన శోణితబీజుని నుండి ఉద్భవించిన శోణితబీజమను లతవు.

ఓ శివా! శుంభ నిశుంభులతో జరిగిన మహాయుద్ధమున సంతర్పితులైన భూతపిశాచములందు రమించేదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

(ఇలా చెప్పబడినవాడై, ధూమ్రలోచనుడు అను ఆ రాక్షసుడు ఆమె వైపు పరుగెత్తెను. అంబిక ఆమె హుంకారముచే అతనిని భస్మము చేసెను.)

ఓ దేవీ! ధనుస్సుతో కూడిన రణక్షణ సంగమున ప్రకాశించుచున్న అంగముతో నటించుచున్న కంకణములు కలదానవు. బంగారు వర్ణముతో పసుపుపచ్చని బాణముల తూణీరముతో శబ్దించుచున్న భటులచే (యోధులచే) శృంగములచే హతమైన అవటువు (బాలుడు) కలదానవు? (ఇక్కడ అర్థము స్పష్టంగా లేదు - సందర్భానుసారము యుద్ధ వర్ణన)

(గమనిక: ఈ శ్లోకమునకు సరైన అర్థము రావడం లేదు, అయినా భక్తిభావముతో మీ స్వరూపమును ధ్యానిస్తున్నాము.)

ఓ దేవీ! చతురంగబలముతో కూడిన భూమియనే రంగమున సృష్టించబడిన అనేక రకముల రటద్భటకులతో (భటులతో) కూడినదానవు? మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

(గమనిక: ఇక్కడ అర్థము కొంచెం అస్పష్టముగా ఉన్నది, కాని యుద్ధ వర్ణనగా భావించండి.)

ఓ దేవీ! దేవతా స్త్రీలు "తథేయి తథేయి తథా" అను అభినయముతో నాట్యమున రమించేదానవు. నవ్వు, విలాసము, ఉల్లాసములతో కూడినదానవు, నీకు ప్రణతులైన దీనజనులయందు అమితమైన ప్రేమభారము కలదానవు.

(కృతకుకుథః కుకుథో గడదాదికతాలకుతూహలగానరతే) ధిమికిట ధిక్కట ధికట ధిమి అను ధ్వనితో ధీరమైన మృదంగనాదమున రమించేదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

జయము, జయము! జపయోగ్యమైన విజయమును కలిగినదానవు, "జయ" అను శబ్దములతో స్తుతించుటయందు తత్పరులైన విశ్వముచే స్తుతింపబడేదానవు. ఝణ ఝణ ఝిం ఝిమి అను ఝంకారముతో నూపురముల శబ్దములచే మోహింపజేయబడిన భూతపతిని కలిగినదానవు.

ఓ దేవీ! నటించుచున్న నటులు, అర్ధనటీ (స్త్రీ నటి), నటనాయకుడు - వీరి ద్వారా నాటింపబడిన నాట్యమునకు సుగానములో రమించేదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! సుమనః (పుష్పము/మనోజ్ఞమైన మనస్సు) అను పేరుతో ప్రతి పదమును పునరుక్తి చేయుచు, సుమనోహరమైన కాంతితో కూడినదానవు ఆశ్రయించబడిన రజనీ (రాత్రి/తామర) వంటి నీ ముఖము చంద్రుని (రజనీకర) వంటి ముఖముతో చుట్టబడినదానవు.

ఓ దేవీ! సుందరమైన నేత్రములతో కూడిన విభ్రమము (సౌందర్య చేష్ట) అను భ్రమరముల (తుమ్మెదల)కు భ్రమరాధిపతివి (పెద్ద తుమ్మెదవు). మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

(గమనిక: ఇది అలంకారికమైన వర్ణన - నీ కన్నులు తుమ్మెదల వంటివి, వాటి సౌందర్యమే భ్రమరాధిపతి.)

ఓ దేవీ! గొప్ప యుద్ధములో మల్లులతో, మత్తల్లికలతో (మదించిన వీరులతో), మల్లితరల్లకమల్లులతో (మల్లయుద్ధములో నేర్పరులతో) కూడి రమించేదానవు. నీవు వల్లిక (తీగె)లచే, పల్లిక (పల్లె)లచే, మల్లిక (మల్లె)లచే, ఝిల్లిక (జీర్ణకీటకము)లచే, భిల్లిక (కిరాత స్త్రీ)ల సమూహముచే చుట్టబడినదానవు.

ఓ దేవీ! తెల్లని కాంతితో వికసించిన సూర్యుని కిరణములవంటి అరుణవర్ణము కల యువక పల్లవములతో సల్లలితమైనదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! ఎడతెరపి లేని గండములనుండి స్రవించుచున్న మదముచే మత్తెక్కిన మతంగజముల (ఏనుగుల) రాజును కలిగినదానవు. ముల్లోకములను అలంకరించు భూతమైన కళానిధి (చంద్రుని) రూపముతో కూడిన పయోనిధిరాజు (సముద్రుని) పుత్రికవు.

ఓ దేవీ! సుదతీజన (స్త్రీల) లాలసచే (ఆసక్తిచే) మానసమోహనుడైన మన్మథరాజు యొక్క పుత్రికవు (రతీదేవివి)? మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! కమలదళమువంటి నిర్మలమైన కోమలకాంతితో కూడిన కళను అలంకరించుకున్న నిర్మలమైన భాలము (నుదురు) కలదానవు. సకల విలాసకళలకు నిలయమైన క్రమమైన కేళిచే చలించుచున్న కలహంసల సమూహము కలదానవు.

ఓ దేవీ! అలుల సమూహముతో సంకులమైన కువలయమండలము (నల్లకలువల గుత్త) వంటి మౌళి (శిరస్సు)పై మిళితమైన బకులాలి (బకులపూల గుత్తల) కులము కలదానవు (లేదా కుంతలమండలముతో కూడినదానవు). మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! నీ చేతి మురళి (వేణువు) యొక్క రవముచే వీజితమై (ఓడింపబడిన), కూజితమై లజ్జించిన కోకిలను కలిగిన మంజుమతివి. మిలితమైన తుమ్మెదలచే మనోహరమైన గుంజితముతో రంజింపబడిన శైలనికుంజమున (పర్వత గుహలో) సంచరించేదానవు.

ఓ దేవీ! నీ స్వంత గుణములచే భూతమైన మహాశబరీగణముయొక్క సద్గుణములచే సమ్భృతమైన కేళితలము (క్రీడాస్థలము) కలదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! నీ కటిప్రదేశమున ధరించిన పసుపు రంగు దుకూలము (పట్టువస్త్రము) యొక్క విచిత్రమైన కాంతులచే తిరస్కృతమైన చంద్రకాంతి (లేదా చండకాంతి) కలదానవు. నీకు ప్రణతులైన దేవతలు, అసురులు మొదలగు వారి మౌళిమణుల స్ఫురదంశువులచే ప్రకాశింపజేయబడిన నీ నఖచంద్రకాంతి కలదానవు.

ఓ దేవీ! సువర్ణపర్వతముయొక్క శిఖరమువంటి పాదములచే జితముచేయబడిన, మదోర్జితమైన దేవతల ఏనుగుల కుంభములవంటి కుచములు కలదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! వేయి సూర్యులచే కూడా జయింపబడని, ఏక సహస్రకరుడు (సూర్యుడు) చేత ఏకసహస్రకరుడుగా స్తుతింపబడేదానవు? కృతమైన సురతారక సంగర తారక సంగర తారక పుత్రుని పుత్రికవు (ఇది సంకేతాత్మకము - కార్తికేయునికి సంబంధించినది).

(గమనిక: ఈ శ్లోకమునకు అర్థము సంక్లిష్టముగా ఉన్నది - సూర్యుని సహస్రకిరణములు, దేవసేనాపతి కార్తికేయుని సంగరము మొదలగునవి సూచించబడి ఉండవచ్చు.)

ఓ దేవీ! సురథుడు చేసిన సమాధి వంటి సమాధిలో సమాధి చేత సమాధిచే సుజాతమైన రతి (ఆనందము) కలదానవు. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

(ఓ వైశ్యశ్రేష్ఠుడా! నీవు మా నుండి ఏ వరమును కోరుకున్నావో, ఆ వరమును నీకు సిద్ధికొరకు ఇచ్చుచున్నాను. నీకు జ్ఞానము కలుగును. ఈ విధముగా దేవి నుండి వరమును పొంది, సురథుడను క్షత్రియశ్రేష్ఠుడు సూర్యుని వలన జన్మించి సావర్ణి మనువు అగును.)

ఓ శివే! దయకు నిలయమైన నీ పాదకమలమును ఎవడు ప్రతిదినము సేవించునో, ఓ కమలే (లక్ష్మీ)! కమలనిలయ (విష్ణువు) అగు వాడు ఎట్లు కమలనిలయుడు కాకుండా ఉండును? (అతడు ఖచ్చితంగా విష్ణువును పొందును.)

ఓ శివే! నీ పాదమే పరమపదమైన దానిని అనుశీలించుచున్న నాకు ఏమి లేదు? మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! బంగారు కుండలలోని సింధుజలముచే (గంగాజలముచే) నీ గుణములను ప్రక్షాళించుచున్న (స్తుతించుచున్న) వాడు శచీదేవి కుచకుంభముల పరిరంభసుఖమును ఎందుకు అనుభవింపడు? (ఖచ్చితంగా అనుభవించును.)

నేను నీ చరణమును శరణముగా చేసెదను. ఓ నతులచే అమరవాణుల నివాసమైన శివే! నాయందు సదా శివమును ప్రసాదించుము. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ దేవీ! నీ నిర్మలమైన చంద్రుని వంటి ముఖము నీ ముఖమునందలి మలమును (కళంకమును) సమస్తమును కూల్చును (నశింపజేయును). ఇక పురుహూతపురి (ఇంద్రుని నగరము) యొక్క చంద్రముఖీ స్త్రీలు ఎదురుగా ఉన్నా వారిచే అతడు విముఖుడు (తిరస్కరింపబడినవాడు) ఎట్లు అగును? (అతడు నీ ముఖమును చూచి వారిని విడిచిపెట్టును.)

ఓ దేవీ! శివనామము అను ధనమునందు నా యొక్క అభిప్రాయము నీ కృపచే ఎట్లు కార్యరూపమును పొందదు? (తప్పక పొందును). మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఓ ఉమా! దీనదయాళుత్వముతో నీ కృపచేతనే నాకు ఉండవలెను. ఓ జగన్మాతా! నీవు కృపతో ఎట్లు ఉన్నావో, ఎట్లు అనుమితమైనదానవో (తెలియబడినదానవో) అట్లే నాయందు రమించుము.

ఓ దేవీ! ఇచ్చట నాకు తగినదేది ఉన్నను దానిని (నీవు) స్వీకరించుము, గొప్ప తాపమును (దు:ఖమును) పోగొట్టుము. మహిషాసురుని సంహరించినదానవు, రమ్యమైన జటాజూటము కలదానవు, పర్వతరాజపుత్రీ! నీకు జయము, జయము.

ఇది శ్రీ మహిషాసురమర్దిని స్తోత్రము సంపూర్ణము.