Bharat Devotion
Embroidered artwork for ศรีอขิลานทนายิกา ทัณฑก: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

ศรีอขิลานทนายิกา ทัณฑก

ศรีอขิลานทนายิกา ทัณฑก

นี่คือบทกวีสันสกฤตที่ซับซ้อน (ดัณฑก) แต่งโดยภัสกรกวี เพื่อสรรเสริญเทพธิดาอขิลานทนายิกา พระมารดาผู้ศักดิ์สิทธิ์ บทสวดนี้ใช้ภาพพจน์อันงดงามพรรณนาความงาม พระคุณ และฤทธิ์เดชของพระนาง เพื่อขอพรและการคุ้มครอง

Verses

kadambatarumañjarīkalitakarṇapūrojjvalaṃ kalakvaṇavipañcikākalanadattakotsavam karasphuritaśārikaṃ kaṭhinapīnatuṅgastanaṃ jagattritayamaṅgalaṃ jayati manmanomandire
kadambatarumanjareekalitakarnapoorojjvalam kalakvanavipancikaakalanadattakotsavam karasphuritashaarikam kathinapeenatungastanam jagattritayamangalam jayati manmanomandire | 1 |

บทที่ 1

jaya jaya jagadekamātaḥ śive devi jambūpatīśānahṛnmodakṛnmārasañjīvanoddāmaśobhābhirāmākhilāṅgojjvale campakāśokapunnāgasālāsanaśrīphalodumbarāśvatthajambūlasaccandanādyurvarājātarājīnirastāruṇābhāpadasvīyavelāsamudbhāsisahyātmajāpūrayormadhyage vārijātāvalīgarbhaniryatnaniryanmadhusvādahṛṣyaddvirephāṅganācārusaṅgītavanmañjuśākhāsuḍolāvihārapriyasvapriyāyukpriyasvānavanyāpriyasvādukekālasatkekiṣaṇḍākule, caṇḍabhānudviṣañcaṇḍarāmābjabhūcandrakumbhodbhavaśrīmadindrāgnijambūmahātīrtharājāvalītīrabhūmallikāyūthikāmālatīpūrvavīrutsamudbhūtapuṣpotkasmeragandhābhirāmātibālānilasvairasañcārasañjātasammodadivyāṅganālīlasad gopurālaṅkṛte, siddhaveṣasphuradbhūtinidāyīśvarasvāntasantoṣakṛtsālavaryāvṛte, santataṃ dantikāntāradeśe kṛtāśe dayāśevadhau śeradhīśeḍite, vedhasā vaidikairāgamairbodhitairarcanāsatpathairadbhutaiḥ pūjite, cārujambūtarormūladeśollsadratnagehāntarālaṅkriyākāraṇe, dantinā lūtayā cārusaṃsevite, nīraliṅgākṛtau devadeve hare lokarakṣākṛte, tatsaparyāṃ vidhātuṃ bhavāni svayaṃvyaktarūpojjvale, padmayā hastapaṅkeruhāttāmalasphāramuktāphalālaṅkṛtacchatrayā padmabhūkāntayā kacchapīnirgaladdivyagāndhāranādānukūlībhavadgeyayā nirjarādhīśavāmabhruvā cittabhūpaṅkajākṣyā ca haste dhṛtasvarṇadaṇḍasphura- ccāmarābhyāṃ sadā pārśvayorurvaśīmukhyadivyāṅganābhiścalatkuntalorojabhārālasābhirmudā lāsyabhedaiḥ purastācca saṃsevite
jaya jaya jagadekamaatah shive devi jamboopateeshaanahrinmodakrinmaarasanjeevanoddaamashobhaabhiraamaakhilaangojjvale campakaashokapunnaagasaalaasanashreephalodumbaraashvatthajamboolasaccandanaadyurvaraajaataraajeenirastaarunaabhaapadasveeyavelaasamudbhaasisahyaatmajaapoorayormadhyage vaarijaataavaleegarbhaniryatnaniryanmadhusvaadahrishyaddvirephaanganaacaarusangeetavanmanjushaakhaasudolaavihaarapriyasvapriyaayukpriyasvaanavanyaapriyasvaadukekaalasatkekishandaakule, candabhaanudvishancandaraamaabjabhoocandrakumbhodbhavashreemadindraagnijamboomahaateertharaajaavaleeteerabhoomallikaayoothikaamaalateepoorvaveerutsamudbhootapushpotkasmeragandhaabhiraamaatibaalaanilasvairasancaarasanjaatasammodadivyaanganaaleelasad gopuraalankrite, siddhaveshasphuradbhootinidaayeeshvarasvaantasantoshakritsaalavaryaavrite, santatam dantikaantaaradeshe kritaashe dayaashevadhau sheradheeshedite, vedhasaa vaidikairaagamairbodhitairarcanaasatpathairadbhutaih poojite, caarujambootarormooladeshollsadratnagehaantaraalankriyaakaarane, dantinaa lootayaa caarusamsevite, neeralingaakritau devadeve hare lokarakshaakrite, tatsaparyaam vidhaatum bhavaani svayamvyaktaroopojjvale, padmayaa hastapankeruhaattaamalasphaaramuktaaphalaalankritacchatrayaa padmabhookaantayaa kacchapeenirgaladdivyagaandhaaranaadaanukooleebhavadgeyayaa nirjaraadheeshavaamabhruvaa cittabhoopankajaakshyaa ca haste dhritasvarnadandasphura- ccaamaraabhyaam sadaa paarshvayorurvasheemukhyadivyaanganaabhishcalatkuntalorojabhaaraalasaabhirmudaa laasyabhedaih purastaacca samsevite | 2 |

บทที่ 2

nikhilabhuvanarakṣaṇe, sakṣaṇotkṣiptakaukṣeyasatpakṣirājadhvajādhyakṣite svardhurīṇādrisarvāmarādhīśakoṭīrakoṭīmaṇīkāntinīrājitāṅghridvayīpadmakośodarodgīrṇamuktāphalastomabhāsvannakhaśreṇikābhāsure śambhuhṛddhīratāsanmṛgīyantraṇākṛnmanobhūniṣaṅgasphurajjaṅghike, bālarambhātiśāyīśavijñātasaubhāgyakorudvaye, dehaśobhāsaroghūrṇadambhobhramabhrāntikṛnnābhigambhīratābhāsure, nīlaromāvalīvallarīsatphalorojabhārānamanmadhyadeśe, dayānaddhadehe, śubhe,kumbhikumbhadvayīdhikkiyādakṣavakṣoruhadvandvasaṃvardhiteśānahṛnmodabhāre, nateṣvekadā dharmakāmārthamokṣapradānaikadakṣairlasatkalpavallīsamaiḥ bāhubhiḥ paṅkaje bhītinodakṣamāmiṣṭadāṃ mudrikāṃ cādadhāne, harāmodadhānākṛte, sindhurādhīśvarāraṇyavāsīśvareṇādarāt baddhamāṅgalyasūtrasphuratkambujitkandharārājite, pārvikasvacchacandrābhirāmānane nūtnasadvidrumāraktadantacchadālaṅkṛte kundavṛndollasaddantapaṅktyā yute, dehaśobhātamālāvalīsañcarañcandrikāmandahāsābhirāme manohārihīrāṅkarairnistulairmauktikaiḥbaddhatāṭaṅkabhārājitaśrotrayugmāntare, cārucāmpeyagarvaughasarvaṅkaṣodāramuktāphalodbhāsināsāyute, mandavātāgatipreṅkhadindīvaradvandvajillocane, mārakodaṇḍarugbhaṅgakṛñcillike, śarvarīnāthakhaṇḍābhirāmālike, kāmajitsvāntavātāyuṣo mohakṛtkeśapāśaprabhābhāsure, mañjule, dehasaundaryaviśrāntikṛdrekhikābuddhidasvacchaśītāṃśurekhāyute padmarāgādibhī ratnavaryaiḥ kanaddivyakoṭīrahārāvalīkaṅkaṇairmañjumāṇikyasannaddhaśiñjanmaṇīkāñcidāmāruṇasvacchacīnāṃśukenāpi śiñjānamañjīrayugmena cālaṅkṛte śobhamānākṛte
nikhilabhuvanarakshane, sakshanotkshiptakauksheyasatpakshiraajadhvajaadhyakshite svardhureenaadrisarvaamaraadheeshakoteerakoteemaneekaantineeraajitaanghridvayeepadmakoshodarodgeernamuktaaphalastomabhaasvannakhashrenikaabhaasure shambhuhriddheerataasanmrigeeyantranaakrinmanobhoonishangasphurajjanghike, baalarambhaatishaayeeshavijnaatasaubhaagyakorudvaye, dehashobhaasaroghoornadambhobhramabhraantikrinnaabhigambheerataabhaasure, neelaromaavaleevallareesatphalorojabhaaraanamanmadhyadeshe, dayaanaddhadehe, shubhe,kumbhikumbhadvayeedhikkiyaadakshavakshoruhadvandvasamvardhiteshaanahrinmodabhaare, nateshvekadaa dharmakaamaarthamokshapradaanaikadakshairlasatkalpavalleesamaih baahubhih pankaje bheetinodakshamaamishtadaam mudrikaam caadadhaane, haraamodadhaanaakrite, sindhuraadheeshvaraaranyavaaseeshvarenaadaraat baddhamaangalyasootrasphuratkambujitkandharaaraajite, paarvikasvacchacandraabhiraamaanane nootnasadvidrumaaraktadantacchadaalankrite kundavrindollasaddantapanktyaa yute, dehashobhaatamaalaavaleesancarancandrikaamandahaasaabhiraame manohaariheeraankarairnistulairmauktikaihbaddhataatankabhaaraajitashrotrayugmaantare, caarucaampeyagarvaughasarvankashodaaramuktaaphalodbhaasinaasaayute, mandavaataagatiprenkhadindeevaradvandvajillocane, maarakodandarugbhangakrincillike, sharvareenaathakhandaabhiraamaalike, kaamajitsvaantavaataayusho mohakritkeshapaashaprabhaabhaasure, manjule, dehasaundaryavishraantikridrekhikaabuddhidasvacchasheetaamshurekhaayute padmaraagaadibhee ratnavaryaih kanaddivyakoteerahaaraavaleekankanairmanjumaanikyasannaddhashinjanmaneekaancidaamaarunasvacchaceenaamshukenaapi shinjaanamanjeerayugmena caalankrite shobhamaanaakrite | 3 |

บทที่ 3

akṛtakavacanāni sarvāṇi yogīndrasanmānasaiḥ sākamaprāpya yasmānnivṛttāni taṃ te parānandamamba, tvadīhābalādye labhante na te kutracit bibhyati svacchabuddhīnamūnna spṛśatyugrasaṃsārajaṃ karmajātaṃ, purā yo vidhiṃ sṛṣṭavānadbhutān vedarāśīnamuṣmai punardattavānātmabuddhiprakāśaṃ mumukṣuḥ jano yaṃ sadā sevate yaśca sūrye vibhātyānakhāgrāt pumān svarṇavarṇojjvalo yaśca puṃsāṃ hṛdākāśagaḥ saccidānandarūpaḥ śivastasya śaktistvamasyuttamā tanmayī tattvamasyambike tvadbhiyā māruto vāti sūryānalau tārakānāyako'pyandhakāraṃ nirasyāniśaṃ jaṅgamaṃ sthāvaraṃ cābhitaḥ pālayante jagatpannagādhīśvaro'pyunnamatkandharaṃ bhūtalaṃ sāvalambaṃ karotyambare meghapaṅktirjalaiḥ siñcati kṣmātalaṃ devi me satpathe'tyantasaktiṃ kuru tvaṃ hi buddhipradā sarvahṛtpaṅkaje sanniviṣṭā na cedduṣkṛtaṃ yatkaromyadya tanniṣkṛtāveṣa bhārastvayi
akritakavacanaani sarvaani yogeendrasanmaanasaih saakamapraapya yasmaannivrittaani tam te paraanandamamba, tvadeehaabalaadye labhante na te kutracit bibhyati svacchabuddheenamoonna sprishatyugrasamsaarajam karmajaatam, puraa yo vidhim srishtavaanadbhutaan vedaraasheenamushmai punardattavaanaatmabuddhiprakaasham mumukshuh jano yam sadaa sevate yashca soorye vibhaatyaanakhaagraat pumaan svarnavarnojjvalo yashca pumsaam hridaakaashagah saccidaanandaroopah shivastasya shaktistvamasyuttamaa tanmayee tattvamasyambike tvadbhiyaa maaruto vaati sooryaanalau taarakaanaayako'pyandhakaaram nirasyaanisham jangamam sthaavaram caabhitah paalayante jagatpannagaadheeshvaro'pyunnamatkandharam bhootalam saavalambam karotyambare meghapanktirjalaih sincati kshmaatalam devi me satpathe'tyantasaktim kuru tvam hi buddhipradaa sarvahritpankaje sannivishtaa na ceddushkritam yatkaromyadya tannishkritaavesha bhaarastvayi | 4 |

บทที่ 4

sulalitapadapaṅkaje te sadā yaḥ sadā sevate taṃ narādhīśvarāḥ prārthayantetarāmambuvāhopamairbaddhaghaṇṭākṣaṇātkārasammpūritāśātaṭairhastibhiḥ vātavegairhayairuttamairhārakeyūrarukmāṅgadaiḥ kuṇḍalairmaṇḍayantyasya gehe sadā padmahastā vasatyetadīyānane gadyapadyātmikā bhāratī nṛtyati svairameṇīdṛśāṃ puṣpadhanvāyate so'vanau putrapautrādibhirbandhuvargaiḥ saha krīḍati svacchakīrtyā jagacchādayatyambike tvatkṛpāvatkaṭākṣāvalīgocarasyeha vāmutra vā durlabhaṃ kiṃ bhavet sarvalokeśvari tvatpadaṃ svalpavāgalpatācoditaḥ stotumārabdhavānasmyathāpyādarāt bālalīlāvaco māturatyantamodaṃ vidhatte śive tanmayā bāliśenāniśaṃ gumbhitaṃ cāparādhaṃ kṣamasvākhilāṇḍeśvari tvaṃ sadā pāhi māṃ dīnamīśapriye devi tubhyaṃ namo devi tubhyaṃ namaḥ
sulalitapadapankaje te sadaa yah sadaa sevate tam naraadheeshvaraah praarthayantetaraamambuvaahopamairbaddhaghantaakshanaatkaarasammpooritaashaatatairhastibhih vaatavegairhayairuttamairhaarakeyoorarukmaangadaih kundalairmandayantyasya gehe sadaa padmahastaa vasatyetadeeyaanane gadyapadyaatmikaa bhaaratee nrityati svairameneedrishaam pushpadhanvaayate so'vanau putrapautraadibhirbandhuvargaih saha kreedati svacchakeertyaa jagacchaadayatyambike tvatkripaavatkataakshaavaleegocarasyeha vaamutra vaa durlabham kim bhavet sarvalokeshvari tvatpadam svalpavaagalpataacoditah stotumaarabdhavaanasmyathaapyaadaraat baalaleelaavaco maaturatyantamodam vidhatte shive tanmayaa baalishenaanisham gumbhitam caaparaadham kshamasvaakhilaandeshvari tvam sadaa paahi maam deenameeshapriye devi tubhyam namo devi tubhyam namah | 5 |

บทที่ 5

śivasūryadīkṣitagurorbhāskaranāmnā tanūbhuvā racitaḥ akhilāṇḍanāyikāyāḥ kuryāccirameṣa daṇḍakaḥ pramadam
shivasooryadeekshitagurorbhaaskaranaamnaa tanoobhuvaa racitah akhilaandanaayikaayaah kuryaacciramesha dandakah pramadam | 6 |

บทที่ 6

iti śrībhāskarakavikṛtaḥ akhilāṇḍanāyikādaṇḍakaḥ samāptaḥ
iti shreebhaaskarakavikritah akhilaandanaayikaadandakah samaaptah | 7 |

บทที่ 7

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)

Sacred Offerings

Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home

Background

ข้อความนี้เป็นส่วนหนึ่งของประเพณีศักตะ ซึ่งเคารพบูชาเทพธิดาในฐานะความจริงสูงสุด ทัณฑกเป็นรูปแบบกวีที่มีลักษณะพิเศษคือบทกลอนยาวมากพร้อมจังหวะที่ตายตัว ทำให้สามารถพรรณนาอย่างละเอียดลออ บทสวดนี้มักสวดระหว่างการบูชาเทพธิดา โดยเฉพาะในวัดและบ้านเรือนในอินเดียใต้ ตามบทสุดท้าย ภัสกรกวีเป็นผู้แต่ง ซึ่งถูกระบุว่าเป็นบุตรของพระศิวะสุริยทิกษิต บทสวดนี้มีคุณค่าในด้านความศรัทธาและศิลปะทางวรรณกรรม

รู้หรือไม่?

รูปแบบร้อยกรอง

บทสวดนี้แต่งขึ้นด้วยฉันทลักษณ์แบบ ทันทಕัม (dandakam) ซึ่งเป็นรูปแบบภาษาสันสกฤตที่ต้องใช้ความเชี่ยวชาญสูง เป็นที่รู้จักในเรื่องประโยคที่ยาวและไหลลื่นโดยไม่มีการหยุดเว้นจังหวะที่แน่นอน โคลงบทที่สองเป็นประโยคยาวต่อเนื่องประโยคเดียว ซึ่งแสดงถึงทักษะของกวีในการใช้คำสมาสที่ซับซ้อนและรูปแบบจังหวะที่ลงตัว

ผู้ประพันธ์และการอุทิศ

ผู้ประพันธ์คือ ภาสกร กวี (Bhaskara Kavi) บุตรของศิวะ สุริยะ ทิกษิต (Shiva Surya Dikshita) ดังที่ระบุไว้ในบทที่ห้า บทสวดนี้อุทิศแด่พระแม่ अखिलாண்ட नायकी (Akhilanda Nayika) ซึ่งหมายถึง "นายหญิงแห่งจักรวาลทั้งหมด" ซึ่งเป็นปางอันทรงพลังของพระนางปารวตีหรือพระศக்தி ชายาอันศักดิ์สิทธิ์ของพระศิวะ

ภาพพจน์อันแจ่มชัด

บทแรกวาดภาพรายละเอียดของพระแม่: ทรงสวมต่างหทดอกจากดอกกทัมพะ ทรงถือ鹦鹉 (นกแก้ว) และแวดล้อมด้วยเสียงดนตรีและความงาม คำบรรยายนี้เน้นย้ำบทบาทของพระองค์ในฐานะแหล่งกำเนิดความโชคดีสำหรับสามโลก

เทววิทยาแห่งพลังอำนาจ

บทที่สี่ประกาศว่าหน้าที่ระดับจักรวาลทั้งปวง ไม่ว่าจะเป็นลม ดวงอาทิตย์ ไฟ และแม้แต่พญานาคที่แบกแผ่นดินไว้ ล้วนขึ้นอยู่กับพระประสงค์ของพระแม่ พระองค์ทรงปรากฏเป็นพระศக்தி (พลังงาน) สูงสุดเบื้องหลังการสร้าง การรักษา และการหลุดพ้น

ความน้อมถ่อมตนและการยอมจำนน

บทสุดท้ายประกอบด้วยคำขอขมาอย่างน้อมถ่อมตนสำหรับข้อบกพร่องใดๆ ในบทประพันธ์ โดยเปรียบเทียบว่าเป็นเสมือนคำพูดหยอกล้อของเด็กที่ทำให้มารดาพึงพอใจ ปิดท้ายด้วยการกราบไหว้ซ้ำๆ ซึ่งสะท้อนถึงประเพณีแห่งความภักดีในการถวายสรรเสริญด้วยการยอมจำนนตนอย่างสิ้นเชิง

บทสวดและสรรเสริญแด่ Devi

Devi

ดูทั้งหมดของ Devi →

More from हिंदू धर्म

See all

คำสอนที่เชื่อมโยงกัน

คำสอนเดียวกัน สะท้อนก้องข้ามหลายประเพณี