పార్శ్వనాథ ఆరతి
ఇది జైనమతంలోని 23వ తీర్థంకరుడైన పార్శ్వనాథుని ప్రశంసిస్తూ పాడే భక్తిగీతం (ఆరతి). ఈ పాట ఆయన జీవితంలోని ముఖ్య సంఘటనలను, దైవిక రక్షణను వివరిస్తుంది, మరియు భక్తుల కష్టాలను తొలగించమని ఆయనను ప్రార్థిస్తుంది.
శ్లోకాలు
జయ పార్శ్వ జినేశ్వరా, నీ ఆరతి దింపుతాను, సంసార సాగరాన్ని దాటించేవాడా, నిన్ను చూస్తున్నాను.
శ్లోకం 1
నీ దేహం తెల్లని వర్ణం కలిగి ఉంది, నీ తలపై ఛత్రం విరాజిల్లుతోంది, ఇంద్రుని ఫణం గల నాగరాజు యొక్క ఛత్రం నీ శిరస్సుపై అత్యంత శోభిస్తోంది.
శ్లోకం 2
కాశీ నగరంలో జన్మించావు, రాజా అశ్వసేనుని పుత్రుడివి, తల్లి వామా దేవికి నీవు ప్రియమైన కుమారుడవు.
శ్లోకం 3
కమఠ అసురుడు ఉపద్రవం చేశాడు, భారీ ఉపసర్గను తెచ్చాడు, ధరణేంద్రుడు మరియు పద్మావతి వచ్చి తోడు నిలిచారు.
శ్లోకం 4
జ్ఞాన-దర్శన దీపాన్ని వెలిగించి, నీవు మోక్ష మహలును పొందావు, భక్తుల సంకటాలను తొలగిస్తావు, నీ దర్శనం పొందాము.
శ్లోకం 5
మనస్సును లగ్నం చేసి నేను ఆరతి చేస్తున్నాను, నీవు గతిని ఇచ్చే దాతవు, 'జ్ఞానసుందర' నీ గుణాలు పాడుతాడు, భవసాగరం నుండి దాటిపోతాడు.
శ్లోకం 6
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ప్రతిరోజూ లేదా శుభ తిథులలో (ఏకాదశి, పూర్ణిమ)
బ్రహ్మ ముహూర్తం (ఉదయం 4 - 6) లేదా సంధ్యా సమయం
నెయ్యి దీపం, ధూపం, తాజా పువ్వులు, నైవేద్యం
- మనశ్శాంతి, ఆత్మిక ఉన్నతి, ఇంట్లో అనుకూల శక్తి
నేపథ్యం
ఇది జైన సంప్రదాయంలో పాడే ఒక దివ్యమైన భక్తిగీతం (హారతి), ప్రత్యేకించి 23వ తీర్థంకరుడైన (పునర్జన్మ చక్రం దాటిన ఆధ్యాత్మిక గురువు) పార్శ్వనాథుని కీర్తిస్తుంది. హారతులు సాంప్రదాయకంగా ఆరాధనల సమయంలో, ఇళ్లలో లేదా దేవాలయాలలో, దైవ ప్రతిమ ముందు దీపాన్ని వెలిగించి తిప్పుతూ చేస్తారు. ఈ గీతం విస్తృత జైన భక్తి సంప్రదాయంలో భాగం మరియు హిందీ మరియు ఇతర ప్రాంతీయ భాషలలో పాడబడుతుంది. చివరి శ్లోకంలో 'జ్ఞానసుందర్' అనే రచయిత పేరు కనిపిస్తుంది, కానీ రచయిత గురించి నిర్దిష్ట చారిత్రక వివరాలు విస్తృతంగా అందుబాటులో లేవు, కాబట్టి దీని నేపథ్యాన్ని సాధారణంగా ఉంచడమే మంచిది.
మీకు తెలుసా?
పార్శ్వనాథుడు ఎవరు?
పార్శ్వనాథుడు జైనమతంలోని 23వ తీర్థంకరుడు (ఆధ్యాత్మిక గురువు). ఈ ఆరతి ఆయనను కీర్తిస్తుంది. తీర్థంకరులు మోక్షానికి మార్గం చూపించేవారు, దేవుళ్లు కాదు — భక్తులు వారి ఆదర్శాలను అనుసరించి జ్ఞానం పొందాలని కోరుకుంటారు.
ఆరతి అంటే ఏమిటి?
ఆరతి అనేది దీపాలను వెలిగించి, భక్తితో దేవుని ముందు ప్రదక్షిణ చేసే ఒక హిందూ-జైన ఆచారం. ఈ పాటలో భక్తుడు పార్శ్వనాథుని ముందు ఆరతి చేస్తూ, ఆయనను 'భవసాగర తారక' (జనన-మరణాల సముద్రాన్ని దాటించేవాడు) అని పిలుస్తాడు.
పార్శ్వనాథుని ప్రత్యేక లక్షణం
ఈ ఆరతిలో ఆయన శరీరం తెల్లగా ఉంటుందని, తలపై పాము (నాగ) యొక్క పడగ విస్తరించి ఉంటుందని చెప్పబడింది. ఇది ఆయన ధ్యాన సమయంలో జరిగిన ఒక సంఘటనను సూచిస్తుంది — శత్రువు కమఠుడు పంపిన పాము ఆయనను కాటు వేయబోగా, నాగరాజు ధరణేంద్రుడు తన పడగతో ఆయనను రక్షించాడు.
కాశీలో జననం
పార్శ్వనాథుడు వారణాసి (కాశీ) నగరంలో రాజు అశ్వసేనుడు మరియు రాణి వామాదేవి దంపతులకు జన్మించాడు. ఈ ఆరతి ఆయన రాజకుమారుడిగా పుట్టిన విషయాన్ని గుర్తు చేస్తుంది — కానీ ఆయన తరువాత రాజ్యాన్ని విడిచి సన్యాసం తీసుకున్నాడు.
కమఠుడి ఉపద్రవం
పార్శ్వనాథుడు ధ్యానం చేస్తున్నప్పుడు, అసురుడు కమఠుడు ఆయనపై భారీ ఉపద్రవం (ఉపసర్గ) తెచ్చాడు — వర్షం, గాలి, పాము వంటి బాధలు. కానీ నాగరాజు ధరణేంద్రుడు మరియు దేవత పద్మావతి వచ్చి ఆయనను రక్షించారు. ఇది ధర్మానికి ఎదురయ్యే కష్టాలను, వాటిని భక్తితో ఎదుర్కొంటే దైవిక సహాయం లభిస్తుందని చూపిస్తుంది.
జ్ఞానసుందర్ కర్త
ఈ ఆరతి చివరి పద్యంలో 'జ్ఞానసుందర్' అనే పేరు వస్తుంది — ఇది రచయిత పేరు. ఆయన తనను తాను పార్శ్వనాథుని భక్తుడిగా పేర్కొంటూ, ఆయన గుణాలను పాడుతూ భవసాగరాన్ని (జనన-మరణ చక్రం) దాటుతున్నానని చెప్పుకుంటాడు. ఇది భక్తి పాటలలో సాధారణమైన సంప్రదాయం — కవి తన పేరును పాటలో చేర్చుతాడు.
Parshvanatha
జైన మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది