Bharat Devotion
Embroidered artwork for पार्श्व जिनेश्वरको आरती: Embroidered Jain ahimsa palm with a gold wheel, white marble temples and lotuses at dawn

पार्श्व जिनेश्वरको आरती

पार्श्व जिनेश्वरको आरती

यो पार्श्वनाथ भगवानको आरती हो, जसमा उहाँको दिव्य स्वरूप, जन्म, र भक्तहरूको रक्षाको गुणगान गरिएको छ।

श्लोक

जय पार्श्व जिनेश्वर, आरती उतारूँ रे, भवसागर तारक, तुझको निहारूँ रे जय पार्श्व जिनेश्वर...
Jai Parshva Jineshwar, Aarti Utaroon Re, Bhavsagar Taarak, Tujhko Nihaaroon Re. Jai Parshva Jineshwar...

श्लोक 1

श्वेतवर्ण काया तेरी, मस्तक छत्र बिराजै रे, इंद्र-फण नाग का छत्र, सिर पर अति सोहै रे जय पार्श्व जिनेश्वर...
Shvetvarn Kaaya Teri, Mastak Chhatra Birajai Re, Indra-Phan Naag Ka Chhatra, Sir Par Ati Sohai Re. Jai Parshva Jineshwar...

श्लोक 2

काशी नगरी में जन्में, राजा अश्वसेन नंदन रे, माता वामा देवी के, तू प्यारा है नंदन रे जय पार्श्व जिनेश्वर...
Kashi Nagri Mein Janmen, Raja Ashvasen Nandan Re, Mata Vaama Devi Ke, Tu Pyaara Hai Nandan Re. Jai Parshva Jineshwar...

श्लोक 3

कमठ असुर ने उपद्रव कीन्हो, उपसर्ग भारी लायो रे, धरणेंद्र-पद्मावती ने, आकर साथ निभाया रे जय पार्श्व जिनेश्वर...
Kamath Asur Ne Updrav Keenho, Upsarg Bhaari Laayo Re, Dharanendra-Padmaavati Ne, Aakar Saath Nibhaayo Re. Jai Parshva Jineshwar...

श्लोक 4

ज्ञान-दर्शन की ज्योति जगाकर, मुक्ति महल तू पाया रे, भक्त जनों के संकट टारे, दर्श तुम्हारा पाया रे जय पार्श्व जिनेश्वर...
Gyan-Darshan Ki Jyoti Jagaakar, Mukti Mahal Tu Paaya Re, Bhakt Janon Ke Sankat Taare, Darsh Tumhara Paaya Re. Jai Parshva Jineshwar...

श्लोक 5

आरती करुं मैं मन लाई, तुम हो गति के दाता रे, 'ज्ञानसुंदर' गुण गावे, भवदधि से तर जाता रे जय पार्श्व जिनेश्वर, आरती उतारूँ रे
Aarti Karoon Main Man Laai, Tum Ho Gati Ke Daata Re, 'Gyansundar' Gun Gaave, Bhavdadhi Se Tar Jaata Re. Jai Parshva Jineshwar, Aarti Utaroon Re.

श्लोक 6

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)

Sacred Offerings

Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
Chanting Practice:Sing together with family at the conclusion of evening worship while offering a circular light flame.

पृष्ठभूमि

यो भजन जैन परम्पराको एक भक्ति गीत हो, जुन २३औँ तीर्थंकर पार्श्वनाथको प्रशंसामा गाइन्छ। यसलाई प्रायः मन्दिरमा आरतीको समयमा वा भक्तिभावले घरमा गाउने गरिन्छ। यसको रचना 'ज्ञानसुन्दर' नामक भक्तले गरेको मानिन्छ, तर यो परम्परागत रूपमा मुखबाट मुखमा हुँदै आएको छ।

के तपाईं जान्नुहुन्छ?

पार्श्वनाथ कोण हुन्?

पार्श्वनाथ जैन धर्मका २३औं तीर्थंकर (आध्यात्मिक गुरु) हुन्। उनलाई 'पार्श्व' वा 'पार्श्व जिनेश्वर' पनि भनिन्छ — 'जिन' भनेको इच्छा र कर्मलाई जित्ने व्यक्ति, र 'ईश्वर' भनेको प्रभु। उनी भगवान महावीरभन्दा करिब २५० वर्षअघि भएको मानिन्छ।

आरतीको अर्थ

यो गीत 'आरती' हो — देवताको सम्मानमा दियो वा बत्ती घुमाएर गाइने भक्ति गीत। यसमा भक्तले पार्श्वनाथको रूप, जीवन र चमत्कारको वर्णन गर्दै उनको पूजा गर्छन्। 'भवसागर तारक' भन्नाले 'संसाररूपी समुद्र पार गराउने' — अर्थात् जन्म-मृत्युको चक्रबाट मुक्त गराउने भन्ने बुझिन्छ।

नीलो सर्पको छत्र

पहिलो पदमा भनिएको 'इंद्र-फण नाग का छत्र' ले पार्श्वनाथको प्रसिद्ध मूर्तिको विशेषता बताउँछ। कथाअनुसार, जब उनी ध्यानमा बसेका थिए, दुष्ट कमठले उनीमाथि आक्रमण गर्दा नागराज धरणेन्द्रले आफ्ना सयौं फण (टाउकोका फैलिएका भाग) ले छाता बनाएर उनलाई बचाएका थिए। त्यसैले उनका मूर्तिहरूमा सधैं सर्पको फणको छत्र देखिन्छ।

जन्म र परिवार

दोस्रो पदअनुसार पार्श्वनाथको जन्म काशी (वाराणसी) मा राजा अश्वसेन र रानी वामादेवीका छोराका रूपमा भएको थियो। जैन परम्पराअनुसार उनी जन्मनुअघि आमाले धेरै शुभ सपना देखेकी थिइन्, र उनको जन्मले त्यस क्षेत्रमा शान्ति ल्याएको मानिन्छ।

कमठको उपद्रव र देवताको रक्षा

तेस्रो पदमा कमठ असुरले पार्श्वनाथलाई दुःख दिन खोजेको र धरणेन्द्र (नागराज) र पद्मावती (नागदेवी) ले उनको रक्षा गरेको कथा छ। यो घटना जैन धर्मको सबैभन्दा लोकप्रिय कथाहरूमध्ये एक हो — यसले असलमाथि खराबीको आक्रमण हुँदा पनि धर्म र देवताहरूले साथ दिने सन्देश दिन्छ।

रचनाकारको हस्ताक्षर

अन्तिम पदमा 'ज्ञानसुंदर' नाम आएको छ — यो रचनाकारको आफ्नै नाम हो। भक्ति गीतहरूमा रचनाकारले आफ्नो नाम अन्तिम पदमा राख्ने चलन छ, जसलाई 'भणिता' भनिन्छ। यसले गीतलाई व्यक्तिगत बनाउँछ र भक्तले आफूलाई पनि त्यही भक्तिमा सामेल गराउँछ।

Parshvanatha का सम्पूर्ण स्तुति र पाठ

Parshvanatha

Parshvanatha का सबै पाठ हेर्नुहोस् →

जैन धर्म बाट थप

सबै हेर्नुहोस्