ଜୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ଜିନେଶ୍ୱର ଆରତୀ
ଏହା ଭଗବାନ ପାର୍ଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ଏକ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆରତୀ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ମହିମା, ଜୀବନ ଘଟଣା ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସଙ୍କଟରୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଶକ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଜୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ଜିନେଶ୍ୱର, ମୁଁ ଆରତୀ ଉତାରୁଛି, ହେ ସଂସାର ସାଗରରୁ ପାର କରାଉଥିବା, ତୁମକୁ ଦେଖୁଛି। ଜୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ଜିନେଶ୍ୱର...
ଶ୍ଲୋକ 1
ତୁମର ଶୁକ୍ଳବର୍ଣ୍ଣ ଶରୀର, ମସ୍ତକରେ ଛତ୍ର ଶୋଭା ପାଉଛି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଫଣା ନାଗର ଛତ୍ର, ମୁଣ୍ଡରେ ଅତି ଶୋଭାମୟ।
ଶ୍ଲୋକ 2
କାଶୀ ନଗରୀରେ ଜନ୍ମ, ରାଜା ଅଶ୍ୱସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମାତା ବାମା ଦେବୀଙ୍କର, ତୁମେ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର।
ଶ୍ଲୋକ 3
କମଠ ଅସୁର ଉପଦ୍ରବ କଲା, ଭାରି ଉପସର୍ଗ ଆଣିଲା, ଧରଣେନ୍ଦ୍ର ଓ ପଦ୍ମାବତୀ, ଆସି ସାଥ ଦେଲେ।
ଶ୍ଲୋକ 4
ଜ୍ଞାନ-ଦର୍ଶନର ଜ୍ୟୋତି ଜଗାଇ, ମୁକ୍ତି ମହଲ ପାଇଲ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସଂକଟ ଦୂର କଲ, ତୁମ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ।
ଶ୍ଲୋକ 5
ମୁଁ ମନ ଦେଇ ଆରତୀ କରେ, ତୁମେ ଗତିର ଦାତା, 'ଜ୍ଞାନସୁନ୍ଦର' ଗୁଣ ଗାଏ, ସଂସାର ସାଗରରୁ ପାର ହୁଏ। ଜୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ଜିନେଶ୍ୱର, ମୁଁ ଆରତୀ ଉତାରୁଛି।
ଶ୍ଲୋକ 6
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ଆରତୀ ଜୈନ ଧର୍ମର ୨୩ତମ ତୀର୍ଥଙ୍କର ଭଗବାନ ପାର୍ଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ପୂଜା ସମୟରେ କିମ୍ବା ପାର୍ଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଗାନ କରାଯାଏ। ଏହି ଗୀତର ରଚୟିତା 'ଜ୍ଞାନସୁନ୍ଦର' ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି, ଯାହା ଜଣେ ଭକ୍ତ କବିଙ୍କ ନାମ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଜୈନ ପରମ୍ପରାରେ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଭଜନ ଭାବରେ ପରିଚିତ।
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ପାର୍ଶ୍ୱନାଥ କିଏ?
ପାର୍ଶ୍ୱନାଥ ଜୈନ ଧର୍ମର ୨୩ତମ ତୀର୍ଥଙ୍କର, ଯାହାଙ୍କୁ 'ଜିନେଶ୍ୱର' ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ତୀର୍ଥଙ୍କର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସେହି ମହାପୁରୁଷ ଯିଏ ଭବସାଗର (ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁର ସାଗର) ପାର ହେବାର ମାର୍ଗ ଦେଖାନ୍ତି। ଏହି ଆରତୀରେ ଭକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଏହି ସାଗରରୁ ପାର କରାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି।
ସର୍ପ ଛତ୍ରର ରହସ୍ୟ
ପାର୍ଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସର୍ପର ଫଣା ଛତ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଏ। ଏହା କେବଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଘଟଣାର ସ୍ମୃତି — ଯେତେବେଳେ ଦୁଷ୍ଟ କମଠ ଅସୁର ତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସର୍ପରାଜ ଧରଣେନ୍ଦ୍ର ଓ ପଦ୍ମାବତୀ ଦେବୀ ଆସି ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ସେହି ଦିନରୁ ସର୍ପ ଫଣା ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ପାଲଟିଛି।
ରାଜକୁମାରଙ୍କ ତ୍ୟାଗ
ପାର୍ଶ୍ୱନାଥ କାଶୀ (ବର୍ତ୍ତମାନର ବାରାଣାସୀ) ରାଜା ଅଶ୍ୱସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ରାଜକୁମାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସଂସାରର ମୋହ ଛାଡ଼ି ୩୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦୀକ୍ଷା ନେଇଥିଲେ। ଏହି ଆରତୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦରେ ତାଙ୍କ ରାଜକୀୟ ପରିବାର ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।
ଉପସର୍ଗର ପରୀକ୍ଷା
ତୃତୀୟ ପଦରେ କମଠ ଅସୁରର ଉପଦ୍ରବ କଥା ଅଛି। ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିବା ପାର୍ଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ କମଠ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧରି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଧରଣେନ୍ଦ୍ର ଓ ପଦ୍ମାବତୀ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ଦେଖାଇଲେ ଯେ ସତ୍ୟ ଓ ଧ୍ୟାନର ଶକ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ଅସୁର ଶକ୍ତି ବିଫଳ।
ଜ୍ଞାନସୁନ୍ଦର କାହାର ନାମ?
ଶେଷ ପଦରେ 'ଜ୍ଞାନସୁନ୍ଦର' ନାମ ଆସିଛି। ଏହା ଏହି ଆରତୀର ରଚୟିତାଙ୍କ ନାମ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଭକ୍ତି ସାହିତ୍ୟର ଏହା ଏକ ପରମ୍ପରା — ରଚୟିତା ନିଜ ନାମ ଶେଷ ପଦରେ ରଖନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ତାଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଏ।
ଆରତୀର ଅର୍ଥ
ଆରତୀ କେବଳ ଦୀପ ଦେଖାଇବା ନୁହେଁ, ଏହା ଭକ୍ତିର ଏକ ରୀତି ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୀପ ଘୂରାଇ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟତା ଓ ସମର୍ପଣ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହି ଆରତୀରେ ପାର୍ଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ 'ଭବସାଗର ତାରକ' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ସଂସାରର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାକାରୀ।
Parshvanatha
ଜૈନ ଧର୍ମ ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
