କଲ୍ୟାଣମନ୍ଦିର ସ୍ତୋତ୍ର

କଲ୍ୟାଣର ମନ୍ଦିର, ଉଦାର, ଅବଦ୍ୟ-ଭେଦୀ, ଭୀତମାନଙ୍କୁ ଅଭୟପ୍ରଦ, ଅନିନ୍ଦିତ ପାଦପଦ୍ମ, ଏବଂ ସଂସାର-ସାଗରରେ ନିମଜ୍ଜିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୌକା ସଦୃଶ ଜିନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

ଯାହାଙ୍କର ଗରିମାର ସାଗର ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂ ଦେବଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ବୁଦ୍ଧି ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ର ରଚନା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି, ସେହି ତୀର୍ଥେଶ୍ୱର, କମଠର ଗର୍ବକୁ ଧୂମକେତୁ ସଦୃଶ ନାଶକାରୀ, ତାଙ୍କର ମୁଁ ଏବେ ସ୍ତବନ କରିବି।

ହେ ଅଧୀଶ! ସାମାନ୍ୟ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ସ୍ୱରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ମୋ ପରି ଲୋକ କିପରି ସମର୍ଥ ହେବେ? ଯଦି ଧୃଷ୍ଟ କୌଶିକ ଶିଶୁ ବା ଦିବାନ୍ଧ (ପକ୍ଷୀ) ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତାହା କି ସମ୍ଭବ?

ହେ ନାଥ! ମୋହ କ୍ଷୟ ହେତୁ ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ମର୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣନା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। କଳ୍ପାନ୍ତରେ ବାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଜଳର ରାଶି ପ୍ରକଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ରର ରତ୍ନରାଶିକୁ କିଏ ଜାଣିପାରେ?

ହେ ନାଥ! ମୁଁ ଜଡ଼ାଶୟ ହୋଇସୁଦ୍ଧା ତୁମର, ଯେ ଅସଂଖ୍ୟ ଗୁଣର ଆକର, ତାଙ୍କର ସ୍ତବ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଛି। ବାଳକ ମଧ୍ୟ କି ନିଜ ବାହୁଯୁଗଳ ବିସ୍ତାର କରି ସମୁଦ୍ରର ବିସ୍ତୃତତା କହିପାରେ?

ହେ ଈଶ! ତୁମର ଯେଉଁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ମୋର କି ସୁଯୋଗ ଅଛି? ତେଣୁ ଏହା ଅସମୀକ୍ଷିତ କାରିତ ହୋଇଛି; ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭାଷାରେ କି ବଚନ କରନ୍ତି ନାହିଁ?

ହେ ଜିନ! ତୁମର ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ମହିମାର ସ୍ତବ ଦୂରରେ ଥାଉ, ତୁମର ନାମ ମଧ୍ୟ ଜଗତକୁ ପାଳନ କରେ। ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ତୀବ୍ର ଆତପରେ ପୀଡ଼ିତ ପଥିକମାନଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ସରୋବରର ସରସ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୀତି ପ୍ରଦାନ କରେ।

ହେ ବିଭୋ! ତୁମେ ଦ୍ୱର୍ତ୍ତ (ଶତ୍ରୁ ନାଶକ) ହେଲେ, ଜୀବର ନିବିଡ଼ କର୍ମବନ୍ଧନଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷଣରେ ଶିଥିଳ ହୋଇଯାଏ। ଯେପରି ବନରେ ମୟୂର ଆସିଲେ ଚନ୍ଦନ ବୃକ୍ଷର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିବା ସର୍ପ ତୁରନ୍ତ ପଳାଏ।

ହେ ଜିନେନ୍ଦ୍ର! ତୁମେ ଦୃଷ୍ଟ ହେଲେ ମଣିଷମାନେ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଶତ ଉପଦ୍ରବରୁ ମଧ୍ୟ ସହସା ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେପରି ଗୋସ୍ୱାମୀର ସ୍ଫୁରିତ ତେଜ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଚୋରମାନେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତୁରନ୍ତ ପଳାନ୍ତି।

ହେ ଜିନ! ତୁମେ ଭବିମାନଙ୍କର ତାରକ (ତ୍ରାଣକର୍ତ୍ତା), କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ତୁମକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି? ଅଥବା, ଦୃତି (ଡଙ୍ଗା) ଯେଉଁ ଜଳରେ ଭାସେ, ତାହା ଭିତରେ ଥିବା ମରୁତର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ତରେ।

ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ହର-ପ୍ରଭୃତିଙ୍କ ମଧ୍ୟ ହତ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ରତିପତି (କାମ) ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷଣରେ କ୍ଷପିତ ହେଲା। ଯେ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ହୁତଭୁଜ (ଅଗ୍ନି) ବିଧ୍ୟାପିତ ହୁଏ, ତାହା କି ଦୁର୍ଧର ବାଡ଼ବାଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପୀତ ହୋଇନାହିଁ?

ହେ ସ୍ୱାମିନ! ଅନଳ୍ପ ଗରିମାଯୁକ୍ତ ତୁମକୁ ପ୍ରପନ୍ନ ହୋଇ ଜୀବମାନେ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରି କିପରି ଜନ୍ମୋଦଧିକୁ ଲଘୁ ଭାବରେ ପାର ହୁଅନ୍ତି? ମହତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଯଦି ଚିନ୍ତ୍ୟ ନ ହୁଏ, ତାହା କି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ?

ହେ ବିଭୋ! ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରଥମେ କ୍ରୋଧକୁ ନିରସ୍ତ କରିଛ, ତେବେ କର୍ମରୂପୀ ଚୋରମାନେ କିପରି ଧ୍ୱସ୍ତ ହେଲେ କୁହ? ଯଦି ଶିଶିର (ଶୀତ) ମଧ୍ୟ ଲୋକରେ ପ୍ଲୋଷ (ଦହନ) କରେ, ତେବେ ନୀଳ ଦ୍ରୁମଯୁକ୍ତ ବିପିନଗୁଡ଼ିକୁ କି ହିମ ଦହନ କରେ ନାହିଁ?

ହେ ଜିନ! ଯୋଗୀମାନେ ସର୍ବଦା ତୁମକୁ ପରମାତ୍ମାରୂପେ ହୃଦୟ-ପଦ୍ମର କୋଷ ଦେଶରେ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି। ପୂତ, ନିର୍ମଳ ରୁଚି ଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର (ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟଭାଗ) ପଦ ବିନା ଅନ୍ୟ କି ସମ୍ଭବ?

ହେ ଜିନେଶ! ତୁମର ଧ୍ୟାନରୁ ଭବୀମାନେ କ୍ଷଣରେ ଦେହ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ପରମାତ୍ମ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେପରି ଲୋକରେ ତୀବ୍ର ଅନଳରୁ ଉପଳ (ପଥର) ଭାବ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଅଚିରାତ୍ ଧାତୁଭେଦଗୁଡ଼ିକ ସୁବର୍ଣ୍ଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ହେ ଜିନ! ଯାହାର ଅନ୍ତରରେ ସର୍ବଦା ତୁମେ ଭାବ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାବିତ ହୁଅ, ତାହାର ଶରୀର କିପରି ନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ? ଏହା ସ୍ୱରୂପ ଯେ ମଧ୍ୟ-ବର୍ତ୍ତୀ (ମଧ୍ୟମ) ମହାନୁଭାବମାନେ ଯାହାର ବିଗ୍ରହକୁ ପ୍ରଶମିତ କରନ୍ତି।

ହେ ଜିନେନ୍ଦ୍ର! ମନୀଷୀମାନେ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ତୁମ ସହିତ ଅଭେଦ ବୁଦ୍ଧିରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଏହା ତୁମର ପ୍ରଭାବ। ପାନୀୟ ଜଳକୁ ଅମୃତ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ ତାହା କି ବିଷ-ବିକାରକୁ ଦୂର କରେ ନାହିଁ?

ହେ ବିଭୋ! ପରବାଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ, ଯେ ବୀତ-ତମସ (ଅନ୍ଧକାରରହିତ), ହରି-ହରାଦି ବୁଦ୍ଧିରେ ପ୍ରପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ଈଶ! କାଚ-କାମଳୀ (କାଚ ରୋଗୀ) ଦ୍ୱାରା ଶୁକ୍ଳ ଶଙ୍ଖ ମଧ୍ୟ ବିବିଧ ବର୍ଣ୍ଣ-ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହେତୁ ଗୃହୀତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଧର୍ମୋପଦେଶ ସମୟରେ ସବିଧାନୁଭାବରୁ ଜନ ତ ଦୂରରେ ଥାଉ, ତୁମର ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ହୋଇଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଲେ ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ କି ଜୀବ-ଲୋକ ବୋଧ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ?

ହେ ବିଭୋ! ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! କିପରି ଅବାଙ୍ମୁଖ ବୃନ୍ତ (ପୁଷ୍ପର ମୁଣ୍ଡ) ହୋଇସୁଦ୍ଧା ସୁର-ପୁଷ୍ପ-ବୃଷ୍ଟି ବିଷ୍ୱକ୍ (ଚାରିଆଡ଼େ) ପଡ଼େ? ହେ ମୁନୀଶ! ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ସୁମନସ (ଦେବତା) ମାନଙ୍କର ବନ୍ଧନଗୁଡ଼ିକ କି ଅଧୋମୁଖୀ ହୁଏ ନାହିଁ?

ଯଥାର୍ଥରେ, ଗଭୀର ହୃଦୟ-ଉଦଧିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନା ତୁମର ବାଣୀକୁ ପୀୟୂଷ (ଅମୃତ) ରୂପେ କହନ୍ତି। ତାହା ପାନ କରି ଭବୀମାନେ ପରମ-ସମ୍ମଦ-ସଙ୍ଗ ଭାଜନ ହୋଇ ତରସା ସହିତ ଅଜରାମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ହେ ସ୍ୱାମିନ! ଦୂରକୁ ଅବନମିତ ହୋଇ ଉତ୍ପତନ କରୁଥିବା ଶୁଚି ସୁର-ଚାମର ସମୂହ ମନେ ହୁଏ କହୁଛନ୍ତି: ଯେଉଁମାନେ ଏହି ମୁନି-ପୁଙ୍ଗବଙ୍କୁ ନତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ-ଗତି ଓ ଶୁଦ୍ଧ-ଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଭବ୍ୟ-ଶିଖଣ୍ଡୀମାନେ ତୁମକୁ, ଯେ ଶ୍ୟାମ, ଗଭୀର ଗିର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେମ-ରତ୍ନ ସିଂହାସନରେ ସ୍ଥିତ, ରଭସରେ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚୈଃ ନାଦ କରୁଥିବା, ଯେପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗରେ ନବ-ଜଳଧର।

ତୁମର ଉଦ୍ଗଚ୍ଛତ ଶିତି-ଦ୍ୟୁତି-ମଣ୍ଡଳ (ନୀଳ ଆଭା) ଦ୍ୱାରା ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷର ପତ୍ରର ଛବି ଲୁପ୍ତ ହୋଇଗଲା। ହେ ବୀତରାଗ! ତୁମର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରୁ କି ସଚେତନ ମଧ୍ୟ ନୀରାଗତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ?

ହେ ଦେବ! ତୁମର ସୁରଦୁନ୍ଦୁଭି ଆକାଶରେ ନାଦ କରି ତିନି ଜଗତକୁ ନିବେଦନ କରୁଛି: “ହେ ହେ! ପ୍ରମାଦ ତ୍ୟାଗ କରି ଏହି ନିର୍ବୃତି-ପୁରୀ ପ୍ରତି ସାର୍ଥବାହ (ପଥିକ)ଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କର।”

ହେ ନାଥ! ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଭୁବନଗୁଡ଼ିକ ଉଦ୍ୟୋତିତ ହେଲେ, ଏହି ତାରାଯୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଧିକାରହୀନ ହୋଇଗଲା। ମୁକ୍ତାକଳାପ-କଳିତ ବୃହତ୍ ଶ୍ୱେତାତପତ୍ରର ଛଳରେ ତିନି ପ୍ରକାର ଶରୀର ଧାରଣ କରି ନିଶ୍ଚୟ ଆସିଛି।

ହେ ଭଗବନ! ତୁମେ ନିଜ କାନ୍ତି, ପ୍ରତାପ ଓ ଯଶଃର ସଞ୍ଚୟରେ ତିନି ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମାଣିକ୍ୟ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୌପ୍ୟ ନିର୍ମିତ ତିନି ସାଲ (ଭବନ) ଦ୍ୱାରା ଚାରିଆଡ଼େ ଶୋଭିତ ହୁଅ।

ହେ ଜିନ! ଦିବ୍ୟ-ସ୍ରଜ (ମାଳା) ଓ ତ୍ରିଦଶାଧିପମାନଙ୍କର ରତ୍ନ-ରଚିତ ମୌଳି-ବନ୍ଧ (ମୁକୁଟ) ପରିତ୍ୟାଗ କରି ତୁମର ପାଦ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟଥା, ତୁମ ସଙ୍ଗମରେ ସୁମନସ (ଦେବତା) ମାନେ କି ରମନ୍ତେ ନାହିଁ?

ହେ ନାଥ! ତୁମେ ଜନ୍ମ-ଜଳଧିରୁ ବିପରାଙ୍ମୁଖ ହୋଇସୁଦ୍ଧା ଯାହା ନିଜ ପୃଷ୍ଠ-ଲଗ୍ନ (ଆଶ୍ରିତ)ମାନଙ୍କୁ ତାରି କରୁଛ, ତାହା ଯୁକ୍ତ। କିନ୍ତୁ ହେ ବିଭୋ! ତୁମେ କର୍ମ-ବିପାକ-ଶୂନ୍ୟ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।

ହେ ଜନ-ପାଳକ! ତୁମେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ହୋଇସୁଦ୍ଧା ଦୁର୍ଗତ (ଅଲିପ୍ତ) ଅଟ। ହେ ଈଶ! ତୁମେ ଅକ୍ଷର-ପ୍ରକୃତି ହୋଇସୁଦ୍ଧା ଅଲିପି (ଲିପିରହିତ) ଅଟ। ଅଜ୍ଞାନବତୀ ହୋଇସୁଦ୍ଧା ସର୍ବଦା କଥଞ୍ଚିତ୍ ତୁମର ଜ୍ଞାନ ସ୍ଫୁରିତ ହୁଏ, ଯାହା ବିଶ୍ୱ-ବିକାଶର ହେତୁ।

ଶଠ କମଠ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧରୁ ଯେଉଁ ଧୂଳିଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରାଗ୍ଭାର-ସମ୍ଭୃତ-ନଭାଂସି (ଆକାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ) ଥିଲା, ତାହାର ଛାୟା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଆଘାତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ହତାଶ! ଏହି ଦୁରାତ୍ମା କେବଳ ଗ୍ରସ୍ତ ହେଲା।

ଯେଉଁ ଦୈତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ଦୁସ୍ତର ଜଳ, ଯାହା ଗର୍ଜନକାରୀ, ଉର୍ଜିତ ଘନୌଘ, ଅଦଭ୍ର-ଭୀମ, ଭ୍ରଶ୍ୟତ୍ ତଡ଼ିତ୍-ମୁସଲ, ମାଂସଳ-ଘୋର-ଧାର ଥିଲା, ତାହା ତୁମେ ଧାରଣ କଲ। ହେ ଜିନ! ତାହା ଦ୍ୱାରା ତାହାର ଦୁସ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା।

ଧ୍ୱସ୍ତ-ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ-କେଶ, ବିକୃତାକୃତି ମର୍ତ୍ୟ-ମୁଣ୍ଡର ପ୍ରାଲମ୍ବ-ଭୃତ୍, ଭୟଦ ବକ୍ତ୍ରରୁ ନିର୍ଗତ ଅଗ୍ନି ସହିତ ପ୍ରେତବ୍ରଜ (ଭୂତସମୂହ) ତୁମ ପ୍ରତି ଇରିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ତାହାର ପ୍ରତିଭବ (ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ) ଭବ-ଦୁଃଖର କାରଣ ହେଲା।

ହେ ଭୁବନାଧିପ! ଯେଉଁ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଅନ୍ୟ କୃତ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ବିଧିବତ୍ ତୁମର ପାଦଦ୍ୱୟକୁ ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ଭକ୍ତିରେ ଉଲ୍ଲସିତ ପୁଲକ-ପକ୍ଷ୍ମଳ ଦେହ-ଦେଶ ହୋଇ, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ।

ହେ ମୁନୀଶ! ଏହି ଅପାର ଭବ-ଜଳଧିରେ ମୁଁ ମନେ କରେ ତୁମେ ମୋର ଶ୍ରବଣ-ଗୋଚରତାକୁ ଆସିନାହଁ। କିନ୍ତୁ ତୁମର ଗୋତ୍ର-ପବିତ୍ର-ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣିଲେ କି ବିପଦ-ବିଷଧରୀ (ସାପ) ନିକଟକୁ ଆସେ?

ହେ ଦେବ! ମୁଁ ମନେ କରେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ପାଦ-ଯୁଗଳକୁ, ଯାହା ଈପ୍ସିତ ଦାନରେ ଦକ୍ଷ, ମୁଁ ସମ୍ମାନ କରିନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହି ଜନ୍ମରେ ହେ ମୁନୀଶ! ମୁଁ ପରାଭବମାନଙ୍କର ନିକେତନ (ଘର) ଓ ମଥିତାଶୟ (ମନ ଦଳିତ) ହୋଇଛି।

ନିଶ୍ଚୟ ମୋହ-ତିମିର-ଆବୃତ ଲୋଚନ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଏକବାର ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପ୍ରବିଲୋକିତ ହୋଇନାହଁ। ମର୍ମାବିଧ (ମର୍ମ ଭେଦୀ) ଅନର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମୋତେ ବିଧୁର କରୁଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟଥା ଏହି ପ୍ରୋଦ୍ୟତ୍-ପ୍ରବନ୍ଧ-ଗତି (ଦୁଃଖ) କିପରି ଆସନ୍ତେ?

ଆକର୍ଣ୍ଣିତ, ସମ୍ମାନିତ ଓ ନିରୀକ୍ଷିତ ହୋଇସୁଦ୍ଧା ନିଶ୍ଚୟ ଭକ୍ତିରେ ମୋ ଚିତ୍ତରେ ତୁମେ ଧୃତ ହୋଇନାହଁ। ହେ ଜନ-ବାନ୍ଧବ! ତେଣୁ ମୁଁ ଦୁଃଖପାତ୍ର ହୋଇଛି, କାରଣ ଭାବ-ଶୂନ୍ୟ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ହେ ନାଥ! ଦୁଃଖୀ-ଜନ-ବତ୍ସଳ! ହେ ଶରଣ୍ୟ! କାରୁଣ୍ୟ-ପୁଣ୍ୟ-ବସତେ! ବଶିନାଂ ବରେଣ୍ୟ! ହେ ମହେଶ! ଭକ୍ତିରେ ନତ ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଦୁଃଖ-ଦୂର-ଉଦ୍ଦଳନ-ତତ୍ପରତା ପ୍ରଦାନ କର।

ନିଃସଖ୍ୟ-ସାର-ଶରଣ (ସାରହୀନ ମିତ୍ର) ଓ ଶରଣ୍ୟ (ଆଶ୍ରୟଦାତା)ଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଯେ ସାଦିତ-ରିପୁ-ପ୍ରଥିତାବଦାନ (ଶତ୍ରୁ ନାଶକ), ତୁମର ପାଦ-ପଙ୍କଜକୁ ପ୍ରଣିଧାନ-ବନ୍ଧ୍ୟ (ଧ୍ୟାନରହିତ) ହୋଇ ମୁଁ ବନ୍ଧ୍ୟ (ନିଷ୍ଫଳ) ଅଟେ। ହେ ଭବନ-ପାବନ! ହା! ମୁଁ ହତ!

ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର-ବନ୍ଦ୍ୟ! ବିଦିତାଖିଲ-ବସ୍ତୁସାର! ସଂସାର-ତାରକ! ବିଭୋ! ଭୁବନାଧିନାଥ! ହେ କରୁଣା-ହ୍ରଦ! ଦେବ! ମୋତେ ତ୍ରାଣ କର, ପବିତ୍ର କର, ଯେ ଭୟଦ-ବ୍ୟସନ-ଅମ୍ବୁରାଶିରେ ନିମଜ୍ଜିତ ହେଉଛି।

ହେ ନାଥ! ଯଦି ତୁମର ପାଦ-ସରୋରୁହର ଭକ୍ତିର, ଯାହା ସନ୍ତତ ସଞ୍ଚିତ, କିଛି ଫଳ ଅଛି, ତେବେ ହେ ଶରଣ୍ୟ! ତାହା ମୋତେ, ଯେ ତୁମ ଏକ ଶରଣ, ପ୍ରଦାନ କର। ଏହି ଭୁବନରେ ଓ ଭବାନ୍ତରରେ ତୁମେ ହିଁ ମୋର ସ୍ୱାମୀ।

ଏହିପରି, ହେ ଜିନେନ୍ଦ୍ର! ଯେଉଁ ଭବ୍ୟମାନେ ସମାହିତ-ଧୀ, ବିଧିବତ୍, ସାନ୍ଦ୍ର-ଉଲ୍ଲସିତ-ପୁଲକ-କଞ୍ଚୁକିତ-ଅଙ୍ଗ-ଭାଗ, ତୁମର ନିର୍ମଳ-ମୁଖାମ୍ବୁଜରେ ବଦ୍ଧଲକ୍ଷ୍ୟ ହୋଇ ତୁମର ସ୍ତବ ରଚନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ...

...ଜନ-ନୟନ-‘କୁମୁଦଚନ୍ଦ୍ର’-ପ୍ରଭାସ୍ୱରା ସ୍ୱର୍ଗ-ସମ୍ପଦ ଭୋଗ କରି, ତା’ପରେ ବିଗଳିତ-ମଳ-ନିଚୟ ହୋଇ ଅଚିରାତ୍ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।