কল্যাণমন্দিৰ স্তোত্ৰ

কল্যাণমন্দিৰ, উদাৰ, পাপ-নাশক, ভীতসকলক অভয়দাতা, নিন্দিত চৰণ-পদ্ম, আৰু সংসাৰ-সাগৰত ডুবি থকা সকলো প্ৰাণীৰ বাবে নৌকাস্বৰূপ জিনেশ্বৰক প্ৰণাম কৰোঁ।

যাৰ গৰিমাৰ সাগৰৰ ওচৰত স্বয়ং দেৱগুৰু (বৃহস্পতি)ও বিস্তৃত বুদ্ধি থকা সত্ত্বেও স্তোত্ৰ ৰচনা কৰিবলৈ সমৰ্থ নহয়, সেই তীর্থেশ্বৰ (জিনেশ্বৰ), যি কচ্ছপৰ গৰ্বক ধূমকেতুৰ দৰে ধ্বংস কৰে, তেওঁৰ মই এই স্তৱন কৰিম।

হে অধীশ! তোমাৰ স্বৰূপ সাধাৰণভাৱেও বৰ্ণনা কৰিবলৈ মোৰ দৰে লোক কেনেকৈ সমৰ্থ হয়? যদি কোনো ধৃষ্ট কৌশিক শিশু (চকু নথকা) বা দিবান্ধ (দিনত অন্ধ) সূৰ্যৰ ৰূপ বৰ্ণনা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে, তেন্তে সি কি কৰিব পাৰে?

হে নাথ! মোহক্ষয় হোৱাৰ পিছত মৰ্ত্যই তোমাৰ গুণ অনুভৱ কৰিলেও সেয়া গণনা কৰিবলৈ সমৰ্থ নহয়। কল্পান্তৰ শেষত বমি কৰা পানীৰ দৰে প্ৰকট হৈ থকা সাগৰৰ ৰত্নৰাশি কোনে জুখিব পাৰে?

হে নাথ! মই জড়াশয় হৈও অসংখ্য গুণৰ আধাৰ তোমাৰ স্তৱ কৰিবলৈ উদ্যত হৈছো। শিশুৱেও নিজৰ বাহুযুগ বিস্তাৰ কৰি নিজৰ বুদ্ধিৰ সাগৰৰ বিস্তৃতি কৈ নুঠেনে?

হে ঈশ! তোমাৰ যি গুণ যোগীসকলেও পাব নোৱাৰে, সেই গুণৰ বিষয়ে মোৰ কেনেকৈ বক্তব্যৰ অৱকাশ হয়? সেয়ে এই অসমীক্ষিত-কাৰিতা (অবিবেচনাৰে কৰা কাৰ্য) হৈছে; পক্ষীসকলেও নিজৰ ভাষাত কথা কয়নে?

হে জিন! তোমাৰ অচিন্ত্য মহিমাৰ স্তৱ থাকক, তোমাৰ নামেও জগতক ৰক্ষা কৰে। গ্ৰীষ্মকালত তীব্ৰ ৰ’দত পীড়িত পথিকসকলক পদ্মসৰোবৰৰ শীতল বতাহে সন্তুষ্ট কৰে।

হে বিভো! তুমি সন্নিকটত থাকিলে জীৱৰ নিবিড় কৰ্মবন্ধনাও ক্ষণতে শিথিল হয়। যেনে সৰ্পৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত চন্দন গছৰ মাজভাগত বনশিখণ্ডী (ময়ুৰ) আহিলে সাপৰ বিষ শীঘ্ৰে নষ্ট হয়।

হে জিনেন্দ্ৰ! তোমাৰ দৃষ্টি পৰিলেও মানুহ সহসা ৰুদ্ৰ (ভয়ানক) উপদ্ৰৱ শতৰ পৰা মুক্ত হয়। যেনে গো-স্বামীৰ তেজঃস্ফূৰ্তি দেখা মাত্ৰকে চোৰসকলে পলায়ন কৰে আৰু গৰুসমূহ শীঘ্ৰে মুক্ত হয়।

হে জিন! তুমি ভৱিনসকলৰ তৰক (উদ্ধাৰকৰ্তা); যিসকলে হৃদয়ত তোমাক ধাৰণ কৰি উদ্ধাৰ হয়, তেওঁলোকেই তোমাক ধাৰণ কৰে। নতুবা, দৃতিয়ে (ভেলা) পানীক পাৰ কৰায়, কিন্তু অন্তৰ্গত বায়ুৰ প্ৰভাৱেই প্ৰকৃত কাৰণ।

যি ৰতিপতি (কামদেৱ) হৰ আদিৰো প্ৰভাৱ নষ্ট কৰিছিল, তেওঁকো তুমি ক্ষণতে নাশ কৰিলা। যি হুতভুজ (অগ্নি) পানীৰ দ্বাৰা নিভাই দিয়া হৈছিল, সেই দুৰ্ধৰ বাডৱানলে (সমুদ্ৰৰ অগ্নি) তাকো পান কৰা নাছিলনে?

হে স্বামিন! অপৰিমিত গৰিমা থকা তোমাক প্ৰপন্ন হৈ জীৱই হৃদয়ত ধাৰণ কৰি কেনেকৈ অতি লাঘৱেৰে জন্মোদধি (সংসাৰ-সাগৰ) পাৰ হয়? মহৎ লোকৰ প্ৰভাৱ চিন্তা কৰিব নোৱাৰি।

হে বিভো! যদি তুমি প্ৰথমে ক্ৰোধ নাশ কৰা, তেন্তে কওক, কেনেকৈ কৰ্ম-চোৰবোৰ ধ্বংস হ’ব? যদি শীতল হিমেও জগতত নীল বৃক্ষ আৰু বনানী দগ্ধ কৰে, তেন্তে কি নহয়?

হে জিন! যোগীসকলে সদা পৰমাত্মাৰূপী তোমাক হৃদয়-পদ্মৰ কোষদেশত অনুসন্ধান কৰে। পৱিত্ৰ নিৰ্মল ৰুচিৰ আন কি দৰকাৰ? অক্ষ (শ্ৰেষ্ঠ) কণিকাৰ (পদ্মৰ মধ্যভাগ) জন্মস্থান নহয়নে?

হে জিনেশ! ভৱিনসকলে তোমাৰ ধ্যানৰ দ্বাৰা ক্ষণতে দেহ এৰি পৰমাত্মা দশা লাভ কৰে। যেনে তীব্ৰ অনলত উপল (ধাতু)ৰ ভাব এৰি ধাতু-ভেদে চামীকৰ (সোণ)ত্ব লাভ কৰে।

হে জিন! যি ভব্যে অন্তৰত সদা তোমাক ভাৱনা কৰে, তেওঁ কেনেকৈ শৰীৰ নাশ কৰে? এই স্বৰূপ মধ্যস্থ (অন্তৰ্গত) হোৱা বাবে মহানুভৱসকলে বিগ্ৰহ (শৰীৰ) প্ৰশমিত কৰে।

হে জিনেন্দ্ৰ! মুনিসকলে তোমাৰ অভেদ-বুদ্ধিৰে এই আত্মাক ধ্যান কৰে; এইটোৱেই তোমাৰ প্ৰভাৱ। পানীকো অমৃত বুলি চিন্তা কৰিলে সি বিষ-বিকাৰ দূৰ নকৰেনে?

হে বিভো! পৰবাদীসকলেও তোমাক, যি তমোৰহিত, নিশ্চয় হৰি-হৰাদি বুদ্ধিৰে প্ৰপন্ন হয়। হে ঈশ! শ্বেত শংখক কাচ-কামলি (কাঁচৰ টুকুৰা) বুলি বিবিধ বৰ্ণ-বিপৰ্যয়েৰে গ্ৰহণ নকৰে।

ধৰ্মোপদেশৰ সময়ত তোমাৰ সন্নিধান-প্ৰভাৱত মানুহৰ কথন থাকক, অশোক বৃক্ষও অশোক হয়। সূৰ্য উদয় হ’লেও মহীৰুহ (বৃক্ষ) আৰু জীৱ-লোক জাগ্ৰত নহয়নে?

হে বিভো! আচৰিত! কেনেকৈ অধোমুখী বৃন্তৰ পৰা সুৰ-পুষ্পৰ বৰ্ষণ চাৰিওফালে পৰে? হে মুনীশ! যদি সুমনস (দেৱতা)সকলৰ বন্ধন অধোগামী হয়, তেন্তে কি?

গভীৰ হৃদয়-সাগৰৰ পৰা উৎপন্না তোমাৰ বাণীসমূহ যথাযথভাৱে পীযূষ (অমৃত)ত্ব প্ৰকাশ কৰে। কাৰণ সেই বাণী পান কৰি ভব্য সকলে পৰম সম্মদ-সঙ্গ লাভ কৰি তৰাসে অজৰামৰত্ব লাভ কৰে।

হে স্বামিন! দূৰলৈ নত হৈ উঠি থকা শুচি (পৱিত্ৰ) সুৰ-চামৰসমূহে যেন কৈছে: "যি মুনিপুঙ্গৱক নতি কৰে, তেওঁলোক নিশ্চয় ঊৰ্ধ্বগতি আৰু শুদ্ধভাৱযুক্ত।"

শ্যাম বৰ্ণ, গভীৰ বাক্য, উজ্জ্বল সোণ-ৰত্নৰ সিংহাসনত উপবিষ্ট, ভব্য-শিখণ্ডীসকলে তোমাক দ্ৰুতভাৱে দৰ্শন কৰে, উচ্চৈঃস্বৰে নাদ কৰা, যেন চামীকৰাদ্ৰিৰ শিখৰত নৱম্বুৱাহ (নতুন মেঘ)।

তোমাৰ শ্যাম-দ্যুতি মণ্ডল উদয় হোৱাত অশোক বৃক্ষৰ পত্ন-ছবি লুপ্ত হ’ল। হে বীতৰাগ! তোমাৰ সান্নিধ্যত সচেতন জীৱও কি নিৰাগত্ব নাপায়?

হে দেৱ! "হে লোক! প্ৰমাদ ত্যাগ কৰি এই নিৰ্বৃতি-পুৰীৰ প্ৰতি সাৰ্থবাহক (পথ প্ৰদৰ্শক)ক আশ্ৰয় কৰা" – এই কথা ত্ৰিজগতক জনাবলৈ তোমাৰ সুৰ-দুন্দুভিয়ে নভোমণ্ডলত নাদি আছে যেন লাগে।

হে নাথ! তুমি ভুবনসমূহক উদ্ভাসিত কৰাত এই চন্দ্ৰ তাৰাসহ নিজৰ অধিকাৰ হীন হৈছে। মুক্তাকলাপেৰে শোভিত শ্বেতাতপত্ৰৰ ব্যাজত ত্ৰিধা তনু ধাৰণ কৰি নিশ্চয় তেওঁ উপস্থিত হৈছে।

হে ভগৱান! তুমি জগত্ৰয় পূৰ্ণ কৰা কান্তি, প্ৰতাপ আৰু যশসাৰ সঞ্চয়ৰ দৰে মাণিক্য, সোণ আৰু ৰূপেৰে নিৰ্মিত তিনিখন শালা (মন্দিৰ)ৰ দ্বাৰা চাৰিওফালে শোভিত।

হে জিন! ত্ৰিদশাধিপতি (দেৱৰাজ)সকলে নিজৰ ৰত্নৰচিত মৌলি-বন্ধন ত্যাগ কৰি তোমাৰ চৰণত আশ্ৰয় লয়। যদি অন্যত্ৰ তোমাৰ সংগত সুমনস (দেৱতা)সকল ৰমণ নকৰে, তেন্তে কি?

হে নাথ! তুমি জন্ম-জলধিৰ পৰা বিপৰাঙ্মুখ হৈও যি অসমত (অসৎ?) নিজ পৃষ্ঠত লগ্ন হোৱাসকলক তৰায়, সেয়া যুক্তিযুক্ত। কিন্তু হে বিভো! তুমি কৰ্ম-বিপাকশূন্য, সেয়া আচৰিত।

হে বিশ্বেশ্বৰ! হে জনপালক! তুমি দুৰ্গত (দৰিদ্ৰ) হ’লেও কি? হে ঈশ! তুমি অক্ষৰ-প্ৰকৃতি (শব্দৰূপ) হ’লেও অলিপি (লিপিহীন)? অজ্ঞানতাপূৰ্ণ হ’লেও সদা কিবা উপায়ে তোমাত বিশ্ব-বিকাশৰ হেতু জ্ঞান স্ফুৰিত হয়।

শঠ কচ্ছপে (কমঠ) যিবোৰ ধূলি ৰাগত উত্থাপিত কৰিছিল, যিবোৰ প্ৰাগ্ভাৰেৰে আকাশ পূৰ্ণ কৰিছিল, সেই ধূলিৰেও তোমাৰ ছায়া নষ্ট নহ’ল। হে নাথ! হতাশ! সেই দুষ্টাত্মাই তোমাক গ্ৰাস কৰিছে, কিন্তু তুমি পৰম।

যি দৈত্যে মুক্ত কৰা দুস্তৰ জল, যি গৰ্জনশীল উৰ্জিত ঘনৌঘ, অদভ্ৰ-ভীম, পতনশীল তড়িৎ-মুসল, মাংসল-ঘোৰ ধাৰা, সেই জল তুমি ধাৰণ কৰিলা; হে জিন! সেই দৈত্যৰ বাবে সেই জল দুস্তৰ কাৰ্য হ’ল।

ধ্বস্ত ঊৰ্ধ্বকেশ, বিকৃতাকৃতি মৰ্ত্যমুণ্ডৰ প্ৰালম্বভৃৎ, ভয়দায়ক বক্ত্ৰৰ পৰা নিৰ্গত অগ্নি, যি প্ৰেতব্ৰজ তোমাৰ প্ৰতি অপীড়িত হৈছিল, সি তেওঁৰ প্ৰতিভৱত ভৱ-দুখৰ হেতু হ’ল।

হে ভুবনাধিপ! ধন্য তেওঁলোক যি ত্ৰিসন্ধ্যা (প্ৰাতঃ, মধ্যাহ্ন, সায়ং) অন্যান্য কাৰ্য ত্যাগ কৰি বিধিৱৎ তোমাৰ পাদদ্বয়ক ভক্তিৰে পুলকিত দেহভাগেৰে আৰাধনা কৰে।

হে মুনীশ! এই অপাৰ ভৱ-বাৰিনিধিত মোৰ শ্ৰৱণগোচৰত তুমি আহা নাই যেন লাগে। কিন্তু তোমাৰ গোত্ৰ-পৱিত্ৰ মন্ত্ৰ শুনিলেও কি বিষধৰী সৰ্প ওচৰলৈ আহে?

হে দেৱ! আন জন্মতো মই তোমাৰ পাদযুগক, যি ইহিত-দানত দক্ষ, মহিমা কৰা নাছিলো যেন লাগে। সেয়ে এই জন্মত মই মথিতাশয় (ক্ষুব্ধ চিত্ত) হৈ পৰাভৱৰ নিকেতন হৈছো।

নিশ্চয় মোহ-তিমিৰে আৱৃত লোচনেৰে পূৰ্বে একবাৰো তোমাক প্ৰবিলোকিত কৰা নাছিলো। মৰ্মবিদাৰক অনৰ্থবোৰে মোক পীড়া কৰে; এই প্ৰবন্ধ-গতি (অবিৰত আগমন) অন্যথা কেনেকৈ হয়?

শুনিও, মহিমা কৰিও, দৰ্শন কৰিও নিশ্চয় মই চেতসত ভক্তিৰে ধাৰণ কৰা নাই। সেয়ে হে জনবান্ধৱ! মই দুঃখপাত্ৰ হৈছো, কাৰণ ভাৱশূন্য ক্ৰিয়াসমূহ ফল নিদিয়ে।

হে নাথ! হে দুঃখি-জন-বৎসল! হে শৰণ্য! হে কাৰুণ্য-পুণ্য-বসতে! হে বশিনাং বৰেণ্য! হে মহেশ! ভক্তিযুক্ত নত মোত দয়া এৰি দুঃখাঢ়োৰ-উদ্দলনত তৎপৰতা কৰা।

নিঃসখ্য-সাৰ-শৰণ (মিত্ৰসাৰহীন আশ্ৰয়) শৰণ্যক (তোমাক) আশ্ৰয় কৰি, যি শত্ৰু নাশ কৰি প্ৰখ্যাত, সেই তোমাৰ পাদপদ্মকো প্ৰণিধান-বন্ধ্য (ধ্যানহীন) হৈ বন্ধ্য (নিষ্ফল) হৈছো। হে ভৱন-পাৱন! হা! মই হত!

হে দেৱেন্দ্ৰ-বন্দ্য! হে বিদিতাখিল-বস্তুসাৰ! হে সংসাৰ-তাৰক! হে বিভো! হে ভুবনাধিনাথ! হে দেৱ! হে কৰুণা-হ্ৰদ! মোক ৰক্ষা কৰা, পৱিত্ৰ কৰা, যি আজি ভয়দায়ক ব্যসনাম্বুৰাশিত সীদমান (ডুবি আছো)।

হে নাথ! যদি তোমাৰ অংঘ্ৰি-সৰোৰুহৰ প্ৰতি সন্তত সঞ্চিত ভক্তিৰ কিবা ফল আছে, তেন্তে হে শৰণ্য! তোমাৰ এক শৰণাগত মোৰ বাবে তুমিয়েই স্বামী হোৱা, এই ভুবনত আৰু ভৱান্তৰতো।

এইৰূপে সমাহিত-ধি (একাগ্ৰচিত্ত) হৈ বিধিৱৎ জিনেন্দ্ৰৰ স্তৱ ৰচনা কৰা ভব্য সকলে সান্দ্ৰ পুলকেৰে কঞ্চুকিত (আচ্ছাদিত) অঙ্গভাগ, নিৰ্মল মুখাম্বুজত বদ্ধলক্ষ্য হৈ।

তেওঁলোক জগতৰ নয়ন-কুমুদৰ বাবে চন্দ্ৰৰ দৰে প্ৰভাস্বৰ, স্বৰ্গসম্পদ ভোগ কৰি, মলনিচয় বিগলিত হৈ অচিৰতে মোক্ষ লাভ কৰে।