স্থূলিভদ্ৰৰ কাহিনী
এজন জৈন সন্ন্যাসীৰ অদ্ভুত সংযম আৰু ধৰ্মগ্ৰন্থ সংৰক্ষণ
এই প্ৰবন্ধত জৈনধৰ্মৰ প্ৰসিদ্ধ সন্ন্যাসী স্থূলিভদ্ৰৰ কথা আলোচনা কৰা হৈছে—যি এজন বেচ্যাগৃহত বাৰিষা কালটো যাপন কৰিও নিজৰ ব্ৰহ্মচৰ্য ভংগ নকৰিছিল, আৰু পিছলৈ জৈন ধৰ্মগ্ৰন্থ সংৰক্ষণত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছিল।
জৈন পৰম্পৰাত স্থূলিভদ্ৰ নামৰ এজন অতি বিখ্যাত সন্ন্যাসী আছিল। তেওঁৰ কাহিনী বহুতো পুৰণি গ্ৰন্থত বৰ্ণিত হৈছে, আৰু বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোককথাত ইয়াৰ ভিন্ন ৰূপ পোৱা যায়। সাধাৰণতে কোৱা হয় যে স্থূলিভদ্ৰ এজন ৰাজকুমাৰ আছিল, কিন্তু তেওঁ জৈন সন্ন্যাসী হিচাপে দীক্ষা লৈছিল। তেওঁৰ গুৰু আছিল ভদ্ৰবাহু নামৰ এজন পৰম পূজনীয় সাধু। এটা সময়ত ভাৰতবৰ্ষত ভীষণ দুৰ্ভিক্ষ হৈছিল, যি দীৰ্ঘদিন ধৰি চলিছিল। সেই সময়ত জৈন সন্ন্যাসীসকলৰ জীৱন অতি কঠিন হৈ পৰিছিল, আৰু বহুতো সন্ন্যাসীয়ে নিজৰ ধৰ্মীয় নিয়ম ৰক্ষা কৰিবলৈ অতি কঠিন পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হৈছিল।
এনে সময়তে, স্থূলিভদ্ৰই এটা বড় চৰিত্ৰৰ পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হ’ব লগা হ’ল। তেওঁৰ গুৰু ভদ্ৰবাহুৱে তেওঁক এগৰাকী বিখ্যাত বেচ্যাক (নগৰবধূ)ৰ ঘৰত চাৰি মাহৰ বাবে (জৈন পৰম্পৰাত চাতুৰ্মাস্য বুলি কোৱা বৰ্ষাকাল) থাকিবলৈ আদেশ দিলে। কাৰণ সেই বেচ্যা নামৰ আছিল চন্দনপালিকা, আৰু তেওঁৰ ঘৰটো আছিল ধনৰে ভৰপূৰ। তাত খোৱা-লোৱাৰ কাৰণে কোনো অভাৱ নাছিল। স্থূলিভদ্ৰই গুৰুৰ আদেশ মানি সেই ঘৰত থাকিবলৈ গ’ল, কিন্তু তেওঁক দিয়া নিয়ম আছিল যে তেওঁ কেতিয়াও ব্ৰহ্মচৰ্য নিয়ম ভংগ কৰিব নোৱাৰিব। বেচ্যাগৰাকীয়ে তেওঁৰ ৰূপ-যশত মোহিত হৈ তেওঁক নিজৰ কামনা পূৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে, কিন্তু স্থূলিভদ্ৰই অটল মনোবলৰে তেওঁৰ সকলো প্ৰলোভন প্ৰতিহত কৰিলে।
কাহিনী অনুসৰি, চন্দনপালিকাই সৌন্দৰ্যৰে সজ্জিত হৈ নাচ-গান আদিৰে তেওঁক প্ৰবোধ দিবলৈ যত্ন কৰিলে, কিন্তু স্থূলিভদ্ৰই নিজৰ চকু বন্ধ কৰি ধ্যান মগ্ন হৈ থাকিল। শেষত বেচ্যাৰ সফলতা নোহোৱাত তেওঁ স্থূলিভদ্ৰৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা জন্মিল। কয় যে তেওঁ স্থূলিভদ্ৰক প্ৰণাম কৰি তেওঁৰ পবিত্ৰতা স্বীকাৰ কৰিলে। এই ঘটনাৰ পিছত স্থূলিভদ্ৰৰ সংযম আৰু ধৰ্মনিষ্ঠাৰ খ্যাতি চাৰিওফালে বিয়পি পৰিল।
স্থূলিভদ্ৰৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰ্য আছিল জৈন ধৰ্মগ্ৰন্থ সংৰক্ষণ। যেতিয়া ভাৰতবৰ্ষত দ্বাদশবৰ্ষীয় দুৰ্ভিক্ষ (মহাদুৰ্ভিক্ষ) আহিছিল, তেতিয়া জৈন সন্ন্যাসীৰ দলবিভেদ হ’ল। গুৰু ভদ্ৰবাহুৱে তেওঁৰ শিষ্যকেইটাৰ সৈতে দক্ষিণ ভাৰতলৈ গুছিল, কিন্তু স্থুলিভাদ্ৰই উত্তৰ ভাৰততে থাকিবলৈ ঠিক কৰিলে। তেওঁ জনসাধাৰণক ধৰ্মোপদেশ দি আৰু তেওঁলোকৰ জীৱন নিৰ্বাহ কৰিছিল। কিন্তু তেতিয়াই তেওঁ উপলদ্ধি কৰিলে যে জৈন ধৰ্মৰ প্ৰাচীন গ্ৰন্থসমূহ, বিশেষ কৈ দ্বাদশ আংগ (প্ৰধান শাস্ত্ৰ) অতি কঠিন পৰিস্থিতিত লোপ পাই যোৱাৰ উপক্ৰম হৈছে। সেইবাবে তেওঁ নিজৰ জ্ঞান অনুসৰি সেইবোৰ সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে।
বহুতো প্ৰাচীন উৎসৰ মতে, দৰ্ভিক্ষৰ পিছত যেতিয়া ভদ্ৰবাহু আৰু অন্যান্য সন্ন্যাসী উভতি আহিল, তেতিয়া তেওঁলোকে দেখিলে যে বহুতো ধৰ্মগ্ৰন্থ লোপ পাইছে। স্থুলিভাদ্ৰই তেওঁৰ স্মৰণশক্তিৰে যিবোৰ প্ৰাচীন অাৰ্হদ সূত্ৰ (জৈন শাস্ত্ৰ) মনত ৰাখিছিল, সেইবোৰ পুনৰ লিপিবদ্ধ কৰিলে। তেওঁৰ ভূমিকা ইমান গুৰুত্বপূৰ্ণ যে জৈন পৰম্পৰাত তেওঁক 'স্থুলিভাদ্ৰ' বা 'স্থুলভাদ্ৰ' নামেৰে স্মৰণ কৰা হয়, আৰু তেওঁক পৰম জ্ঞানী গণভদ্রক গণ্য কৰা হয়। কেতবোৰ পৰম্পৰাত কৈ যে তেওঁ দ্বাদশ আঙ্গৰ অন্যতম সংগ্ৰাহক আছিল।
স্থুলিভদ্ৰৰ জীৱন কাহিনীয়ে জৈন ধৰ্মৰ অতিৰিক্তভাৱে সৰ্বসাধাৰণ মানুহকো শিকাই যে প্ৰলোভনৰ সন্মুখত স্থিৰ থাকিব পাৰিলে আৰু ধৰ্ম-কৰ্মৰ প্ৰতি নিষ্ঠা ৰাখিলে যিকোনো কঠিন পৰিস্থিতিতো জয়ী হ’ব পাৰি। তেওঁৰ কাহিনী অহিংসা, সত্য, আৰু সংযমৰ মূৰ্ত প্ৰতীক হিচাপে জীয়াই আছে। আজিও জৈন ধৰ্মালম্বীসকলে স্থুলিভাদ্ৰক অতি শ্ৰদ্ধাৰ চকুৰে চাই তেওঁৰ চৰিত্ৰৰ পৰা প্ৰেৰণা লয়।
আপুনি জানেনে?
পৰীক্ষাৰ স্থান
স্থূলিভদ্ৰই চন্দনপালিকা নামৰ এগৰাকী ধনী বেচ্যাৰ ঘৰত চাৰি মাহ (চাতুৰ্মাস্য) কটাইছিল। তেওঁৰ গুৰু ভদ্ৰবাহুৱে তেওঁক তালৈ পঠিয়াইছিল কাৰণ দুৰ্ভিক্ষৰ সময়ত সেই ঘৰত খোৱাৰ অভাৱ নাছিল।
প্ৰলোভন প্ৰতিহত
চন্দনপালিকাই নাচ-গান আৰু সৌন্দৰ্যৰে স্থূলিভদ্ৰক মোহিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, কিন্তু তেওঁ চকু বন্ধ কৰি ধ্যানত মগ্ন হৈ থাকিল। শেষত বেচ্যাগৰাকীয়ে তেওঁৰ পবিত্ৰতা স্বীকাৰ কৰি প্ৰণাম কৰিলে।
দ্বাদশবৰ্ষীয় দুৰ্ভিক্ষ
ভাৰতত দ্বাদশ বছৰ ধৰি চলা মহাদুৰ্ভিক্ষৰ সময়ত জৈন সন্ন্যাসীসকল বিভক্ত হৈ পৰিছিল। গুৰু ভদ্ৰবাহু দক্ষিণলৈ গুছি গ’ল, কিন্তু স্থূলিভদ্ৰ উত্তৰ ভাৰততে থাকি ধৰ্মোপদেশ দি থাকিল।
ধৰ্মগ্ৰন্থ সংৰক্ষণ
দুৰ্ভিক্ষৰ সময়ত জৈনৰ প্ৰধান শাস্ত্ৰ দ্বাদশ আংগ লোপ পোৱাৰ উপক্ৰম হ’ল। স্থূলিভদ্ৰই নিজৰ স্মৰণশক্তিৰে সেইবোৰ পুনৰ লিপিবদ্ধ কৰিলে, যাৰ বাবে তেওঁক পৰম জ্ঞানী গণভদ্ৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
শিক্ষা
স্থূলিভদ্ৰৰ কাহিনীয়ে শিকায় যে প্ৰলোভনৰ সন্মুখত স্থিৰ থাকিলে আৰু ধৰ্মৰ প্ৰতি নিষ্ঠা ৰাখিলে যিকোনো কঠিন পৰিস্থিতিতো জয়ী হ’ব পাৰি। তেওঁ অহিংসা, সত্য আৰু সংযমৰ মূৰ্ত প্ৰতীক হিচাপে জীয়াই আছে।
Mahavira
জৈন ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত
