ଚକ୍କିର ଦୁଇ ପାଟ
ନଶ୍ୱରତା ଉପରେ ଏକ କବୀର ଦୋହା
କବୀର ଚଲନ୍ତି ଚକ୍କିକୁ ଦେଖି କାନ୍ଦିଲେ: ସଂସାରର ଦୁଇ ପାଟ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଅକ୍ଷତ ରହି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ନଶ୍ୱରତା ଉପରେ କବୀର ଦୋହାବଳୀର ଏକ ଦୋହା।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଚାଲୁଥିବା ଚକ୍କୀକୁ ଦେଖି କବୀର କାନ୍ଦିଲେ। ଦୁଇ ପାଟନ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଅକ୍ଷତ ରହିଲେ ନାହିଁ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ଦୋହାଟି କବୀର ଦୋହାବଳୀରେ ଦୋହା 187 ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ (କବିତାକୋଶ, ପୃଷ୍ଠା 2); ଦୋହାବଳୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ପଂକ୍ତି ‘ଦୁଇ ପଟ ଭୀତର ଆଇକେ, ସାବିତ ବଚା ନ କୋୟ’ ରୂପେ ଅଛି, ଯାହା ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଚଳିତ ପାଠର ନିକଟତମ ରୂପାନ୍ତର। କବୀର (ପନ୍ଦରଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ବାରାଣସୀର ବୁଣାକାର-କବି ଓ ନିର୍ଗୁଣ ସନ୍ତ ପରମ୍ପରାର ଏକ ସ୍ୱର ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦୋହା ସତ୍ସଙ୍ଗରେ ଓ କବୀର ପନ୍ଥର ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାଯାଏ। ଚକ୍କି ଏକ ଘରୋଇ ଉପମା, ଯେଉଁଥିରେ ସଂସାରର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୂପୀ ଦୁଇ ପାଟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀକୁ ପିଷି ଦିଏ। ଏହି ଦୋହାକୁ ସେହି ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ ଫେରାଇବାର ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଭାବେ ପଢ଼ାଯାଏ, ଯାହା କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ। କବୀରଙ୍କ ସାଖୀ ଓ ପଦର ମାନକ ସଂକଳନ, ଯଥା ବୀଜକ ଓ କବୀର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ, ଏହି ପରମ୍ପରାର ବ୍ୟାପକ ପାଠ-ଆଧାର।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi
A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ରଚୟିତା
କବୀର ବାରାଣସୀର ପନ୍ଦରଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରହସ୍ୟବାଦୀ କବି ଓ ବୁଣାକାର ଥିଲେ, ଯିଏ ହିନ୍ଦୁ ଓ ସୂଫୀ ଉଭୟ ପରମ୍ପରାରେ ସମ୍ମାନିତ। ସେ ଲୋକଭାଷା ହିନ୍ଦୀରେ ରଚନା କରିଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଗମ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୋହା (ଦୁଇ ପଂକ୍ତିର ପଦ) ସାରା ଭାରତରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଉଦ୍ଧୃତ ହେଉଛି।
ଦୋହା ଛନ୍ଦ
ଏହି ପଦଟି ଦୋହା, ଯାହାର ପ୍ରତି ପଂକ୍ତିରେ 13 ଓ 11 ମାତ୍ରାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଛନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ତ୍ୟ ମିଳ ଥାଏ। ଦୋହା ମୌଖିକ ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ରଚିତ, ଯାହା ଗଭୀର ଜ୍ଞାନକୁ ସ୍ମରଣୀୟ ଓ ଛନ୍ଦୋମୟ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ରୂପକ
ଦୁଇ ପାଟ ସହିତ ଚକ୍କି (ପେଷଣ ଯନ୍ତ୍ର) ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱମୟ ସଂସାରକୁ ପ୍ରତୀକିତ କରେ — ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ, ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ। କବୀର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥିବା ସବୁକିଛି ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପିଷି ଦିଆଯାଏ; କିଛି ଅକ୍ଷତ ରହେ ନାହିଁ।
ଦାର୍ଶନିକ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି
କବୀରଙ୍କ କ୍ରନ୍ଦନ ସାଂସାରିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ନିହିତ ଦୁଃଖ ପ୍ରତି ଏକ କରୁଣାମୟ ସ୍ୱୀକୃତି। ଏହି ପଦ ଆମକୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବାହାରେ ଥିବା ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ସତ୍ୟ ଖୋଜିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଆତ୍ମା ଅକ୍ଷତ ଓ ଅସ୍ପୃଷ୍ଟ ରହେ।
ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତିଧ୍ୱନି
କବୀରଙ୍କ ସମୟରେ ଚକ୍କି ଏକ ପରିଚିତ ଘରୋଇ ସାମଗ୍ରୀ ଥିଲା, ଯାହା ମହିଳାମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଶସ୍ୟ ପିଷିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଦୈନନ୍ଦିନ ପ୍ରତିମା ଉପରେ ନିଜ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ଭିତ୍ତି କରି କବୀର ଗଭୀର ଦର୍ଶନକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବୋଧଗମ୍ୟ କରିଥିଲେ। କବୀର ଦୋହାବଳୀରେ ଏହା ଦୋହା 187।
Sant Kabir
କବୀର ପନ୍ଥ ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
