අට්ඨාන ජාතකය

බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම කතාව ජේතවනයේදී, තම හදවත අල්ලාගත් ස්ත්‍රියක් හේතුවෙන් සංඝයා හැරදාමට කැමති වූ භික්ෂුවක් සම්බන්ධයෙන් වදාළ සේක. පාලි ත්‍රිපිටකයේ ජාතක අංක 425 බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහුට පිරිනැමූ පුරාණ කතාව සංරක්ෂණය කරයි, ධනයෙන් මිලදී ගත් ආශාව, ධනය ක්ෂය වන එසැණින්ම කෙතරම් ඉක්මනින් අතුරුදහන් විය හැකි දැයි පෙන්වන කතාවකි.

බ්‍රහ්මදත්ත බරණැස පාලනය කරන දිනවල, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, කෝටි අසූවක් උරුමයක් ලබාගත්, මහාධන නම් ධනවත් වෙළඳ පවුලක උපන් සේක, ප්‍රභූතියට පැමිණෙද්දී වෙළඳාමේ ප්‍රවීණ විය. එම ම නගරයේ, සවසක් සඳහා රත්‍රන් කාසි දහසකට පමණක් ලබාගත හැකි සමාගමක් ඇති ප්‍රසිද්ධ වේශ්‍යාවක් ජීවත් විය. රෑ රැයක්, තරුණ වෙළඳා එම මුදල ගෙවූ අතර, ඇයව එතරම් විශ්වාසවන්තව බැහැදකින්නට ගියේය, ඉක්මනින් ඇය, ඔහු නැතිව තමාට ජීවත්විය නොහැකි බවක් හැඟෙනසේ ඔහුට කතා කිරීමට පෙළඹුණාය.

එක් සවසක, රජ සභාවෙන් ආපසු එද්දී, මහාධන, ඔහුගේ භාණ්ඩාගාරයට මුලින් නැවතීම වෙනුවට, ඇයව කෙළින්ම දැකගැනීමට ගියේය. මාස ගණනාවක් ත්‍යාගශීලී බවකුත් මිහිරි ප්‍රතිඥාවන්කුත් පසුව, දෙදෙනෙකු එකිනෙකාව ආදරය කරන සේම, එකම එක සවසක කාසි කිහිපයක් කිසි වැදගත්කමක් නැති බව ඔහු තර්ක කළේය. ඔහු ඇගේ දොරකඩට පැමිණියේ අතේ කිසිවකුත් නැතිව.

වේශ්‍යාගේ උණුසුම, ඔහු ගෙවීමක් රැගෙනාවේ නැති බව ඇය දුටු එකම මොහොතේදීම අතුරුදහන් විය. තම ඇයට ඇති කැපවීම ස්වල්පවක් හෝ වෙනස් නොවූ බව ඔහු විරෝධය කළත්, ඇය සීතලව ඉවතට හැරී, ශුන්‍ය ලෙස පැමිණීම හේතුවෙන් ඔහුව ඉවතලන ලෙස තම දොරකාරුන්ට නියෝග කළාය. රාක්ෂකයෝ කිසි සම්මාචාරයකින් තොරව ඔහුව අල්ලාගෙන, ඇගේ මිදුලේ දොරකඩ පිටත වර්ෂා ජලයෙන් පිරුණ වලක් මතට ඔහුව විසිකළහ.

තුෂ වී, තෙත්ව, මඩෙහි වාඩි වී සිටිමින්, මහාධනට, හදිසියේ, සම්පූර්ණ පැහැදිලි දර්ශනයක් ඇති විය, ඇගේ සිනහවත් ග්‍රහණයත් මිහිරි වදනුත් කිසි දිනක ඔහුට යමක් එල්ලවූයේ නැත, හුදෙක් ඔහු රැගෙනගිය රත්‍රනට පමණි. මෙම කම්පනයෙන් ලෞකික ඇලීම් සියල්ලටම එරෙහි අධික ආත්මික ප්‍රතික්ෂේපයක් ඇති විය, ශෝකයට ගෙදරට ආපසු යෑම වෙනුවට, ඔහු ඒ වෙනුවට වනය දාරයට ඇවිද ගියේය.

එහි, මහාධන, ස්වභාවික ලෝකයේ පිළිවෙළේ හුදෙක් සිදු නොවන ආකාරයේ, පැහැදිලි අනුපාත්‍යතාවේ රූප මාලාවක් හරහා තම මුළාව ගැන කතා කළේය. ගාන්ග්‍රානයිට් කුට්ටියක්, හිස් වට්ටක්කාවක් මෙන් ගංගාවක පාවෙමින්. කපුටෝ, කිරි තෝට්ටුවක් මෙන් සුදුවීම, ඇට ගසක අඹ ඉඳුණේම, මුහුදු රළ සම්පූර්ණයෙන් ශීත වීම, සර්පයෙකු මවකගේ ආදරයෙන් ගෙම්බෙකු පෝෂණය කිරීම. එවන් දේවල් සිදුවූ දිනයක පමණක්, ඔහු පැවසීය, තමාට, නිදහසේ ලබාදුන් ආශාවකට වඩා, මිලදී ගත් හා විකුණන ලද ආදරයක් ආයෙත් විශ්වාස කිරීමට සිදු වේවි.

තම වචනය කියා අවසන් කළ, මහාධන, තම ඉතිරි ධනය සම්පූර්ණයෙන්ම දුප්පතුන් අතර බෙදා, වනතාපසයෙකුගේ දළ රෙද්ද ඇඳගත්තේය. කල් යතම ඔහු ගැඹුරු භාවනාමය ශාන්ත තත්වයන්, උසස් සමාධි, ලබා, ඉනික්බිති කිසි ගනුදෙනුවකටවත් කවදාවක් මිලදී ගත හෝ ආපසු ගත නොහැකි සාමයක ජීවත් විය.

ජේතවනයේ මෙම කතාව ඇසූ භික්ෂුව, ස්ත්‍රියක් වෙනුවෙන් තම ප්‍රතිඥා හැරදාමට පෙළඹුණේය. බුදුරජාණන් වහන්සේ එම ප්‍රලෝභනයට පිළිතුරු දුන්නේ, එම ස්ත්‍රියට චෝදනා කරමින් නොව, භික්ෂුව දැන් සම්පූර්ණයෙන් මුළාවට ගිහින් සිටින ආකාරයටම වරක් මුළාවට ගිහින් සිටි මිනිසෙකුට සිදුවූ දේ පෙන්වමිනි. මහාධනගේ හදවත් බිඳීම ධර්මය නොවූයේය; ඉනික්බිති ලැබූ ඔහුගේ පැහැදිලි දර්ශනයම එය විය, ඔහුව අවසානයේ නිදහස් කළේ වේශ්‍යාට එරෙහි කටුකත්වයක් නොව, තම ම කැපවීම සැබවින්ම මිලදී ගනිමින් සිටි දේ පිළිබඳ පැහැදිලි හඳුනාගැනීමක් බැවිනි.

මහාධනගේ කතාව සරල ද්‍රෝහිකම් කතාවකින් වෙනස් කරන්නේ, අවමානය වෙනත් දෙයක් බවට හැරවීමට පෙරාතුව, ශෝකයේ ගත කළ කාලය කෙතරම් සුළුද යන්නයි. ඔහු අපහාසය රැකගත්තේ හෝ කිසි පළිගැනීමක් සැලසුම් කළේ නැත. වේශ්‍යාගේ උදාසීනත්වය එළියට ගත් එම ම පැහැදිලි දර්ශනයම, එම එකම මොහොතේ, ඔහුගේ ජීවිතයේ කොතරම් කාලයක් ස්වර්ණයම පමණක් සුරක්ෂිත කළ ආශාවක් ලුහුබැඳගෙන ගතකර ඇත්දැයි ද හෙළිකළේය. ඔහු එම අවබෝධයෙන් කෙළින්ම කිසි කාසියකවත් ආපසු මිලදී ගත නොහැකි නිදහසකට ඇවිද ගියේය.