কবীৰ সমাধি আৰু মাজাৰ, মাঘৰ

পৰম্পৰা অনুসাৰে, কবীৰে নিজৰ অন্তিম দিনবোৰ পবিত্ৰ নগৰী বাৰাণসীৰ সলনি মাঘৰত কটাবলৈ বাছনি কৰিছিল। বাৰাণসী, অৰ্থাৎ কাশীত মৃত্যু হ’লে মুক্তি নিশ্চিত হয়, আৰু মাঘৰত মৃত্যু হ’লে নিম্নতৰ পুনৰ্জন্ম হয় বুলি প্ৰচলিত বিশ্বাসটোক তেওঁ ইচ্ছাকৃতভাবে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। তেওঁ ১৫১৮ চনত তাতেই দেহত্যাগ কৰিছিল। তেওঁ শিকোৱা সকলো কথাৰ সৈতে সঙ্গতি ৰাখি, এইটো ঈশ্বৰলৈ পোৱাৰ আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ চমু পথসমূহৰ চূড়ান্ত প্ৰত্যাখ্যান আছিল; নিজৰ চৰ্তত জীৱন যাপন কৰা আৰু নিজৰ চৰ্তত মৃত্যু গ্ৰহণ কৰা জীৱনৰ প্ৰতীক।

কবীৰৰ মৃত্যুৰ পিছত, তেওঁৰ হিন্দু আৰু মুছলমান উভয় অনুগামী নিজ নিজ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ বাবে তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত দাবী কৰিবলৈ একত্ৰিত হৈছিল বুলি কোৱা হয়; হিন্দুসকলে তেওঁক দাহ কৰিব বিচাৰিছিল, আৰু মুছলমানসকলে তেওঁক সমাধিস্থ কৰিব বিচাৰিছিল। দুয়ো দলে যেতিয়া তেওঁৰ অৱশেষ লৈ তৰ্ক কৰি আছিল, পৰম্পৰাই কয় যে কবীৰে নিজেই তেওঁলোকৰ সন্মুখত প্ৰকট হৈ শৰীৰ ঢাকি থকা কাপোৰখন তুলি তাৰ তলত চাবলৈ কৈছিল।

শিষ্যসকলে কাপোৰখন তুলিলে তাত কোনো মৃতদেহ নাছিল; তেওঁৰ শৰীৰ যিখন ঠাইত আছিল, তাত কেৱল ফুলৰ স্তূপহে আছিল। শৰীৰৰ লৈ যেনেকৈ বিবাদ হৈছিল, ফুলৰ লৈও তেনেকৈ বিবাদ কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে, দুয়ো সম্প্ৰদায়ে ফুলবোৰ নিজৰ মাজত ভাগ কৰি ললে। মুছলমানসকলে নিজৰ অংশ মাঘৰতে সমাধিস্থ কৰিলে; হিন্দুসকলে নিজৰ অংশ বাৰাণসীলৈ লৈ গৈ নিজৰ ৰীতি অনুসৰি দাহ কৰিলে। প্ৰতিটো পৰম্পৰাই তাক পবিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা পদ্ধতিৰে নিজৰ শোক সম্পূৰ্ণ কৰিলে।

কবীৰৰ ফুলৰ অৰ্ধেক অংশ মাঘৰত সমাধিস্থ কৰা ঠাইত, হিন্দু স্মাৰক সমাধি আৰু মুছলমান সমাধি মাজাৰ, দুয়োটা নিৰ্মাণ কৰা হ’ল; সেইবোৰ পৰস্পৰৰ পৰা প্ৰায় এশ (100) মিটাৰ দূৰত থিয় হৈ আছে। আজিও দুয়োটাৰে ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয় আৰু তাত দৰ্শনাৰ্থীসকলে যায়; কোনো এটা পৰম্পৰাৰ বুলি ধৰা দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা গুৰুৰ বাবে, নিজৰ স্মাৰকৰ ক্ষেত্ৰতো, এইটো এটা চিৰস্থায়ী, ভৌতিক স্মাৰক।

মাঘৰে কবীৰপন্থী, হিন্দু আৰু মুছলমান তীৰ্থযাত্ৰী, আৰু ভাৰতৰ সমন্বয়ী ভক্তি-সূফী ঐতিহ্যৰ গৱেষকসকলক একেদৰে আকৰ্ষণ কৰে। বাৰাণসীৰ কবীৰ চৌৰা মঠে তেওঁ বাস কৰি উপদেশ দিয়া ঠাইখন সংৰক্ষণ কৰে; মাঘৰে সংৰক্ষণ কৰে যে জীৱনত যেনেকৈ, মৃত্যুতো তেওঁ নিজৰ শিক্ষাক কোনো এটা ধৰ্মীয় পৰিচয়লৈ সীমাবদ্ধ কৰিবলৈ কেনেকৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। কবীৰৰ নিজৰ পদবোৰ, যিবোৰৰ বহুতো পিছত গুৰু গ্ৰন্থ সাহিবৰ ভজনৰ মাজত সংকলিত হৈছিল, তেওঁৰ মৃত্যুৱে এই ঠাইখন তীৰ্থযাত্ৰীৰ দৰ্শনযোগ্য স্থান কৰাৰ বহু আগতেই এই অস্বীকৃতিক তেওঁৰ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ কৰি তুলিছিল।

ফুলৰ কাহিনীটোৱে সৰলভাবে এইটো কোৱা নাই যে দুয়ো সম্প্ৰদায় শান্তিপূৰ্ণভাৱে ঠাইখন ভাগ কৰিবলৈ সন্মত হ’ল। ইয়াত এনে তীব্ৰ বিবাদৰ বৰ্ণনা আছে যিটো কেৱল শৰীৰটোৱেই অদৃশ্য হ’লে শান্ত হ’ব পাৰিলহেঁতেন। এই বিৱৰণ গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ ই একতাক সহজে অহা বস্তু হিচাপে উপস্থাপন নকৰি, কবীৰৰ শিক্ষাক এক প্ৰকৃত, সুনিৰ্দিষ্ট সংঘাতত মূলবদ্ধ ৰাখে। সেই অলৌকিকতাই দুয়ো সম্প্ৰদায়ক নিজৰ ভাষাত শোক কৰাৰ এটা উপায় দিলে; এটা শৰীৰে কেতিয়াও সম্ভৱ নকৰা ধৰণে ফুলবোৰ ভাগ কৰিব পৰা হ’ল। প্ৰতিটো পৰম্পৰাই আনৰ বাবে নিজৰ আচাৰ এৰিবলৈ কোৱা নহৈ, নিজৰ ৰীতি-নীতি সম্পূৰ্ণৰূপে পালন কৰিব পাৰিলে।

ধৰ্মীয় একতাৰ বিষয়ে অধিকাংশ শিক্ষা বিবৃতি, পদ বা প্ৰৱচন ৰূপে দিয়া হয়, যিবোৰ শ্ৰোতাই গ্ৰহণ কৰিব পাৰে বা আঁতৰাই থ’ব পাৰে। মাঘৰে তাৰ সলনি সৰল ভৌতিক বিন্যাসৰ জৰিয়তে নিজৰ যুক্তি আগবঢ়ায়: এশ মিটাৰ দূৰত্বত থকা দুটা গঠন, প্ৰতিটো নিজ পৰম্পৰা অনুসৰি সম্পূৰ্ণৰূপে সন্মানিত, আৰু একোটাই আনটোত লীন নহয় বা আনটোতকৈ ওপৰত স্থাপন কৰা নহয়। স্থানটোৱে কি কয় সেয়া বুজিবলৈ দৰ্শনাৰ্থীক কবীৰৰ কাব্যৰ এটাও পদ বুজিবলগীয়া নহয়, কাৰণ এটা শব্দও উচ্চাৰণ নহওঁতেই বিন্যাসটোৱেই শিক্ষা প্ৰদান কৰে।

বাৰাণসীৰ সলনি মাঘৰত মৃত্যুবৰণ কৰাৰ কবীৰৰ সিদ্ধান্তৰ নিজস্ব এক নীৰৱ যুক্তি আছে, যি পিছত যি ঘটিল তাৰ পৰা স্বতন্ত্ৰ। যি ঠাইৰ বিষয়ে জনপ্ৰিয় বিশ্বাস আছিল যে তাত মৃত্যুৱে তেওঁক নিম্নতৰ পুনৰ্জন্মলৈ ঠেলি দিব, সেই ঠাইখনেই ইচ্ছাকৃতভাৱে বাছি লৈ তেওঁ এই দাবীৰ প্ৰত্যক্ষ পৰীক্ষা কৰিলে যে মুক্তি ভূগোলৰ ওপৰত নহয়, বৰঞ্চ যাপন কৰা জীৱনৰ গুণগত মানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মাঘৰত মৃত্যুবৰণ কৰি, শতিকাৰ পিছতো মুক্ত গুৰু হিচাপে স্মৰণ কৰা হোৱা, আৰু দুটা বিশ্বাসে আজিও পবিত্ৰ বুলি ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা আৰু দৰ্শন কৰা ঠাইত সেয়া ঘটা, এইটো কবীৰৰ নিজৰ নীৰৱ খণ্ডন, যি বিশ্বাসক প্ৰত্যাহ্বান জনাই তেওঁ নিজৰ অন্তিম দিনবোৰ কটাইছিল।

মাঘৰলৈ অহা তীৰ্থযাত্ৰীয়ে, অধিকাংশ পবিত্ৰ স্থানে যেনেকৈ অনুমতি দিয়ে, এটা মাথো দেউলত শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰি সৰলভাৱে গুচি যাব নোৱাৰে। সমাধি আৰু মাজাৰ এনেকৈ ওচৰা-ওচৰিকৈ আছে যে এটা দৰ্শন কৰোঁতে আনটোক কমেও স্বীকাৰ নকৰাকৈ থাকিলে সেইটো এটা ইচ্ছাকৃতভাৱে দৃষ্টি আঁতৰোৱা কাম হৈ পৰে; আৰু ইমান দূৰৰ পৰা অহা অধিকাংশ তীৰ্থযাত্ৰীয়ে তাৰ সলনি দুটা গঠনৰ মাজৰ চুটি দূৰত্বটো খোজকাঢ়ি পাৰ হোৱাটো বাছি লয়। এটা স্মাৰকৰ পৰা আনটোলৈ যোৱা এই সৰু, ভৌতিক কাৰ্যটোৱে, কবীৰৰ নিজৰ জীৱনে তেওঁক লগ পোৱা প্ৰতিজনৰ পৰা যি পাৰ হোৱাটো দাবী কৰিছিল, তাৰেই সৰু ৰূপটো পুনৰাবৃত্তি কৰে। এক বিশ্বাসৰ সীমাৰ ভিতৰত আৱদ্ধ হৈ থাকিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা সত্যৰ ওচৰলৈ যোৱাৰ ইচ্ছা এইটো।