कृष्ण अष्टक
श्रीकृष्णाच्या स्तुतीचे आठ श्लोक
कृष्ण अष्टकम्: आठ संस्कृत श्लोकांची स्तुती, प्रत्येक 'कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम्' या शब्दांनी संपणारी, आणि त्याचे पठण केल्याच्या फळाविषयी नववा श्लोक.
श्लोक
मी वासुदेवाच्या दिव्य पुत्राला, कंस आणि चाणूराचा संहारक, देवकीचा परम आनंद, विश्वाचा गुरू अशा श्रीकृष्णाला नमस्कार करतो.
श्लोक 1
मी अळीच्या फुलाच्या रंगाने चमकणाऱ्या, हार आणि पायात घागर्या घातलेल्या, रत्नजडित बांगड्या आणि बाजूबंद घातलेल्या, विश्वाच्या गुरू श्रीकृष्णाला नमस्कार करतो.
श्लोक 2
मी कुरळे केस असलेल्या, पूर्ण चंद्रासारखा चेहरा असलेल्या, तेजस्वी कानातले घातलेल्या, विश्वाच्या गुरू श्रीकृष्णाला नमस्कार करतो.
श्लोक 3
मी मंदार फुलांचा सुगंध असलेल्या, मोहक स्मित असलेल्या, चार हात असलेल्या, मुकुटावर मोरपीस शोभलेल्या, विश्वाच्या गुरू श्रीकृष्णाला नमस्कार करतो.
श्लोक 4
मी पूर्ण उमललेल्या कमळाच्या पाकळ्यांसारखे डोळे असलेल्या, निळ्या ढगासारखा वर्ण असलेल्या, यादव वंशाचा शिरोमणी, विश्वाच्या गुरू श्रीकृष्णाला नमस्कार करतो.
श्लोक 5
मी रुक्मिणीबरोबर दिव्य लीला करणाऱ्या, पिवळ्या रेशमी वस्त्रात सुंदर सजलेल्या, तुळशीच्या सुगंधाने सुवासित, विश्वाच्या गुरू श्रीकृष्णाला नमस्कार करतो.
श्लोक 6
मी ज्याच्या वक्षावर गोपींच्या स्तनांचा कुंकूमाचा ठसा आहे, लक्ष्मीदेवीचे निवासस्थान, पराक्रमी धनुर्धर, अशा विश्वाच्या गुरू श्रीकृष्णाला नमस्कार करतो.
श्लोक 7
मी श्रीवत्स चिन्ह धारण करणाऱ्या, विस्तीर्ण वक्ष असलेल्या, वनमाळा धारण केलेल्या, शंख आणि चक्र धारण करणाऱ्या, दिव्य प्रभू, विश्वाच्या गुरू श्रीकृष्णाला नमस्कार करतो.
श्लोक 8
हा श्रीकृष्णावरील पवित्र अष्टक, जो कोणी सकाळी उठल्यावर पठण करतो, त्याच्या असंख्य जन्मांची पापे त्याच्या स्मरणाने नष्ट होतात.
श्लोक 9
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
बुधवार, गुरुवार व एकादशी
ब्राह्ममुहूर्त किंवा संध्याकाळची वेळ
तुळशीची पाने, लोणी-खडीसाखर व पिवळी फुले
- परम भक्ती, परमानंद व चिंतामुक्ती
पृष्ठभूमि
हे कृष्ण अष्टकम् आहे, जे 'वासुदेवसुतं देवं' या शब्दांनी सुरू होते: आठ श्लोक, प्रत्येक 'कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम्' ने संपणारे, आणि पहाटे पठण केल्याच्या फळाविषयी नववा श्लोक. श्लोक १ चे संस्कृत गर्ग संहितेच्या मथुरा-खंड ५.१.१ मध्ये नारदांचे अभिवादन म्हणूनही आढळते. हे संपूर्ण आठ-श्लोकी स्तोत्र सामान्य स्तोत्रसंग्रहांत कोणत्याही सत्यापित रचयित्याशिवाय छापलेले आहे. काही लोकप्रिय स्रोत आदि शंकराचार्यांचे श्रेय देतात, परंतु त्यासाठी हस्तलिखित पुरावा आढळलेला नाही, म्हणून रचयितृत्व खुले ठेवले आहे.
तुम्हाला माहीत आहे का?
ध्रुवपद
प्रत्येक श्लोक 'कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम्' ने संपतो, म्हणजे 'मी जगद्गुरू कृष्णाला वंदन करतो'. ही पुनरावृत्ती स्तोत्र मुखोद्गत करणे सोपे करते आणि प्रत्येक वर्णनाला अभिवादनाच्या कृतीत रूपांतरित करते.
गर्ग संहिता
'वासुदेवसुतं देवं कंसचाणूरमर्दनम्' हे शब्द गर्ग संहितेच्या मथुरा-खंडात ५.१.१ म्हणून आढळतात, जिथे ऋषी नारद राजा बहुलाश्वाला मथुरेतील कृष्णलीला सांगण्यापूर्वी अभिवादन म्हणून ते उच्चारतात.
श्लोकातील रूप
श्लोक २ ते ८ प्रभूचे रूप चित्रित करतात: अळशीच्या फुलासारखा गडद वर्ण, कुरळे केस, तेजस्वी कुंडले, मयूरपिसांचा मुकुट, कमलपाकळ्यांसारखे डोळे, पीतांबर, श्रीवत्स चिन्ह, शंख आणि चक्र.
रुक्मिणी आणि गोपी
श्लोक ६ मध्ये रुक्मिणी आणि पीतवस्त्र यांचा उल्लेख आहे, आणि श्लोक ७ त्यांच्या छातीवरील केशरी तिलकाविषयी सांगतो, जे गोपींच्या प्रेमाचे चिन्ह आहे. एका अभिवादनात द्वारका आणि वृंदावन दोन्ही सामावलेले आहेत.
पठणाचे फळ
श्लोक ९ सांगतो की जो पहाटे उठून हे अष्टक म्हणतो, त्याची कोटी जन्मांची पापे केवळ स्मरणाने नष्ट होतात. स्तोत्रांत अशा फलश्रुतीने शेवट करणे ही प्रथा आहे.
Krishna
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत
