මණිසූකර ජාතකය

බුදුරජාණන් වහන්සේ මණිසූකර ජාතකය, පාලි ජාතක නිකායේ (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපත කතාවල සාරධර්ම එකතුව) අංක 285, ජේතවනාරාමයේ, උන්වහන්සේට එරෙහිව කරන ලද බරපතල අපහාසයක් ප්‍රසිද්ධියේ හෙළිදරව් වූ පසු වදාළ සේක. බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත හැරුණු බොහෝ අනුගාමිකයන් ගැන ඊර්ෂ්‍යාවට පත් ප්‍රතිවාදී තාපසයින්, සුන්දරී නම් ස්ත්‍රියක උන්වහන්සේගේ කීර්තියට හානි කරන කුමන්ත්‍රණයකට ඇද ගැනුවහ, ඇයට හානියක් සිදු වූ විට, ඔවුන් චෝදනාව උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් මත පැටවීමට උත්සාහ කළහ. සැලසුම එකට නොරැුඳුණි. වගකිවයුතු අය එකිනෙකා අතර ගැටුම්ගත වූහ, සත්‍යය රජතුමාට ළඟා විය, හා කුමන්ත්‍රණකාරීන් නගරය ඉදිරියේ ප්‍රසිද්ධියේ තම කුමන්ත්‍රණය පාප දේශනා කරන්නට සලස්වන ලදී. ඉක්බිති, බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂූන්ට, ඇත්ත වශයෙන්ම පිරිසිදු දෙයක් අපවිත්‍ර දෙයක් බවට පත් කළ නොහැකි බවත්, මඩින් වටිනා ස්ඵටිකයකට කැළඹීමක් ඇති කළ නොහැකි තරම්ම එය කළ නොහැකි බවත් කීහ. උන්වහන්සේ තම අදහස නිශ්චිතවම පෙන්වීම සඳහා මෙම පැරණි කතාව ඔවුන්ට වදාළ සේක.

බ්‍රහ්මදත්ත බරණැස් රජ කරවූ කල, බෝධිසත්වයා (අනාගත බුදුරජාණන් වහන්සේ, මෙම පෙරපැවති භවයේ) ගෞරවනීය පවුලක උපත ලැබූහ. තරුණ වියේම ඔහු ලෝකය අත්හැර, හිමාලය පාමුලෙහි වනාන්තර තාපසයෙකුගේ ජීවිතයට ළඟා විය. ඔහුගේ පත් කුළි පැල්පත ළඟ ස්වාභාවික ස්ඵටික ගුහාවක් තියෙන්නේ විය, එහි ගල් මුහුණ එතරම්ම පැහැදිලි හා පිරිපහදු කර, එහි ඉදිරියේ ඇති සියල්ල කැඩපතක් තරම්ම ස්පෂ්ටව පිළිබිඹු කළේය.

එම ම වන ප්‍රදේශය පුරා සිංහයෙක් සංචාරය කළේය, ඔහු ගුහාව ළඟින් ගමන් කරන සෑම විටම, ඔහුගේ සෙවණැල්ල ස්ඵටික මුහුණ හරහා වැටී, සත්ත්වයාම තරම්ම පැහැදිලිව එහි පෙනුණි. ආසන්නයේ ජීවත් වූ වල් ගොවුන් තිස් දෙනෙකුගේ සමූහයක් මෙම පිළිබිඹු කරන ලද සෙවණැල්ල නැවත නැවතත් දැක, එයට ත්‍රස්තයට පත් විය, සිංහයාම ගලෙන් එහායින් රැුඳී සිටින්නේදයි කිසි විටෙකත් සම්පූර්ණයෙන් සිනද්ධ වනුවේ නැතිව.

මෙම භීතිය ගොවුන් තුළ දිගටම පවතුන තෙක්, ඔවුන් එම ම සෙවණැල්ල ස්ඵටිකයේ දර්ශනය වෙමින් තිබෙන තාක් කල් සන්සුන් ව හෝ ආහාර ගැනීමට නොහැකි, ක්ෂීණ හා සිහින් රුධිරයක් ඇති වූහ. අවසානයේ ඔවුන් තීරණය කළේ, වරද ගලේම ප්‍රභාව තුළ ඇති බවය, ස්ඵටිකයේ දිලිසීම අඳුරු කළහොත්, භයජනක පිළිබිඹුව තවදුරටත් එතරම් පැහැදිලිව පෙන්විය නොහැකි වනු ඇතැයි තර්ක කරමින.

මෙම සැලසුම ක්‍රියාත්මක කරමින්, ගොවුහු ළඟ වූ විලකට ගොස්, තමන් ම ඝනවට මඩින් ආවරණ කර ගත්හ. ඔවුන් නැවත නැවතත් තම මඩින් වැසුණ සම ස්ඵටික මුහුණට පෑගීම, එහි දිලිසීම අඳුරුබවට හරවන්නට තම සම්පූර්ණ ශක්තියෙන් උත්සාහ කරමින.

ඔවුන්ගේ ප්‍රයත්නය ඔවුන් අදහස් කළ දෙයට සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිවිරුද්ධ ප්‍රතිඵලයක් ජනනය කළේය. ඔවුන්ගේ සමෙහි රළු ලෝම, ගල හරහා නැවත නැවතත් ඇදගෙන, කැළලක් ලෙස නොව පිරිපහදුකරණ රෙද්දක් ලෙස ක්‍රියා කළේය. ස්ඵටිකය ඔවුන් එය ස්පර්ශ කිරීමට පෙර තිබූවාට වඩා දිලිසෙන හා පැහැදිලි ව ඔවුන්ගේ වෑයමින් මතු විය.

තම ම හොඳම ප්‍රයත්නවලින් ගැටලුව වඩාත් නරක අතට ගිය බව කලබලයට පත්ව, ගොවුහු අවසානයේ ආසන්නයේ ජීවත් වූ තාපසයා වෙත ගියහ. ඔවුන් ඔහුගෙන් ඍජුවම ඇසුවේ, කුමක් හෝ ඔවුන් එය මඩෙන් කොතරම් දැඩිව පෑගුවද, එයට තම සම්පූර්ණ බලයෙන් වෑයම් කළත්, ස්ඵටිකය ඇයින්ද අඳුරු නොවූයේ.

බෝධිසත්වයා ඔවුන්ට ගාථා තුනකින් පිළිතුරු දුන්නේය. ඔහු පැහැදිලි කළේ, ඔවුන් එරෙහිව ගනිමින් සිටින දේ, ඔහුගේම ස්වභාවයෙන් කිලිටි රහිත, දිලිසෙන, හා පිරිසිදු වටිනා ස්ඵටිකයක් බවත්, ඒ ආරම්භයේ පවතින එවැනි දිලිසීමක් පෘථිවියේ කිසිවක් ක්ෂීණ කළ නොහැකි බවත්ය. ඔහු ගොවුන්ට උපදෙස් දුන්නේ, ප්‍රයත්නය සම්පූර්ණයෙන් අත්හැර වෙනත් තැනකට යන්නටය, ගලේම ම පිරිසිදුබව ඊට එරෙහිව සිටින තාක් කල් කොතරම් මඩ ගත කළත් කිසි දිනක ජයගත නොහැකි බැවින.

බුදුරජාණන් වහන්සේ කතාව කතා කර අවසන් කළ විට, උන්වහන්සේ සරලව කීහ, එම පැරණි භවයේ, ස්ඵටිකය ඇයින් කිසි දිනක සැබවින්ම කැළලගත් කළ නොහැකි බව වටහාගත් එකා, තාපසයා ම තමන් විය. උන්වහන්සේ භික්ෂූන්ට සසන්දනය පැහැදිලිව ඇඳගත් සේක: සුන්දරී සම්බන්ධ කුමන්ත්‍රණය මගින් උන්වහන්සේගේ නම අවට කළ ප්‍රතිවාදී තාපසයින්, එහි වගාව සඳහා වඩාත් දිලිසෙන්නට හැරුණු ස්ඵටිකයක් මත මඩ පෑගන ගොවුන්ට වඩා වෙනස් නොවීය.

ඔහුට එරෙහි කුමන්ත්‍රණය ප්‍රසිද්ධියේ හෙළිදරව් වී, සත්‍යය නගරය ඉදිරියේ විවෘතව තහවුරු වූ පසු, බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැටලුව විසඳීමට ගොවුන්ගේ පැරණි කතාව භාවිතා කළ සේක. උන්වහන්සේ එය තම ම ම සංඝයා වෙනුවෙන් කියූහ, තම චෝදකයින් වෙත සතුටු වී ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රසංග කිරීම සඳහා නොවේ. මණිසූකර ජාතකය මෙය අපහාසයේම සීමාවන් ගැන ඉගැන්වීමක් ලෙස සංරක්ෂිත කරයි. ඇත්ත වශයෙන්ම පිරිසිදු දෙය අඳුරු කරන්නට වියදම් කරන ප්‍රයත්නය හුදෙක් අසමත් වන්නේ නොවේ. එය බොහෝ විට එම ම පිරිසිදුකම පිරිපහදු කර, කිසිවකුට මඩ දමන්නට පෙර තිබූවාට වඩා පැහැදිලිව දිලිසෙන්නට සලස්වයි.