গোমুখ আৰু তপোবন
শিৱলিংগ পৰ্বতৰ পাদদেশত ভাগীৰথী-গংগাৰ পৱিত্ৰ হিমবাহ উৎস
উত্তৰাখণ্ডৰ গাড়োৱাল হিমালয়ত অৱস্থিত গোমুখ হৈছে মাতৃ ভাগীৰথী-গংগাৰ মৰ্ত্যলৈ আগমনৰ আদি হিমবাহ উৎস আৰু শিৱলিংগ পৰ্বতৰ পাদদেশৰ তপোবন ঋষি-মুনিসকলৰ চিৰন্তন তপস্যা-ভূমি।
সংক্ষিপ্ত ভক্তি-পথ-নিৰ্দেশিকা (এক নজৰত)
- •ই কি: ভাগীৰথী গংগাৰ হিমালয়ীয়া উৎস, পবিত্ৰ গংগাৰ প্ৰধান ধাৰা। প্ৰায় 4,000 মিটাৰ উচ্চতাত থকা গোমুখ হ'ল প্ৰায় 30 কিলোমিটাৰ দীঘল গংগোত্ৰী হিমবাহৰ মুখ। ইয়াৰ বৰফৰ গুহাটো গৰুৰ মুখৰ দৰে বুলি কোৱা হৈছিল। তপোবন হ'ল গোমুখৰ ওপৰৰ এটা উচ্চ তৃণভূমি, যিটো 6,543 মিটাৰ উচ্চ শিৱলিংগ পৰ্বতৰ তলত অৱস্থিত। সাধুসকলে বহু দিনৰ পৰা তপস্যাৰ বাবে তপোবনলৈ আহি আছে।
- •কিয় যাব: ভক্তসকলে বিশ্বাস কৰে যে গোমুখত শীতল ভাগীৰথীৰ পানীত শ্ৰদ্ধাৰে স্পৰ্শ কৰিলে বা আচমন কৰিলে বহু জন্মৰ সঞ্চিত কৰ্মসংস্কাৰ শুদ্ধ হয়। তপোবনত শিৱলিংগ পৰ্বতৰ তলৰ বিশাল নীৰৱতাই চঞ্চল মনক শান্ত কৰে আৰু ধ্যানত সহায় কৰে।
- •কেতিয়া যাব: এপ্ৰিল বা মে মাহত অক্ষয় তৃতীয়াৰ পৰা দীপাৱলীলৈ এই অঞ্চল মুকলি থাকে। সৰ্বোত্তম মাহ হ'ল মে আৰু জুন, আৰু ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা মধ্য-অক্টোবৰলৈ। শীতকালত প্ৰবল হিমপাতত পথ বন্ধ থাকে।
- •ক'ত: গংগোত্ৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, উত্তৰকাশী জিলা, উত্তৰাখণ্ড। পদযাত্ৰা গংগোত্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ হয়। গোমুখলৈ প্ৰায় 18 কিলোমিটাৰ, পথত গংগোত্ৰীৰ পৰা প্ৰায় 14 কিলোমিটাৰত ভোজবাসা পৰে। তপোবন হিমবাহৰ মোৰেইন অতিক্ৰম কৰি আৰু ওপৰলৈ উঠিলে পোৱা যায়।
- •বিধি আৰু নিয়ম:
- •অনুমতি আৰু পৰিৱেশ: গংগোত্ৰীৰ পিছফালে যাবলৈ উত্তৰকাশীৰ বন বিভাগৰ পৰা অনুমতি লাগে। এই অঞ্চল প্লাষ্টিকমুক্ত আৰু পৰিৱেশ-সংবেদনশীল, সেইবাবে সকলো আৱৰ্জনা ওভতাই আনিব।
- •স্নান আৰু আচমন: আচমন, অৰ্থাৎ পবিত্ৰ জলৰ আচমন কৰক আৰু পাৰৰ সুৰক্ষিত ঠাইবোৰত ধীৰে ধুই লওক। গোমুখৰ মুখৰ ওচৰত কেতিয়াও অস্থিৰ বৰফত ভৰি নিদিব।
- •আচৰণ: সাত্ত্বিক সাধাৰণ আহাৰ ৰাখক, গংগা স্তোত্ৰ বা মহামৃত্যুঞ্জয় মন্ত্ৰ জপ কৰক আৰু ধ্যানৰত সাধুসকলৰ ওচৰত মৌন, অৰ্থাৎ নীৰৱতা বজাই ৰাখক।
পবিত্ৰ উৎস আৰু শাস্ত্ৰীয় বংশপৰম্পৰা
গংগাৰ অৱতৰণৰ কাহিনী বাল্মীকি ৰামায়ণৰ বালকাণ্ড আৰু ভাগৱত পুৰাণৰ নৱম স্কন্ধত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ই কঠিনতাৰ মাজতো অটল বিশ্বাসৰ এটা কাহিনী।
ইক্ষ্বাকু বংশৰ ৰজা সগৰৰ ষাঠি হাজাৰ পুত্ৰ মহৰ্ষি কপিলৰ আশ্ৰমৰ ওচৰত ভস্ম হৈ গ'ল। তেওঁলোকৰ বংশধৰ ভগীৰথে তেওঁলোকৰ আত্মাক মুক্ত কৰিব বিচাৰিছিল। তেওঁ গংগাক স্বৰ্গৰ পৰা নমাই আনিবলৈ কঠোৰ তপস্যা কৰিছিল।
তেওঁৰ ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ গংগাই পৃথিবীলৈ নামিবলৈ সন্মত হ'ল। তেওঁ সতৰ্ক কৰিলে যে তেওঁৰ পতনৰ বেগে পৃথিবী ভাঙি যাব। তেতিয়া ভগীৰথে ভগৱান শিৱৰ প্ৰাৰ্থনা কৰিলে, কাৰণ কেৱল তেওঁহে তেওঁৰ ভাৰ সহিব পাৰে। শিৱে গংগাক নিজৰ জটাত ধাৰণ কৰি তেওঁৰ বেগ শান্ত কৰিলে। তাৰ পাছত সকলো প্ৰাণীৰ মংগলৰ বাবে তেওঁ সৌম্য ধাৰা ৰূপে গংগাক মুক্ত কৰিলে।
তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গোমুখক সেই স্থান বুলি শ্ৰদ্ধা কৰে, য'ত এই ধাৰা প্ৰথমবাৰৰ বাবে হিমবাহৰ পৰা ওলাই জগতলৈ আহে। ৰামায়ণ অনুসৰি শিৱে নদীক সাতটা ধাৰাত মুক্ত কৰিছিল, আৰু ভাগীৰথী ভগীৰথৰ ৰথৰ পিছে পিছে গৈছিল।
শিৱলিংগ পৰ্বত ইয়াৰ ঠিক ওচৰতে উঠি আছে। ইয়াৰ সূচাগ্ৰ আকৃতিয়ে ভক্তসকলক বৰফৰ মুকুট পিন্ধা শিৱলিংগৰ কথা মনত পেলায়। ইয়াৰ ভৰিত তপোবন বিস্তাৰিত, যিটো সাধুসকলে বহু দিনৰ পৰা ধ্যানৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰি আহিছে।
পবিত্ৰ স্থান সমূহ
সাধু আৰু তীৰ্থযাত্ৰী
গোমুখ আৰু তপোবন অঞ্চলে পুৰুষানুক্ৰমে তপস্বীসকলক আকৰ্ষণ কৰি আহিছে।
স্বামী তপোবন মহাৰাজ (1889 ৰ পৰা 1957) কেৰালাৰ বেদান্ত আচাৰ্য আছিল। তেওঁ হিমালয়ত দীঘলীয়া সময় কটাইছিল আৰু নিজৰ ভ্ৰমণৰ বিষয়ে হিমগিৰি বিহাৰম লিখিছিল, যিটো ইংৰাজীত “হিমালয়ত ভ্ৰমণ” নামে পৰিচিত। স্বামী চিন্মযানন্দ তেওঁৰ শিষ্যসকলৰ ভিতৰত আছিল।
স্বামী সুন্দৰানন্দ (1926 ৰ পৰা 2020) স্বামী তপোবন মহাৰাজৰ শিষ্য আছিল। তেওঁ 1948 চনত গংগোত্ৰীলৈ আহিছিল আৰু নিজৰ অধিকাংশ জীৱন তাতেই কটাইছিল। হিমবাহ আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তনসমূহ বহু দশকলৈ কেমেৰাত ধৰি ৰখা সাধু ৰূপে তেওঁ স্মৰণীয় হৈ আছে।
এতিয়াও একাকী তপস্বীসকলে ওখ উপত্যকাত ঋতুভিত্তিক নিৰ্জন সাধনা কৰে। তীৰ্থযাত্ৰীসকলে নীৰৱতা ৰাখি আৰু তেওঁলোকৰ গোপনীয়তাক সন্মান কৰি তেওঁলোকক শ্ৰদ্ধা জনায়।
পবিত্ৰ স্তোত্ৰ আৰু ধ্যান
গোমুখৰ পানীৰ কাষত বহি থকা সাধকসকলে প্ৰায়েই গংগা স্তোত্ৰ পাঠ কৰে, যিটো পৰম্পৰা অনুসৰি আদি শংকৰাচাৰ্যক আৰোপিত।
देवी सुरेश्वरि भगवति गङ्गे त्रिभुवनतारिणि तरलतरङ्गे।
शङ्करमौलिविहारिणि विमले मम मतिरास्तां तव पदकमले ॥
Devī Sureśvari Bhagavati Gaṅge Tribhuvana-tāriṇi Tarala-taraṅge।
Śaṅkara-mauli-vihāriṇi Vimale Mama Matir-āstāṁ Tava Pada-kamale॥
ভাৱাৰ্থ: “হে দেৱী, দেৱতাসকলৰ ৰাণী, ভগৱতী গংগে! আপুনি তিনিওটা লোকক উদ্ধাৰ কৰা, আৰু তৰংগৰ দৰে বৈ থকা। হে শিৱৰ মস্তকত বিহাৰ কৰা নিৰ্মল মাতৃ! মোৰ মন সদায় আপোনাৰ চৰণ-কমলত থাকক।”
আপুনি জানেনে?
The Gangotri Glacier is about 30 km long, and Gaumukh, the Bhagirathi source at its snout, has been retreating. Between 1936 and 1996 it retreated about 1,147 metres, and more recently at over 30 metres a year.
The name Gaumukh means cow's mouth. It comes from the shape of the ice cave from which the Bhagirathi once emerged.
Mount Shivling rises to 6,543 metres. Early European visitors called it the Matterhorn peak. Its first ascent was made in 1974 by an Indo-Tibetan Border Police team.
Swami Tapovan Maharaj, the teacher of Swami Chinmayananda, wrote of his Himalayan journeys in Himagiri Viharam, translated as Wanderings in the Himalayas.
Swami Sundaranand, known as the Sadhu Who Clicks, made over 100,000 photographs of the Gangotri region, recording the retreat of the glacier.
Shiva
যোগৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত