પાર્શ્વનાથ ભયહર સ્તોત્ર
આ પ્રાકૃત જૈન સ્તોત્ર ૨૩મા તીર્થંકર પાર્શ્વનાથની સ્તુતિ કરે છે અને ભય તથા દુઃખમાંથી મુક્તિની પ્રાર્થના કરે છે.
શ્લોકો
હું બધા સિદ્ધોને, શુદ્ધ ધર્મને અને કેવળ જ્ઞાનને નમન કરું છું. પાશ્વનાથ જિનને વંદન કરીને, ભવભયહરણને હું નમસ્કાર કરું છું.
શ્લોક 1
જેના (પ્રભાવે) દુષ્ટ કર્મથી ઉત્પન્ન થયેલા ધનંજય નામના અસુરે ભયંકર ઉપસર્ગો વડે મુનિવરને પીડિત કર્યા.
શ્લોક 2
તે ભયંકર ઉપસર્ગરૂપી દુઃખ પાશ્વનાથ જિનના પ્રભાવથી નાશ પામ્યું. હું તેને મસ્તક નમાવીને નમન કરું છું.
શ્લોક 3
જેના દ્વારા બધા જ જીવો સુખ પામે છે અને દુઃખથી મુક્ત થાય છે. તે પાશ્વને હું નમન કરું છું, ભવભયહરણને હું નમસ્કાર કરું છું.
શ્લોક 4
આમ મણિવસૂરિએ રચેલું, ભયહર પાશ્વનાથ જિનનું આ સ્તોત્ર, જેના દ્વારા ભય પડતો નથી અને દુર્ગતિનું દુઃખ પણ પામતા નથી.
શ્લોક 5
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
દરરોજ અથવા શુભ તિથિઓ પર
બ્રહ્મ મુહૂર્ત (સવારે 4 થી 6) અથવા સંધ્યા વેળા
ઘીનો દીવો, ધૂપ, તાજાં ફૂલો અને નૈવેદ્ય
- માનસિક શાંતિ, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને સકારાત્મક ઊર્જા
પૃષ્ઠભૂમિ
આ સ્તોત્ર જૈન પરંપરાનો ભક્તિપૂર્ણ પાઠ છે, જે ૨૩મા તીર્થંકર પાર્શ્વનાથની સ્તુતિમાં રચાયેલો છે. પરંપરાગત રીતે તે આચાર્ય માનતુંગને આભારી ગણાય છે, જેમને ભક્તામર સ્તોત્રના રચયિતા પણ માનવામાં આવે છે. અહીં રજૂ કરેલા પાઠના અંતિમ શ્લોકમાં રચયિતા તરીકે 'મણઇવસૂરિ' નામ મળે છે; તેને માનતુંગ સાથે જોડવું પરંપરા પર આધારિત છે અને અહીં નિશ્ચિત રૂપે સ્થાપિત નથી. આ સ્તોત્રનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ભય, મુશ્કેલી અને દુઃખથી રક્ષણ મેળવવા માટે થાય છે અને તે ઘણીવાર જૈન ધાર્મિક વિધિઓમાં કે સવાર-સાંજના પાઠમાં ગવાય છે.
આ પાઠ વિશે
રચયિતા: Acharya Manatunga · Jain Acharya · Traditionally 6th–7th century CE
A Jain monk credited with composing the Bhaktamara Stotra, a 48-verse hymn to the first Tirthankara Rishabhanatha. According to tradition, he composed it while imprisoned, with each completed verse miraculously breaking one of his chains — a devotional legend rather than a historically verified event, but central to how the hymn is revered today.
Acharya Manatunga ની વધુ રચનાઓ
શું તમે જાણો છો?
રચના અને રચયિતા
આ સ્તોત્ર પ્રાકૃત ભાષામાં છે અને પરંપરાગત રીતે આચાર્ય માનતુંગને આભારી છે. પ્રાકૃત એ પ્રાચીન ભારતીય લોકભાષા છે. સ્તોત્રમાં ૨૩મા તીર્થંકર ભગવાન પાર્શ્વનાથની સ્તુતિ કરવામાં આવી છે.
ભયહરણનો ભાવ
સ્તોત્રનું મુખ્ય વિષયવસ્તુ ભય અને દુઃખમાંથી મુક્તિ છે. પહેલા અને ચોથા શ્લોકમાં 'ભવભયહરણ' (જન્મ-મરણના ભયને દૂર કરનાર) શબ્દ આવે છે, જે ભગવાન પાર્શ્વનાથની કૃપાથી સાંસારિક ભય અને દુર્ગતિના દુઃખમાંથી રક્ષણ મળે છે તે દર્શાવે છે.
અસુર અને મુનિનો ઉપસર્ગ
બીજા અને ત્રીજા શ્લોકમાં ધનંજય સંબંધિત એક દુષ્ટ અસુરે મુનિવર પર કરેલા ઘોર ઉપસર્ગ (ઉપદ્રવ)નો ઉલ્લેખ છે. પાર્શ્વનાથના પ્રભાવથી તે ઉપસર્ગનું દુઃખ નાશ પામ્યું — આ જ તેમના પ્રભાવનું પ્રતીક છે.
પ્રભાવનું માહાત્મ્ય
ત્રીજા શ્લોકમાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે ભગવાન પાર્શ્વનાથના પ્રભાવથી જ તે ઘોર ઉપસર્ગજન્ય દુઃખનો નાશ થયો. આ સ્તોત્ર ભક્તને શીખવે છે કે ભગવાનની ભક્તિ અને શરણાગતિથી જીવનના કષ્ટો દૂર થાય છે અને આત્માને શાંતિ મળે છે.
સર્વજીવોના કલ્યાણની પ્રાર્થના
ચોથા શ્લોકમાં માત્ર પોતાના જ નહીં, પરંતુ સર્વ જીવોના સુખ અને દુઃખમુક્તિની કામના કરવામાં આવી છે. આ જૈન ધર્મના અહિંસા અને સર્વજીવદયાના સિદ્ધાંતને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે આ સ્તોત્રને વ્યક્તિગત ભક્તિથી આગળ વધારીને વિશ્વકલ્યાણની ભાવનાથી જોડે છે.
સ્તોત્રનું ફળ
છેલ્લા શ્લોકમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જે કોઈ આ સ્તોત્રનું પઠન કરે છે, તેને ભય નથી થતો અને તે દુર્ગતિના દુઃખને પામતો નથી. આમ, આ સ્તોત્રને રક્ષાકવચ તરીકે માનવામાં આવે છે, જે ભક્તના જીવનમાંથી ભય અને દુઃખ દૂર કરે છે.
Parshvanatha
જૈન ધર્મ માંથી વધુ
બધું જુઓસંબંધિત ઉપદેશો
એ જ ઉપદેશ, વિવિધ પરંપરાઓમાં ગુંજતો