श्री लक्ष्मी चालीसा
यो लक्ष्मी चालीसा देवी लक्ष्मीको स्तुति हो, जसमा ४० वटा पदहरू छन्। यसलाई पाठ गर्नाले मनोकामना पूरा हुने र सुख–सम्पत्ति प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ।
श्लोक
हे माता लक्ष्मी, कृपा गरी मेरो हृदयमा वास गर्नुहोस्। मेरो मनोकामना सिद्ध गरी मेरो आशा पूरा गर्नुहोस्।
श्लोक 1
यही मेरो प्रार्थना हो, हात जोडेर विन्ती गर्दछु। सबै प्रकारले सुखद निवास प्रदान गर्नुहोस्, जय होस् हे जननी जगदम्बिका।
श्लोक 2
हे सिन्धुसुता, म तिमीलाई स्मरण गर्दछु। मलाई ज्ञान, बुद्धि र विद्या दिनुहोस्। तिमी समान कोही उपकारी छैन। सबै प्रकारले हाम्रो आशा पूरा गर्नुहोस्।
श्लोक 3
जय जय हे जगतकी जननी जगदम्बा। तिमी नै सबैको आधार हौ। तिमी नै सबै हृदयमा बास गर्ने हौ। यही हाम्रो विशेष विन्ती हो।
श्लोक 4
हे जगजननी, हे सिन्धुकुमारी, जय होस्। तिमी दीनहरूको हितकारी हौ। म नित्य तिमीलाई विन्ती गर्दछु, हे महारानी। कृपा गर्नुहोस्, हे जगजननी भवानी।
श्लोक 5
कुन प्रकारले तिम्रो स्तुति गरुँ? मेरो अपराध बिर्सेर मेरो सुधि लिनुहोस्। कृपादृष्टि मेरो तर्फ हेर्नुहोस्। हे जगजननी, मेरो विन्ती सुन्नुहोस्।
श्लोक 6
ज्ञान, बुद्धि, विजय र सुखको दाता। हाम्रो संकट हरिदिनुहोस्, हे माता। जब विष्णुले क्षीरसागर मथ्नुभयो, तब चौध रत्न सागरमा प्राप्त भए।
श्लोक 7
चौध रत्नमध्ये तिमी सुखको भण्डार हौ। प्रभुको दासी बनेर सेवा गर्यौ। जब जब जहाँ प्रभुले जन्म लिनुभयो, त्यहाँ रूप बदलेर सेवा गर्यौ।
श्लोक 8
जब स्वयं विष्णुले मानव शरीर धारण गरी अवधपुरीमा अवतार लिनुभयो, तब तिमी जनकपुरमा प्रकट भयौ र हृदय पुलकित भएर सेवा गर्यौ।
श्लोक 9
अन्तर्यामीले तिमीलाई आफ्नो बनायो। विश्वविदित, त्रिभुवनकी स्वामी। तिमी समान प्रबल शक्ति अरू कोही छैन। कहाँसम्म तिम्रो महिमा वर्णन गरुँ?
श्लोक 10
जसले मन, कर्म र वचनले सेवा गर्दछ, उसले मनले चाहेको फल पाउँदछ। छल, कपट र चतुराई त्यागेर विविध प्रकारले मन लगाएर पूजा गर्दछ।
श्लोक 11
र अब म स्पष्ट भन्छु: जसले यो पाठ मन लगाएर पढ्दछ, उसलाई कुनै कष्ट हुँदैन र उसले मनले चाहेको फल पाउँदछ।
श्लोक 12
त्राहि त्राहि, जय होस् हे दुःख निवारिणी। त्रिविध ताप र भवबन्धन हरिणी। जसले यो चालीसा पढ्दछ वा पढाउँदछ, ध्यान लगाएर सुन्दछ वा सुनाउँदछ।
श्लोक 13
उसलाई कुनै रोगले सताउँदैन। उसले पुत्र, धन, सम्पत्ति पाउँदछ। पुत्रहीन, सम्पत्तिहीन, अन्धा, बहिरा, कोढी, अति दीन व्यक्तिहरूले (निम्नानुसार गर्नुपर्छ)।
श्लोक 14
ब्राह्मणलाई बोलाएर पाठ गराउनुहोस्। मनमा कहिल्यै शंका नल्याउनुहोस्। दिनमा चालीसा पाठ गराउनुहोस्। त्यसपछि गौरीसाले कृपा गर्छिन्।
श्लोक 15
उसले धेरै सुख र सम्पत्ति पाउँदछ। उसलाई कुनै कमी आउँदैन। जसले बाह्र महिना पूजा गर्दछ, उसको समान धन्य अरू कोही छैन।
श्लोक 16
जसले प्रतिदिन मनमा पाठ गर्दछ, उसको समान संसारमा कोही छैन। म कति प्रकारले प्रशंसा गरुँ? ध्यान लगाएर परीक्षा लिनुहोस्।
श्लोक 17
विश्वास गरेर व्रत र नियम पालन गर्नुहोस्। यो सिद्ध हुन्छ, हृदयमा प्रेम उत्पन्न हुन्छ। जय जय जय हे लक्ष्मी भवानी। तिमी सबैमा व्याप्त हौ, हे गुणको खानी।
श्लोक 18
तिम्रो तेज संसारमा प्रबल छ। तिमी समान दयालु कोही छैन। म अनाथको अब सुधि लिनुहोस्। संकट काटेर मलाई भक्ति दिनुहोस्।
श्लोक 19
मेरो भूल र चूक क्षमा गर्नुहोस्। मेरो अवस्था देखेर दर्शन दिनुहोस्। दर्शन बिना म व्याकुल छु। तिमी बिना म ठूलो दुःख सहन गर्दछु।
श्लोक 20
मेरो शरीरमा ज्ञान र बुद्धि छैन। तिमी आफ्नो मनमा सबै जान्दछौ। चतुर्भुज रूप धारण गरेर अब मेरो कष्ट निवारण गर्नुहोस्।
श्लोक 21
कुन प्रकारले म प्रशंसा गरुँ? मसँग ज्ञान र बुद्धिको अधिकता छैन।
श्लोक 22
त्राहि त्राहि हे दुःख हारिणी, छिटो सबै त्रास हरिदिनुहोस्। जयति जयति जय हे लक्ष्मी, शत्रुको नाश गर्नुहोस्।
श्लोक 23
रामदासले नित्य ध्यान लगाएर, हात जोडेर विनय गर्दछ। हे माता लक्ष्मी, यस दासमाथि दयाको कोर गर्नुहोस्।
श्लोक 24
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Friday (Shukrawar) & Purnima (Full Moon)
Evening Sandhya (Dusk / Deepa Lighting Time)
Pink Lotus, Kheer, Panchamrit, Kumkum & Ghee Lamp
- Abundance (Dhana-Dhanya), household harmony, and spiritual purity
पृष्ठभूमि
यो लक्ष्मी चालीसा हिन्दू परम्पराको एक भक्तिपूर्ण स्तुति हो, जो देवी लक्ष्मीलाई समर्पित छ। यसलाई प्रायः शुक्रवार, दीपावली वा अन्य शुभ अवसरमा पाठ गरिन्छ, र यसले धन, सम्पत्ति र मनोकामना पूरा गर्ने विश्वास गरिन्छ। परम्परागत रूपमा यसको रचना सन्त रामदास (समर्थ रामदास) लाई श्रेय दिइन्छ, तर यो निश्चित रूपमा प्रमाणित छैन। यो चालीसा साहित्यको एक भाग हो, जसमा ४० पदहरू हुन्छन् र यो उत्तर भारतमा व्यापक रूपमा लोकप्रिय छ।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Ramdas
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
रचनाकार
यो स्तोत्र परम्परागत रूपमा भक्त कवि रामदासलाई श्रेय दिइन्छ। अन्तिम दोहामा "रामदास धरि ध्यान नित" भन्ने उल्लेख छ, जसले यसलाई रामदासद्वारा रचित बताउँछ।
छन्द विविधता
यस चालिसामा दोहा, सोरठा र चौपाई जस्ता विभिन्न छन्दहरूको प्रयोग गरिएको छ। दोहा र सोरठा दुई पंक्तिका हुन्छन् भने चौपाई चार पंक्तिको, जसले गर्दा पाठमा लय र विविधता आउँछ।
लक्ष्मीको उत्पत्ति
"सिन्धु सुता" र "क्षीरसिन्धु जब विष्णु मथायो" भन्ने पंक्तिहरूले समुद्र मन्थनबाट लक्ष्मीको प्रकट भएको कथा जनाउँदछ। उनी चौध रत्नहरूमध्ये एक हुन्।
विष्णुसँगको सहयात्रा
यस स्तोत्रमा वर्णन गरिएअनुसार जब-जब भगवान विष्णुले अवतार लिनुहुन्छ, लक्ष्मीले पनि त्यही रूप धारण गरेर सेवा गर्छिन्। उदाहरणका लागि, राम अवतारमा उनी जनकपुरमा सीताको रूपमा प्रकट भइन्।
पाठको फल
यस चालिसाको नियमित पाठले मनोकामना पूरा हुने, रोग निवारण, सन्तान र धन सम्पत्ति प्राप्त हुने आश्वासन दिइएको छ। साथै, "गौरीसा" (शिव) को कृपा पनि प्राप्त हुने उल्लेख छ।
Lakshmi
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
