සෙය්‍ය ජාතකය

පාලි ත්‍රිපිටකයේ 282 වැනි ජාතකය, කෝසල රජුගේ බොරු චෝදනාවකින් සිරගත කළ දරදඬුකාරයෙකු ගැන බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලදී. සිරගෙදර සිටියදී, තම ම අඛණ්ඩ ගුණධර්මය හරහා, රජු ඔහුගේ නිවරදිකම සොයාගෙන ඔහුව නිදහස් කිරීමට පෙර, ඔහු ප්‍රබෝධනයේ ප්‍රථම අවධියට ළඟා විය. අයුක්ති දුකක් යටතේ එවැනි ඉවසීම සැබවින්ම කෙතරම් පැරණිදයි පෙන්වීම පිණිස, බුදුරජාණන් වහන්සේ බරණැස් රජෙකුගේ පැරණි කතාවක් සිහිකළ සේක.

ඒ පෙර ජීවිතයේ, බෝධිසත්වයන් තම පියාගෙන් බරණැස් සිංහාසනය උරුම කරගත්හ. ඔහු සම්පූර්ණයෙන්ම, ධර්මිෂ්ඨ රජෙකුගෙන් අපේක්ෂිත රාජ යුතුකම් ලෙස සම්ප්‍රදායිකව ගණන්ගත් දායාද ගුණ දහයෙන් පාලනය කළේය, දන්සැල් ඉදිකරමින්, අයුක්ති බදු අහෝසි කරමින්, සිරකරුවන්ටත් කරුණාවෙන් සලකමින්. සෑම අවස්ථාවකම, භීතියෙන් හෝ බලයෙන් පාලනය කිරීම ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

අන්තඃපුර කුමන්ත්‍රණයක් තුළ අල්ලාගත් බරණැසින් අපකීර්තියෙන් නෙරපන ලද දරදඬු නිලධාරියෙක්, වසර ගණනාවක් තම කේන්තිය රැක ගත්තේය. අවසානයේ ඔහු ආසන්න රජෙකු වෙත ළඟා වී, වාස්තවික හමුදාවක් නොරැකගත් රාජ්‍යයක් වූ බරණැස, පහසු ජයග්‍රහණයකට සුදානම් බව ඔහුව විශ්වාස කරවූයේය.

ආක්‍රමණික හමුදාව බිත්ති වට කළ විට, බෝධිසත්වයන්ගේ සේනාධිනායකයෝ, තවමත් ඔවුන් සතු දහස්ගණන් සෙබළුන් සමඟ සතුරාව මුණගැසීමට අවසර ඉල්ලා සිටියෝය. තම ම සිංහාසනය ආරක්ෂා කිරීම පිණිස එක් ජීවිතයක්වත් වැයවීමට ඉඩ දීම බෝධිසත්වයන් ප්‍රතික්ෂේප කළේය. තමාව වෙනුවෙන් කිසිවෙකුට ලේ වගුරවනු බැලීම වෙනුවට, දොරටු විවෘතව තබන්නැයි ඔහු අණ කළේය.

ආක්‍රමණිකයා විරෝධයෙන් තොරව ඇතුළට පිවිස, මාළිගාව හිමිකරගෙන, බෝධිසත්වයන්ව යකඩින් බඳවා, පදනම්වලට යටින් ඇති ගැඹුරුම සිරකුටියට හැරි දමීය. සම්පූර්ණ අඳුරේ සිසිල් ගල මත වැතිරෙමින්, අල්ලාගත් රජු කුඩාම කේන්තියේ ස්ඵුරණයක් පවා දැනුනේ නැත. ඔහු ඒ වෙනුවට, මුලින්ම තම ආරක්ෂකයින්ටත්, පසුව තම නගරයටත්, අවසානයේ තම ම පෙර සිංහාසනයේ වැඩ සිටි අත්පත්කරගත්තාටත්, මෙත්තා භාවනාව, නොකඩවා අධිකාරික කිරීම පිණිස තම සිත හැරුවේය.

ඒ එකම රැයේම, ආක්‍රමණික රජු, තම ජයග්‍රහණය සැණකෙළි කිරීම පිණිස බෝධිසත්වයන්ගේම ඇඳේ වැතිරුණේය. ඔහු ඇස් වසා ගත් වේලාවේම, දැරිය නොහැකි ගිනියම් වේදනාවක් ඔහුගේ ශරීරය ග්‍රහණයට ගත්තේය. මාළිගාවේ කිසි වෙදකමකට හෝ කිසිම ස්ථානයකින් ආවාක් නොපෙනෙන වින්දනයකට හේතුවක් තහවුරු කරගත නොහැකි විය, එයට කිසි පිළියමක් ලබාදීමටද නොහැකි විය.

තම දුකෙහි ගැඹුරේ, අත්පත්කරගත්තාගේම හෘදසාක්ෂිය, ඔහුගේ ශරීරය දැනටමත් ඔහුට පවසමින් තිබූ දේ අවසානයේ හඳුනා ගත්තේය. ඔහු තමාට සමාදානය පමණක් කැමති වූ සැබෑ ගුණධර්මයක් ඇති මිනිසෙකු බඳවා තබා ගත්තේය. ඒ එකම අවිනෝද කම දැන් ඔහුව, කිසි ශාරීරික තුවාලයකටත් වඩා තද ලෙස දහනය කරමින් තිබිණ.

ත්‍රාසයට පත්, අත්පත්කරගත්තා, තමාවම සිරගෙදරට ගෙනයන්නැයි අණ කළේය. එහි ඔහු බෝධිසත්වයන් ඉදිරියේ දණ ගසා, තම ම අතින් යකඩ වළලු කපා, තම ම අණින් බඳින ලද තුවාල වූ ගුලි පා සේදීය. තාමක් සමාව ඉල්ලා සිටියේය, එය, එයට එරෙහිව එක් බ්ලේඩයක්වත් කිසි විටෙකත් නෙරූ නැතිව, බෝධිසත්වයන්ගේ ගුණධර්මය පරාජය කළ පිස්සුවකි.

අත්පත්කරගත්තා තම ම අභිලාෂයත් කුරිරුකමත් හැරදුන් විගසම, ඔහුගේ උණ බිඳී, වින්දනය සම්පූර්ණයෙන්ම අතුරුදහන් විය. ඔහු රාජ්‍යය බෝධිසත්වයන්ට සම්පූර්ණයෙන්ම ආපසු ලබාදී, තම රාජ්‍ය දෙක අතර ස්ථිර සාමයක් පොරොන්දු වී, තමා දුටු දේින් පරිවර්තනය වී ගෙදරට හැරුණේය.

කතාවේ අවසානයේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ ආක්‍රමණික රජුව ආනන්ද හිමියන් සමඟ හඳුන්වා දුන් සේක. ජයගත් අත්පත්කරගත්තෙකුව ධර්මිෂ්ඨ චරිතයේ කැපවූ අනුගාමිකයෙකු බවට පත් කළ එම පරිවර්තනයේ හැකියාව, එම එකම හැකියාව ආනන්ද හිමියෝ තවමත් දරා සිටියෝය, පැරණි රජෙකුගේ වලංගු, ඔහුගේ ම අඛණ්ඩ ඉවසීම මිස වෙනත් කිසිවකින් නොකැපී ගියාට බොහෝ කල් ගත වීමෙනුත් පසුව.

ආක්‍රමණික හමුදාව අවසානයේ පරාජය කළේ, බෝධිසත්වයන්ගේම සෙබළුන්ට ලබාදිය හැකි කිසි බලයක් කිසි විටෙකත් නොවේ, ඔහු එක් ඊතලයක්වත් මුදා හැරීමට පෙරාතුව එම විකල්පය ප්‍රතික්ෂේප කළ හෙයින. එය සරල කරුණක් විය, සැබෑ යහමනස කෙරෙහි එල්ල කරන ලද කුරිරුකම, ආරක්ෂිතව වාසය කිරීමට කිසි ස්ථානයක් නැත. එය ඒ වෙනුවට, එය ලබාදුන් එකම අතටම කරදර ගෙනයාම පිණිස ආපසු හැරෙයි. ඒ ආපසු හැරීම, කිසි ශාරීරික හේතුවකින් තොරව උණක් ලෙස, හෝ වරද ඉවතලන තුරු තම හිමිකරුවාට විවේක ගැනීමට ඉඩ නොදෙන හෘදසාක්ෂියක් ලෙස එළඹිය හැක.