ගුරුද්වාරා සිස් ගන්ජ් සාහිබ්
ගුරු තේග් බහදූර් තුමන්ගේ උත්තරීතර ප්‍රාණ පරිත්‍යාගයේ ශුද්ධ භූමිය
ගුරුද්වාරා සිස් ගන්ජ් සාහිබ් යනු 1675 දී ශ්‍රී ගුරු තේග් බහදූර් තුමන් මානව නිදහස සහ ධාර්මික අයිතිවාසිකම් රැකගැනීම උදෙසා උත්තරීතර පරිත්යාගය සිදුකළ දිල්ලි නුවර පිහිටි උතුම් සිද්ධස්ථානයයි. වන්දනාකරුවෝ පූජනීය නුග රුක, ඓතිහාසික ළිඳ සහ අඛණ්ඩ ගුර්බානි කීර්තනයෙන් ආත්මික සුවය ලබති.
කෙටි භක්ති මාර්ගෝපදේශය (එක බැල්මෙන්)
- •මෙය කුමක්ද: නවවන සික් ගුරු, ශ්‍රී ගුරු තේග් බහදූර් ජී (‘හින්ද් දි චාදර්’) ගේ උත්තරීතර රුධිර සාක්ෂි ස්ථානය (ශහීදි අස්ථාන). ඔවුන්ගේ විශ්වාසවන්ත සහචරයින් වන භායි මති දාස් ජී, භායි සති දාස් ජී සහ භායි දයාලා ජී ද මෙහි සිහිපත් වෙයි. ඔවුන් ධාර්මික නිදහස සහ මානව ගෞරවය ආරක්ෂා කිරීමට ක්‍රි.ව. 1675 දී තම ජීවිත පරිත්‍යාග කළහ.
- •දර්ශනය/පාරායනය කළ යුත්තේ ඇයි: අසීමිත ධෛර්යය, බියෙන් තොර බව (නිර්භයතා), මනෝ සමාධිය සහ අහංකාරයේ ප්‍රහාණය ලැබීමට. ශ්‍රී ගුරු තේග් බහදූර් ජී ගේ සලෝක් මහල්ලා 9 ශ්‍රවණය කිරීමෙන් සංසාරික දුකෙන් ක්ෂණිකව නිර්ලේපතාව ඇති වන අතර ආත්මය දිව්‍ය සමභාවයෙහි පිහිටයි.
- •කවදා යා යුතුද: වර්ෂයේ දින 365ම, දිනකට පැය 24ම විවෘතයි. නොවැම්බර්/දෙසැම්බර් මාසවල වාර්ෂික රුධිර සාක්ෂි දිනය (ශහීදි ගුරුපර්ව) සහ උපත් දිනය වන ප්‍රකාශ් පර්ව අපමණ අධ්‍යාත්මික උද්දීපනයෙන් සමරනු ලැබේ.
- •කොහේද: චාන්දනි චෞක්, පැරණි දිල්ලි, ඉන්දියාව; ඓතිහාසික රතු කොටුවට ඉදිරියෙන්ම. මෙට්‍රෝ: චාන්දනි චෞක් (කහ මාර්ගය).
- •කෙසේද (විධි සහ නීති):
- •රෙදි කෑල්ලකින් (රුමාල්) හිස ගෞරවයෙන් ආවරණය කර, නියමිත පාවහන් තානායමේ (ජෝරා ඝර්) පාවහන් ගලවන්න.
- •ඇතුළු වීමට පෙර පවිත්‍ර චරණ ගංගා ජලයෙන් අත් පා සෝදන්න.
- •මධ්‍ය දර්බාර් සාහිබ් හි ශ්‍රී ගුරු ග්‍රන්ථ සාහිබ් ජී ඉදිරියේ භක්තියෙන් මත්ථා ටේක්නා (නමස්කාරය) කරන්න.
- •නිශ්ශබ්දව වාඩි වී ජීවමාන ගුරුබානි කීර්තන ශ්‍රවණය කරන්න, ශුද්ධස්ථානය වටා දක්ෂිණාවර්තව පරික්‍රමා කරන්න, දිව්‍ය කරාහ් ප්‍රසාද ලබා ගන්න, ඓතිහාසික ළිඳේ අමෘත ජලය පානය කරන්න, සහ පැය 24ම පවත්වන ගුරු කා ලංගර් හි සහභාගී වන්න.
පවිත්‍ර ආරම්භය සහ පුරාණ/ශාස්ත්‍රීය පරම්පරාව
ක්‍රි.ව. 17 වැනි සියවසේ අගභාගයේදී, බලහත්කාරයෙන් ආගම් වෙනස් කිරීම ඉන්දීය උප මහද්වීපයේ ආධ්‍යාත්මික පදනමට තර්ජනයක් විය. පණ්ඩිත් කිර්පා රාම්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් කාශ්මීර පණ්ඩිත් කණ්ඩායමක් ආනන්දපූර් සාහිබ් හි ශ්‍රී ගුරු තේග් බහදූර් ජී ගේ පවිත්‍ර දරබාරයේ සරණ පැතීමට පැමිණියහ. ඔවුන්ගේ දුක දැක ගුරුතුමා කම්පිත වී, මානව වර්ගයේ නිදා සිටින හඬ අවදි කිරීමට උත්තරීතර ආත්මයක් තම ජීවිතය පරිත්‍යාග කළ යුතු බව ප්‍රකාශ කළහ. ඔවුන්ගේ බාල පුත්‍ර ගෝබින්ද් රාය, පසුව ශ්‍රී ගුරු ගෝබින්ද් සිංහ් ජී වූ තැනැත්තා, ගුරුතුමාට වඩා පවිත්‍ර හෝ සුදුසු කිසිවෙකු නොමැති බව පැවසීය.
ගුරු තේග් බහදූර් ජී, ඔවුන්ගේ ප්‍රිය ශිෂ්‍යයන් වන භායි මති දාස්, භායි සති දාස් සහ භායි දයාලා සමඟින් ස්වේච්ඡාවෙන් දිල්ලිය කරා ගමන් කළහ. තම ශ්‍රද්ධාව අත්හැරීමට හෝ තමා ගැලවීමට ආශ්චර්යයක් පෙන්වීමට ඇති සෑම ඉල්ලීමක්ම ගුරුතුමා ප්‍රතික්ෂේප කළහ. ඔවුන්ව සිර කර තැබූ අය, ඔවුන්ගේ ඇස් ඉදිරියේම ඔවුන්ගේ සහචරයන්ට බිහිසුණු වධ දුන්හ. භායි මති දාස් ජීවමානව වැලි කැපීමෙන් දෙකඩ කරන ලද අතර, භායි දයාලා තම්බන ලද ජල භාජනයක තම්බන ලද අතර, භායි සති දාස් කපු වලින් ඔතා ගිනි තබන ලදී. දිව්‍ය හුකුමයෙහි සම්පූර්ණයෙන් නිමග්න වී සිටි ගුරුතුමා, තමා ප්‍රිය කළ අයට සිදු කළ සෑම වධයක් මැද්දේම නොසෙල්වී සිටියහ. 1675 නොවැම්බර් 11 වන දින, මාඝර් සුදි 5 වන දින, චාන්දනි චෞක් හි කෝතවාලි අසල බෝධි වෘක්ෂයක් යට ගුරු තේග් බහදූර් ජී ගැඹුරු ධ්‍යානයෙහි වාඩි වූහ. ඝාතකයාගේ කඩුව ඉදිරියේ ඔවුන් තම හිස නමා දුන්හ; යම් හේතුවක් උදෙසා ජීවිතය පරිත්‍යාග කළාක් මෙන්ම, මරණයේ ආකාරයද ඔවුන් සන්සුන්ව තෝරා ගත්හ.
ගුරුතුමාගේ පවිත්‍ර ශරීරය අගෞරවයට පත් නොවීමට, නිර්භීත සික්ඛයෝ අනුකම්පිත භක්ති ක්‍රියා සිදු කළහ. භායි ජෛතා ජී (බාබා ජීවන් සිංහ් ජී) අද්භූත දූවිලි කුණාටුවක් මැද පවිත්‍ර ශීශ් (හිස) ගෙන දහනය සඳහා ආනන්දපූර් සාහිබ් වෙත රැගෙන ගියහ. ලඛි ෂා වඤ්ජාරා සහ ඔහුගේ පුත්‍රයා, ගුරුතුමාගේ පවිත්‍ර ධඩ් (දේහය) රයිසීනා හි තම නිවසේ (දැන් ගුරුද්වාරා රකාබ් ගඤ්ජ් සාහිබ්) තැබූ අතර, අවසාන කටයුතු රහසිගතව ඉටු කිරීමට තමන්ගේම නිවසට ගින්න තැබූහ. ක්‍රි.ව. 1783 දී, කරෝර් සිංගියා මිස්ලයේ සර්දාර් බඝේල් සිංහ් දිල්ලිය යටත් කර ගෙන, ගුරුතුමාගේ උත්තරීතර පරිත්යාගය සිදු වූ ස්ථානයෙහිම ගුරුද්වාරා සීස් ගඤ්ජ් සාහිබ් ස්ථාපනය කළේය.
ශුද්ධස්ථාන සහ පවිත්‍ර ස්ථාන
සන්තවරු, භක්තිකයන් සහ ඓතිහාසික පරම්පරාව
- •ශ්‍රී ගුරු තේග් බහදූර් ජී (1621–1675 ක්‍රි.ව.): සික්ඛ ධර්මයේ නවවන දිව්‍ය ගුරුතුමා; ඔහුගේ උත්තරීතර පරිත්යාගය ඔහුට හින්ද් දි චාදර් (ඉන්දියාවේ ගෞරවයේ ආරක්ෂකයා) යන සදාකාලික නාමය ලබා දුන්නේය.
- •භායි මති දාස්, භායි දයාලා සහ භායි සති දාස් ජී: නොසැලෙන භක්තියේ ආදර්ශයන්; තම තොල් මත දිව්‍ය ජපය සහිතව රුධිර සාක්ෂිය වැළඳ ගත්තෝය.
- •භායි ජෛතා ජී (බාබා ජීවන් සිංහ් ජී): ධෛර්යවත් සික්ඛ ශිෂ්‍යයා; චාන්දනි චෞක් සිට ශ්‍රී ආනන්දපූර් සාහිබ් දක්වා ගුරුතුමාගේ සිඳින ලද හිස ගෞරවයෙන් රැගෙන ගියේය. ගුරු ගෝබින්ද් සිංහ් ජී විසින් "රංඝරේටා ගුරු කා බේටා" යන සදාකාලික ආශීර්වාදයෙන් ගෞරවයට පාත්‍ර විය.
- •භායි ලඛි ෂා වඤ්ජාරා: ගුරුතුමාගේ හිස රහිත දේහය දහනය කිරීමට තම නිවස පූජා කළ මහා වෙළෙන්දා-භක්තිකයා.
- •සර්දාර් බඝේල් සිංහ් ජී (1730–1802 ක්‍රි.ව.): 1783 ක්‍රි.ව. තම ඛාල්සා හමුදාව සමඟ දිල්ලියට ඇතුළු වූ, නිල වාර්තා මගින් ශුද්ධ රුධිර සාක්ෂි ස්ථාන සොයා ගත් සහ සීස් ගඤ්ජ් සාහිබ් ඇතුළු දිල්ලියේ ගුරුද්වාරා ඉදි කළ බලවත් සික්ඛ සේනාධිපතියා.
ශුද්ධ ගීතය සහ චින්තනය
ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯ ॥
ਬਲੁ ਛੁਟਕਿਓ ਬੰਧਨ ਪਰੇ ਕਛੂ ਨ ਹੋਤ ਉਪਾਇ ॥
ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਅਬ ਓਟ ਹਰਿ ਗਜ ਜਿਉ ਹੋਹੁ ਸਹਾਇ ॥੫੩॥
ਬਲੁ ਹੋਆ ਬੰਧਨ ਛੁਟੇ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੋਤ ਉਪਾਇ ॥
ਨਾਨਕ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਤੁਮਰੈ ਹਾਥ ਮਹਿ ਤੁਮ ਹੀ ਹੋਤ ਸਹਾਇ ॥੫੪॥
සලෝක් මහල්ලා 9 (ශ්‍රී ගුරු ග්‍රන්ථ සාහිබ් ජී, අංග 1429)
රෝම අක්ෂර පරිවර්තනය:
Balu chhutkio bandhan pare kachhoo na hot upaae ||
Kahu Nānak ab oat Hari gaj jio hohu sahāe ||53||
Balu hoā bandhan chhute sabhu kichhu hot upaae ||
Nānak sabhu kichhu tumrai hāth mahi tum hee hot sahāe ||54||
ශුද්ධ පරිවර්තනය සහ අර්ථය:
"මගේ බලය ගිලිහී ගොස් ඇත, මම දම්වැල්වලට බැඳී සිටිමි, කිසිම පිළිසරණක් නොපෙනේ. නානක් කියයි, දැන් හරි එකම මගේ රැකවරණයයි; ගිලෙන අලියා ගලවා ගත් සේ මට ද උදව් කරන්න. (53)
බලය ආපසු ලැබී ඇත, බන්ධන බිඳී ගොස් ඇත, දැන් සෑම පිළිසරණක්ම අතට ළඟයි. නානක්: අහෝ ස්වාමීනි, සියල්ල ඔබේ අතේය; ඔබ පමණක් මගේ උත්තරීතර ගලවන්නා වෙයි! (54)"
ඔබ දැන සිටියාද?
The exact spot where Guru Tegh Bahadur Ji was beheaded is preserved inside the Gurdwara, enclosed along with the trunk of the historic banyan tree under which he sat.
The historic well (Baoli/Kua Sahib) within the complex still provides sweet water, which Guru Sahib drank during his imprisonment at the Kotwali.
In 1783 CE, Sikh General Baba Baghel Singh used historical revenue records and elderly local witnesses to pinpoint the exact site of the martyrdom before constructing the original shrine.
A daring Sikh devotee, Bhai Jaita Ji, disguised himself and carried the severed head of Guru Tegh Bahadur Ji on foot over 300 kilometers to Sri Anandpur Sahib for sacred cremation rites.
Guru Tegh Bahadur Ji
සික් ධර්මය වෙතින් තවත්
සම්බන්ධිත ඉගැන්වීම්
එකම ඉගැන්වීම, විවිධ සම්ප්‍රදායන් හරහා ප්‍රතිධ්වනිත වේ