ബുദ്ധന്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളും പരിനിർവാണവും

ബുദ്ധന്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കഥ പല പാരമ്പര്യങ്ങളിലും വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യം കുശിനഗർ എന്ന സ്ഥലത്ത് സംഭവിച്ചു. അവിടെ അദ്ദേഹം തന്റെ അവസാന ഭക്ഷണം കഴിച്ചു. ഈ ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്തമായി കാണപ്പെടുന്നു. ചിലതിൽ ഇത് പന്നിയിറച്ചിയാണെന്നും മറ്റു ചിലതിൽ കൂൺ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങളാണെന്നും പറയുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിനുശേഷം ബുദ്ധന് അസുഖം ബാധിച്ചു എന്ന കാര്യം എല്ലാ വിവരണങ്ങളിലും സമാനമാണ്.

അസുഖം മൂർച്ഛിച്ചെങ്കിലും ബുദ്ധൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാർക്ക് അവസാന ഉപദേശങ്ങൾ നൽകി. തന്റെ മരണശേഷം അവർ ആരെയും ആശ്രയിക്കരുതെന്നും സ്വയം ഒരു വിളക്കായി പ്രവർത്തിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 'ആത്മദീപോ ഭവ' എന്ന ഈ ഉപദേശം ബുദ്ധമതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ്. സ്വന്തം പരിശ്രമത്തിലൂടെയും ധ്യാനത്തിലൂടെയും മോക്ഷം നേടണമെന്ന് അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.

അവസാനമായി, രണ്ട് സാൽ മരങ്ങൾക്കിടയിൽ കിടന്ന് ബുദ്ധൻ തന്റെ അവസാന ശ്വാസം വലിച്ചു. ഈ സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരം പ്രകാശം പരത്തിയെന്നും ഭൂമി കുലുങ്ങിയെന്നും പല കഥകളിൽ പറയുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തെ 'പരിനിർവാണം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അതായത് സമ്പൂർണ്ണ മോക്ഷം അല്ലെങ്കിൽ ജനന-മരണ ചക്രത്തിൽ നിന്നുള്ള പൂർണ്ണമായ വിമോചനം.

ബുദ്ധന്റെ ശരീരം ദഹിപ്പിച്ചതിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭസ്മം വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് വിതരണം ചെയ്തു. ഈ ഭസ്മം സൂക്ഷിക്കാൻ സ്തൂപങ്ങൾ (താഴികക്കുടങ്ങൾ) നിർമ്മിച്ചു. കുശിനഗർ ഇന്നും ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ്. ബുദ്ധന്റെ അവസാന ഉപദേശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷവും അനുയായികളെ നയിക്കുന്നു.