കരണീയ മൈത്രീ സൂത്രം
കരണീയ മൈത്രീ സൂത്രം (സുത്ത നിപാത 1.8): ബുദ്ധന് സമസ്ത ജീവജാലങ്ങളോടും നിരുപാധികമായ സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനെ കുറിച്ച് പഠിപ്പിച്ച സൂത്രം, പാരമ്പര്യിക് കെ ആശീർവാദവും സംരക്ഷണവും ആയി പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ശ്ലോകങ്ങൾ
ബുദ്ധിമാനായവൻ ശാന്തമായ ആ പദത്തെ (നിർവാണത്തെ) സാക്ഷാത്കരിച്ചശേഷം ചെയ്യേണ്ടത് ഇതാണ്: അവൻ സമർത്ഥനും ഋജുവും അത്യന്തം ഋജുവും ആയിരിക്കണം; സൗമ്യവാക്കുള്ളവനും മൃദുവും അഹങ്കാരമില്ലാത്തവനും ആയിരിക്കണം.
ശ്ലോകം 1
സന്തുഷ്ടനും എളുപ്പം പോറ്റാൻ കഴിയുന്നവനും ആയിരിക്കണം; കുറച്ചു കാര്യങ്ങളിൽ മാത്രം ഏർപ്പെടുന്നവനും ലഘുജീവിതം നയിക്കുന്നവനും ആയിരിക്കണം; ശാന്തേന്ദ്രിയനും വിവേകിയും ആയിരിക്കണം; ധാർഷ്ട്യമില്ലാത്തവനും കുടുംബങ്ങളിൽ അത്യാഗ്രഹമില്ലാത്തവനും ആയിരിക്കണം.
ശ്ലോകം 2
ജ്ഞാനികളായ മറ്റുള്ളവർ ആക്ഷേപിക്കത്തക്ക യാതൊരു നിസ്സാരകർമ്മവും ചെയ്യരുത്. എല്ലാ സത്തുക്കളും സുഖികളും നിർഭയരും ആയിരിക്കട്ടെ; എല്ലാ ജീവികളും സുഖിതരായിരിക്കട്ടെ.
ശ്ലോകം 3
ഭയമുള്ളവരോ ഉറപ്പുള്ളവരോ ആയ യാതൊരു അവശേഷവുമില്ലാത്ത എല്ലാ പ്രാണികളും; നീളമുള്ളവരോ വലിയവരോ ആയവർ; ഇടത്തരക്കാർ, ചെറിയവർ, സൂക്ഷ്മന്മാർ, സ്ഥൂലന്മാർ എന്നിവരും.
ശ്ലോകം 4
കണ്ടവരോ കാണാത്തവരോ ആയവർ; ദൂരെ വസിക്കുന്നവരോ അടുത്തു വസിക്കുന്നവരോ ആയവർ; ജനിച്ചവരോ ജനിക്കാൻ പോകുന്നവരോ ആയവർ; എല്ലാ സത്തുക്കളും സുഖിതരായിരിക്കട്ടെ.
ശ്ലോകം 5
ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ വഞ്ചിക്കരുത്; എവിടെയും ആരെയും തൃണവത്കരിക്കരുത്; കോപത്താലും പ്രതിഘാസഞ്ജ്ഞയാലും അന്യോന്യം ദുഃഖം ആഗ്രഹിക്കരുത്.
ശ്ലോകം 6
ഒരു അമ്മ തന്റെ ഏകപുത്രനെ ജീവൻ പണയംവച്ച് സംരക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, അതുപോലെതന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളോടും അപരിമിതമായ മനസ്സ് വളർത്തണം.
ശ്ലോകം 7
എല്ലാ ലോകത്തോടും മൈത്രീമയമായ അപരിമിതമായ മനസ്സ് വളർത്തണം; മേൽപ്പോട്ടും കീഴ്പ്പോട്ടും കുറുകെയും; തടസ്സമില്ലാതെ, വൈരമില്ലാതെ, ശത്രുതയില്ലാതെ.
ശ്ലോകം 8
നിൽക്കുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും ഇരിക്കുമ്പോഴും കിടക്കുമ്പോഴും, ഉറക്കം തൂങ്ങാത്തിടത്തോളം, ഈ സ്മൃതി ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തണം; ഇതിനെ ബ്രഹ്മവിഹാരം എന്ന് ഇവിടെ പറയുന്നു.
ശ്ലോകം 9
ദൃഷ്ടിയിൽ ചേരാതെ, ശീലവാനും ദർശനസമ്പന്നനും ആയിരുന്ന്, കാമങ്ങളിലെ ആഗ്രഹത്തെ അകറ്റി, ഒരിക്കലും ഗർഭശയ്യയിൽ വീണ്ടും ജനിക്കുകയില്ല എന്ന്.
ശ്ലോകം 10
പശ്ചാത്തലം
കരണീയ മൈത്രീ സൂത്രം തേരവാദ ബുദ്ധമതത്തിന്‍റെ പാലി ത്രിപിടകത്തിലെ സുത്ത നിപാത ഗ്രന്ഥത്തിന്‍റെ ഭാഗമാണ്. പാരമ്പര്യിക്കമായി ഇത് ആശീർവാദമായും ധ്യാനത്തിന്‍റെ നിര്‍ദേശകമായും പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, സാധാരണയായി വിരക്തരും ഗൃഹസ്ഥരും കരുണ വളർത്തിയെടുക്കാനും കേടിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനും നിരപേക്ഷ സ്നേഹത്തിന്റെ മനസ് വികസിപ്പിക്കാനും പാരായണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സൂത്രം എറുമ പോലെയ വിനീതത, സന്തുഷ്ടി, അഹിംസ എന്നീ പുണ്യങ്ങളെ അനുകൂലിക്കുന്നു ഉയർന്ന ജന്മങ്ങളിലെ പുനർജന്മം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇതരം ആചരണത്തിന്‍റെ ഫലങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു. ഇത് സുത്ത നിപാത 1.8 നും കുദ്ദക പാത 9 നും കണ്ടുവരുന്നു.
കഥയും പ്രാധാന്യവും
ബുദ്ധമതത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പ്രഭാഷണമായ കരണീയ മേത്ത സുത്തം, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളോടും യാതൊരു വ്യത്യാസവുമില്ലാതെ അളവറ്റ സ്നേഹവും സന്മനസ്സും വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പഠിപ്പിക്കുന്നു. തെവാദ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഇത് ദിവസേന ചൊല്ലുകയും ധ്യാനത്തിനും സമാധാനപരമായ ജീവിതത്തിനും അടിത്തറയാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
മുഴുവൻ കഥയും വായിക്കുക →ഈ പാഠത്തെക്കുറിച്ച്
രചയിതാവ്: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal
ഉറവിടം: accesstoinsight.org
Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
ഉത്ഭവം
'കരണീയ മേത്ത സുത്തം' അഥവാ മൈത്രീ ഭാവനയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രഭാഷണം ബുദ്ധന്റേതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; ഇത് സുത്തനിപാതത്തിന്റെ (ആദ്യകാല ബൗദ്ധ പ്രഭാഷണങ്ങളുടെ സമാഹാരം) ഭാഗമാണ്. തേരവാദ ബൗദ്ധ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം ചൊല്ലപ്പെടുന്നതും ആലപിക്കപ്പെടുന്നതുമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൊന്നാണിത്; ദൈനംദിന ധ്യാനത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനും പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഘടന
ഈ സുത്തം പാലി ശ്ലോകങ്ങളിലാണ്; വ്യക്തമായ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളാണുള്ളത്: (1) സദ്‌ഗുണസമ്പന്നൻ മനസ്സിനെ എങ്ങനെ ഒരുക്കണം (ശ്ലോകങ്ങൾ 1–4), (2) സകല ജീവജാലങ്ങളിലേക്കും അതിരില്ലാത്ത സൗഹാർദം പ്രസരിപ്പിക്കുന്ന പരിശീലനം (ശ്ലോകങ്ങൾ 5–8), (3) ഈ പരിശീലനത്തിന്റെ ഫലം—ബ്രഹ്മവിഹാരമെന്ന നിലയിലുള്ള നിരന്തര ജാഗ്രതയും പുനർജന്മത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനവും (ശ്ലോകങ്ങൾ 9–10).
പ്രധാന ഉപമ
ആറാം ശ്ലോകത്തിൽ, തന്റെ ഏകമകനെ സ്വന്തം ജീവൻ പണയപ്പെടുത്തിയും സംരക്ഷിക്കുന്ന അമ്മയുടെ മറക്കാനാവാത്ത ചിത്രമുണ്ട്—ഓരോ ജീവിയോടും വളർത്തേണ്ട സർവ്വവ്യാപിയും നിരുപാധികവുമായ സ്നേഹത്തിന്റെ മാതൃകയായി.
പ്രായോഗിക ധ്യാനം
മേത്ത ഭാവന (മൈത്രീ ധ്യാനം) എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമാണ് ഈ സുത്തം. ശ്ലോകങ്ങൾ 3–5, 7 എന്നിവയിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, സാധകർ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും (മുകളിൽ, താഴെ, ചുറ്റും) എല്ലാ വിഭാഗം ജീവികളിലേക്കും (ചെറുതും വലുതും, കാണുന്നതും കാണാത്തതും) ക്രമമായി സദ്ഭാവന വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.
ഫലം
അവസാന ശ്ലോകം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു: തെറ്റായ ദൃഷ്ടികളിൽ നിന്നും ഇന്ദ്രിയാസക്തിയിൽ നിന്നും മുക്തമായ ഈ അതിരില്ലാത്ത മൈത്രി വളർത്തുന്നവൻ 'ബ്രഹ്മവിഹാരം' (ദിവ്യവാസം) എന്ന അവസ്ഥ പ്രാപിക്കുകയും ഗർഭത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു—അർത്ഥം, ഈ പരിശീലനം വിമോചനത്തിലേക്ക് (നിർവാണം) നയിക്കുന്നു.
Buddha
ബുദ്ധമതം ൽ നിന്ന് കൂടുതൽ
എല്ലാം കാണുകബന്ധപ്പെട്ട ഉപദേശങ്ങൾ
ഒരേ ഉപദേശം, പാരമ്പര്യങ്ങളിലുടനീളം പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു