श्री विश्वकर्मा यांची आरती

हिंदू परंपरेत विश्वकर्मा हे दैवी वास्तुकार आणि दिव्य कारागीर म्हणून पूज्य आहेत — देवांची शस्त्रे, त्यांचे महाल आणि अगदी पौराणिक लंका नगरी यांची रचना व निर्मिती करणारे. हे भजन त्यांना केवळ बांधकाम करणारे नव्हे, तर संपूर्ण विश्वाचे परम निर्माते म्हणून गौरवते.

पहिले पद आठवण करून देते की सृष्टीच्या प्रारंभी विश्वकर्मांनी ब्रह्मदेव, सृष्टिकर्ते यांना वेदांचे पवित्र ज्ञान दिले. यामुळे ते केवळ शारीरिक कारागिरीचे नव्हे, तर सर्व ज्ञान आणि आध्यात्मिक विद्येचे स्रोत ठरतात.

भजनात ऋषी अंगिरा यांचा उल्लेख आहे, जे तीव्र ध्यान आणि तपश्चर्या करत होते, पण विश्वकर्मांकडे लक्ष वळवेपर्यंत त्यांना शांती मिळाली नाही. यातून शिकवण मिळते की खरी शांती आणि आध्यात्मिक यश केवळ प्रयत्नांनी नव्हे, तर दैवी भक्तीतून येते.

एका पदात एका रोगग्रस्त राजाची कथा आहे, ज्याने विश्वकर्मांचा आश्रय घेतला आणि त्यांनी त्याचे दुःख दूर केले. यातून देवतेची विघ्नहर्ता आणि रोगहर्ता म्हणून भूमिका अधोरेखित होते, आणि संकटसमयी त्यांना हाक मारणाऱ्या प्रत्येकासाठी ते सहज उपलब्ध आहेत हे दिसते.

भजनात विश्वकर्मा एक मुख, चार मुख आणि पाच मुखांसह, तसेच तीन, चार किंवा दहा हातांसह प्रकट झाल्याचे वर्णन आहे. या प्रतिमेतून त्यांची सर्वव्यापकता आणि अनंत सामर्थ्य दिसते — ते साध्या ते विश्वात्मक अशा कोणत्याही रूपात भक्तांच्या मदतीसाठी येऊ शकतात.

शेवटचे पद आश्वासन देते की जो कोणी ही आरती (श्रद्धेने स्तुतीगीत) गाईल, त्याला सुख आणि समृद्धी लाभेल. ही सामूहिक उपासनेसाठी आवाहन आहे — श्रद्धेने हे गीत गाण्याच्या साध्या कृतीतूनही जीवनात दैवी आशीर्वाद येऊ शकतात, हे ते ठामपणे सांगते.