အဋ္ဌမဟာသ္ထာန

အစောပိုင်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များနှင့် အသောက အနုပညာတွင် ဖူးမျှော်ခြင်းလမ်းကြောင်းသည် အဋ္ဌမဟာသ္ထာန ဟုခေါ်သော ကြီးမြတ်သည့် ဘုရားဖူးနေရာ ရှစ်ခုကို ပါဝင်သည်။

လေးခုသည် ဘုရားရှင်၏ ဘဝ၏ အဓိက မှတ်တိုင်များ ဖြစ်သည်- မွေးဖွားရာ၊ နိုးထရာ၊ တရားစကြာ လှည့်ရာနှင့် ပရိနိဗ္ဗာန်။ ကျန်လေးခုမှာ ဘုရားရှင် စိတ်များကို ဆုံးမပေးခဲ့သော၊ မဟာယမကပါဋိဟာရိယ ပြသခဲ့သော၊ နှင့် စကြဝဠာ ကရုဏာကို ပြသခဲ့သော အထူးဖြစ်ရပ်များကို အမှတ်တရ ပြုသည်။

ဆရာတော်၏ ၄၅ နှစ်တာ သွန်သင်မှုကို ခရီးတစ်ခုလုံး ဆင်ခြင်ခြင်းဖြင့် နေရာရှစ်ခုအားလုံးသို့ ဖူးမျှော်ခြင်းသည် ပြည့်စုံသော တရားထိုင်ခရီးတစ်ခု ဖြစ်သည်-

• •
  ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရိုးရာ ကျောင်းများ (ထေရဝါဒ၊ မဟာယာန၊ ဝဇ္ဇရာယာန) သည် နေရာတိုင်းတွင် ဖူးမျှော်သူများကို ကြိုဆိုကြသည်။
• •
  ဖူးမျှော်သူများသည် ရှေးအုတ်ခဲ စေတီများကို တိတ်ဆိတ်စွာ တရားထိုင်ရင်း ပဒက္ခိဏ (ဝဲလှည့်ခြင်း) ပြုကြသည်။
• •
  သုတ္တန်ကျမ်းပိုဒ်များ ရွတ်ဆိုခြင်းသည် ရှေးသံဃာ၏ အသက်ဝင်သော စိတ်ဝိညာဉ်ကို ပြန်လည် နိုးကြားစေသည်။

သာရနာထ်တွင် ဝါရာဏသီ အပြင်ဘက် မိဂဒါဝုန် ဥယျာဉ်တွင် ဘုရားရှင်သည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ ကြိုးကုတ်ခဲ့ဖူးသော ရဟန်းငါးပါးအား ပထမ တရားကို ဟောကြားခဲ့သည်။ ဓမ္မစကြပဝတ္တန သုတ် ဖြစ်သော ဤတရားဒေသနာ (သံယုတ္တနိကာယ် ၅၆.၁၁) သည် စတုရာရိယသစ္စာနှင့် အလယ်အလတ်လမ်းကို ပထမဆုံး အကြိမ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရိုးရာက ၎င်းကို တရားစကြာ လှည့်ခြင်းဟု မှတ်မိကြသည်။ နားထောင်သူ ငါးဦးအနက် ကောဏ္ဍည်သည် တရားကို အပြည့်အဝ ဖမ်းစားနိုင်ဆုံး ဖြစ်သည်။ သူသည် ဘုရားရှင်၏ ပထမ ရဟန်းပြုတပည့် ဖြစ်လာပြီး၊ ဆရာကိုယ်တိုင် အပြင် သံဃာ၏ ပထမ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

သာဝတ္ထိတွင် ဘုရားရှင်သည် ယမက ပါဋိဟာရိယ (နှစ်ဆင့်ပါ အံ့ဖွယ်ရာ) ကို ပြသခဲ့သည်ဟု အမှတ်ရကြသည်။ ၎င်းကို ဝိညာဉ်ရေးရာ အောင်မြင်မှုကို သက်သေပြရန် စိန်ခေါ်ခဲ့သော ပြိုင်ဘက် ရဟန်းများနှင့် သံသယရှိသူများ စုဝေးရာတွင် ပြသခဲ့သည်။ ချက်ချင်း ပေါက်ဖွားလာသော သရက်ပင်တစ်ပင်အောက်တွင် ထိုင်လျက် ပြိုင်ဘက် ဆရာတစ်ဦးမျှ မမီနိုင်သော ပွားများခြင်းနှင့် ပြောင်းလဲခြင်း အံ့ဖွယ်များကို ပြသခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ သံသယများသည် ပြတ်သားသော စကားတစ်ခွန်းမျှ မသုံးဘဲ ငြိမ်သက်သွားခဲ့သည်။ သာဝတ္ထိသည် ချမ်းသာသော ကုန်သည် အနာထပိဏ်ဍိက က ဇေတဝန ကျောင်းကို တည်ဆောက်ပြီး သံဃာအား လှူဒါန်းခဲ့ရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ဘုရားရှင်သည် ၄၅ နှစ် သွန်သင်ခဲ့သော ကာလအတွင်း အခြားနေရာတစ်ခုထက် ပိုမိုသော မိုးရာသီ ဝဿာဝါသ ၂၅ ကြိမ်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။

မဂဓ နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ရာဇဂြိုဟ်တွင် ဘုရားရှင်၏ ဆွေမျိုးဖြစ်သူ ဒေဝဒတ်သည် ရာဇဂြိုဟ် လမ်းမများပေါ်တွင် ဘုရားရှင်ဆီသို့ ရိုင်းစိုင်းသော ဆင်နာလာဂီရိကို ပြေးလွှတ်ခဲ့ကြောင်း မှတ်မိကြသည်။ ဘုရားရှင်သည် ထွက်ပြေးမည့်အစား နေရာတွင် ရပ်တည်ပြီး ငြိမ်သက်သော မေတ္တာဖြင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ဆင်သည် ရပ်တန့်၊ ဒူးထောက်ပြီး ဘယ်သူ့ကိုမျှ နစ်နာစေခြင်းမရှိဘဲ ငြိမ်သက်သွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ရာဇဂြိုဟ်တွင် ဘုရားရှင် နောက်ပိုင်း အရှိန်အဝါ ရှိသော တရားအချို့ကို ဟောကြားခဲ့သော တိတ်ဆိတ်သည့် တောင်ကုန်း ဂိဇ္ဈကူဋ် (ရင်ခွင်တောင်) လည်း ရှိသည်။ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်ပြီးနောက် မကြာမီ သတ္တပဏ္ဏိ ဂူတွင် ပထမ ဗုဒ္ဓဘာသာ သင်္ဂါယနာ ကောင်စီ ရဟန်းများ စုဝေး၍ ကိုယ်တော်၏ တရားများကို ရွတ်ဆို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။

ဝေသာလီတွင် ဘုရားရှင်၏ မွေးစားမိခင်နှင့် မိခင်အရင်း၏ နှမဖြစ်သော မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီသည် မိခင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ကိုယ်တော်ကို ပြုစုခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး၊ ရဟန်းပြုခွင့် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အာနန္ဒာ၏ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ချက်ဖြင့် ဘုရားရှင် သဘောတူခဲ့သည်။ ဘိက္ခုနီ သံဃာ၊ အပြည့်အဝ ရဟန်းပြုထားသော ဗုဒ္ဓဘာသာ သီလရှင်အဖွဲ့ကို ဤနေရာတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရိုးရာတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အမျိုးသမီးများအတွက် ဘုန်းကြီးဘဝ လမ်းကြောင်းကို ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ ဝေသာလီသည် ဝတ်ပြုမှုအရ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဝက်သိုးတစ်ကောင်ဖြစ်သော မျောက်တစ်ကောင်က ဘုရားရှင်ကို တောပျားရည် လှူဒါန်းခဲ့ရာ ဖြစ်သည်ဟု မှတ်မိကြသည်။ စစ်မှန်သော လှူဒါန်းမှုသည် ၎င်း၏ အရွယ်အစားထက် ပိုအရေးကြီးကြောင်း ပြသသော ရိုးရှင်းသည့် ကရုဏာဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

သံကဿတွင် ဘုရားရှင်သည် တာဝတိံသာ နတ်ပြည်ရှိ နတ်များအား အဘိဓမ္မ သွန်သင်ရင်း ဝဿာဝါသ တစ်ကြိမ် ဖြတ်သန်းခဲ့သည်ဟု ရိုးရာက ယူဆသည်။ ဤသွန်သင်ချက်သည် ဘုရားရှင်၏ မိခင် မဟာမာယာဒေဝီ အတွက် ကျေးဇူးတင်ပြုရန် တာဝန်ကို ပြန်ဆပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မာယာဒေဝီသည် ဘုရားရှင် မွေးဖွားပြီး မကြာမီ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ထိုနတ်ပြည်တွင် နတ်သားအဖြစ် ပြန်လည် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားရှင် သံကဿသို့ လူ့ပြည်သို့ ပြန်ဆင်းလာသောအခါ ရွှေ၊ ငွေနှင့် ကျောက်မျက်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော သုံးထပ် လှေကားတစ်ခုပေါ်တွင် ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ဣန္ဒနှင့် ဗြဟ္မာ နတ်ဘုရားနှစ်ပါးက ဘေးတွင် ရှိနေပြီး ပြင်ဆင်စောင့်စားနေသော ဖူးမျှော်သူ အစုအဝေးရှေ့တွင် ရှိခဲ့သည်။ ဤဆင်းသက်ခြင်း၏ ရိုးရာနေရာကို ဤဆင်းသက်ခြင်း၏ ရိုးရာနေရာကို အမှတ်အသားပြုသော ဆင်ဦးခေါင်းတင် အသောက ကျောက်တိုင်တစ်ခု ယနေ့ထိ ရှိနေသေးသည်။

အဋ္ဌမဟာသ္ထာန ခရီးကို ယနေ့ ဖူးမျှော်သူများသည် ဘုရင်များနှင့် ရဟန်းများ၏ ခြေရာကို နှစ်ပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော် လိုက်ပါကြသည်။ အသောကသည် ဤနေရာ အချို့ကို ခရစ်မတိုင်မီ ၃ ရာစုတွင် စာတန်းထိုးထားသော ကျောက်တိုင်များဖြင့် အမှတ်အသားပြုခဲ့ပြီး၊ တရုတ် ခရီးသွား ဖားဟျန်နှင့် ရှွမ်ဇန်တို့သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဆုံးရှုံးသွားသော နေရာများကို ရှာဖွေနိုင်ရန် ကူညီခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရေးသားခဲ့သည်။ ယနေ့ ထေရဝါဒ၊ မဟာယာန နှင့် ဝဇ္ဇရာယာန ရိုးရာကို ကိုယ်စားပြုသော ကျောင်းများသည် နေရာများစွာတွင် ဘေးချင်းယှဉ်ရပ်တည်နေကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ နိုင်ငံအားလုံးမှ ဖူးမျှော်သူများသည် တူညီသော စေတီများကို ဝဲလှည့်ပြီး ဘုရားရှင်၏ ကိုယ်တိုင်အသက်တာကတည်းက ပဲ့တင်ထပ်နေခဲ့သော ရှေးဝါကျများကို ရွတ်ဆိုကြသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းတိုင်းတွင် ရွတ်ဆိုသော အချိန်ကာလ မပျက်သော ပုံသေနည်း: