Ashtamahasthana

In de vroege boeddhistische geschriften en in de kunst van Ashoka omvat de pelgrimsweg acht grote heilige plaatsen, de Ashtamahasthana's.

Vier daarvan markeren de belangrijkste mijlpalen van het leven van de Boeddha: geboorte, verlichting, het Wiel van de Dharma en het parinirvana. De overige vier herdenken diepgaande gebeurtenissen waarin de Boeddha geesten temde, het Grote Tweelingwonder verrichtte en kosmisch mededogen toonde.

Een pelgrimstocht naar alle acht plaatsen biedt een volledige contemplatieve reis door de vijfenveertig jaar van onderricht van de Meester:

• •
  Kloosters van diverse wereldwijde boeddhistische tradities (Theravada, Mahayana, Vajrayana) verwelkomen nu zoekers op elke plaats.
• •
  Pelgrims oefenen de rondgang (pradakshina) rond oude bakstenen stupa's in stille meditatie.
• •
  Het reciteren van passages uit de Sutta's doet de levende geest van de oude Sangha herleven.

In Sarnath, in het Hertenpark buiten Varanasi, gaf de pas ontwaakte Boeddha zijn eerste onderricht aan de vijf asceten die eens samen met hem boetedoening hadden beoefend. Deze toespraak, de Dhammacakkappavattana Sutta, Samyutta Nikaya 56.11, legde voor het eerst de Vier Edele Waarheden en de Middenweg uiteen. De boeddhistische traditie herinnert eraan als het in beweging zetten van het Wiel van de Dharma. Van de vijf toehoorders begreep Kondanna het onderricht als eerste volledig. Hij werd de eerste gewijde discipel van de Boeddha en gaf de jonge Sangha haar eerste lid naast de leraar zelf.

In Shravasti wordt de Boeddha herinnerd omdat hij het Yamaka Patihariya verrichtte, het Tweelingwonder. Hij toonde het voor een vergadering van rivaliserende asceten en scepticen die hem hadden uitgedaagd zijn geestelijke verdiensten te bewijzen. Zittend onder een mangoboom die onmiddellijk uit één zaadje was opgeschoten, toonde hij wonderen van vermenigvuldiging en transformatie die geen rivaliserende leraar kon evenaren. Hun twijfel verstomde zonder één hard woord. Shravasti was ook de plaats waar de rijke koopman Anathapindika het Jetavana-klooster bouwde en aan de Sangha schonk. Hier bracht de Boeddha meer regentijd-terugtrekkingen door, vijfentwintig in totaal, dan op welke andere plaats ook tijdens zijn vijfenveertig jaar van onderricht.

In Rajgir, de hoofdstad van het koninkrijk Magadha, wordt herinnerd dat de neef van de Boeddha, Devadatta, de woeste olifant Nalagiri op hem afstuurde door de straten van de stad. In plaats van te vluchten bleef de Boeddha staan en tegemoet met rustige liefdevolle vriendelijkheid. Er wordt gezegd dat de olifant stilhield, neerknielde en tot rust kwam zonder schade aan iemand. Rajgir is ook de thuisbasis van de Gierpiek, Gridhrakuta, de rustige heuvelrug waar de Boeddha enkele van zijn diepste latere leringen gaf. Ook hier, in de Sattapanni-grot, kwam kort na zijn parinirvana het Eerste Boeddhistische Concilie bijeen om zijn leringen te reciteren en te bewaren.

In Vaishali verzocht de pleegmoeder en tante van de Boeddha, Mahaprajapati Gautami, die hem had grootgebracht na de vroegtijdige dood van zijn eigen moeder, herhaaldelijk om gewijd te worden. Door de bemiddeling van de dienaar Ananda stemde de Boeddha toe. Hier werd de Bhikkhuni-Sangha gevestigd, de orde van volledig gewijde boeddhistische nonnen, die voor het eerst in de traditie het monastieke pad voor vrouwen opende. Vaishali is ook bekend om het verhaal van een aap die, bewogen door devotie, de Boeddha een geschenk van wilde honing aanbood. Het is een klein gebaar van vrijgevigheid dat nog steeds wordt verteld om te illustreren dat oprechte toewijding belangrijker is dan de omvang ervan.

In Sankassa leert de traditie dat de Boeddha een regentijd doorbracht met het onderwijzen van het Abhidhamma aan de goden in de Tavatimsa-hemel. Deels betaalde dit de schuld van dankbaarheid aan zijn moeder, koningin Maya, die kort na zijn geboorte was overleden en daar was herboren. Toen hij in Sankassa terugkeerde naar de menselijke wereld, verscheen hij naar verluidt op een drievoudige trap van goud, zilver en juwelen. Hij werd geflankeerd door de goden Indra en Brahma, voor een menigte wachtende toegewijden. Een Ashoka-zuil met een olifantskapiteel markeert nog steeds de traditionele plaats van deze afdaling.

Moderne pelgrims die het Ashtamahasthana-traject volgen, treden in de voetsporen van boeddhistische keizers en monniken over meer dan tweeduizend jaar. Ashoka markeerde verschillende van deze plaatsen in de derde eeuw v.Chr. met beschreven zuilen, en de Chinese reizigers Faxian en Xuanzang schreven later verslagen die archeologen hielpen plaatsen terug te vinden die in de tijd verloren waren gegaan. Vandaag staan kloosters die de Theravada-, Mahayana- en Vajrayana-tradities vertegenwoordigen op veel van deze plaatsen naast elkaar. Pelgrims uit elk boeddhistisch land lopen rond dezelfde stupa's en reciteren dezelfde eeuwenoude formules die hier klinken sinds het leven van de Boeddha zelf.

De tijdloze formule die in elk boeddhistisch heiligdom wordt gereciteerd: