Boeddha

Het Hart Soetra: Avalokiteshvara zegt tegen Shariputra dat vorm leegte is en leegte vorm is, en het soetra eindigt met het mantra gate gate paragate.

Dit is een boeddhistische toevluchtsformule, waarbij men drie keer uitspreekt toevlucht te nemen tot de Boeddha, de Leer (Dhamma) en de Gemeenschap (Sangha). Het wordt vaak gereciteerd aan het begin van meditatie, ceremonies of als dagelijkse beoefening.

Dit is een traditionele boeddhistische formule waarmee iemand zijn toevlucht neemt tot de Drie Juweelen (de Boeddha, de leer en de gemeenschap) en belooft zich te houden aan vijf ethische leefregels. Het wordt vaak gereciteerd als een vorm van toewijding en als bevestiging van het boeddhistische pad.

De Karaniya Metta Sutta (Sn 1.8): de leerrede van de Boeddha over grenzeloze liefdevolle vriendelijkheid jegens alle wezens, traditioneel gereciteerd als zegen en bescherming.

Dit is een reeks van acht boeddhistische verzen die de overwinningen van de Boeddha op acht verschillende uitdagingen of tegenstanders bezingen. Ze worden gebruikt als een beschermend en zegenrijk gebed, vaak gereciteerd om geluk aan te trekken en obstakels te overwinnen.

Dit zijn de Acht Voorschriften, ethische trainingsregels die boeddhisten op uposatha-dagen (waarnemingsdagen) of retreats volgen om aandachtigheid en zelftucht te verdiepen.

Dit is een kort, eerbiedig gebed dat zevenhonderd verlichte wezens (boeddha's) eert en een heilige klank (mantra) bevat die wordt gebruikt voor bescherming en spirituele zuivering.

De Gilana Suttas (Samyutta Nikaya 46.14-16): de zeven factoren van ontwaken gereciteerd om de ernstig zieke te genezen, inclusief de Boeddha zelf.

Dit is een korte boeddhistische wijding in het Pali, die driemaal wordt herhaald. Het is een wens dat het goede dat is gedaan ten goede komt aan de familie en dat zij gelukkig mogen zijn.

Namo 'mitabha buddhaya: een korte Sanskrit eerbetoon aan Amitabha, de Boeddha van het Oneindige Licht, ontleend aan de Sukhavativyuha traditie van het Zuivere Land.

Dit is een boeddhistische lofzang in het Pali waarin negen verheven eigenschappen van de Boeddha worden opgesomd en geprezen. Het wordt gebruikt voor meditatie en devotionele recitatie in het Theravada-boeddhisme om respect en toewijding aan de Boeddha te cultiveren en de geest te kalmeren.

Dit is een heilige boeddhistische tekst, een zogenaamde dharani, die wordt gereciteerd om zuivering, een lang leven en bescherming te verkrijgen. De tekst roept de zegeningen van de Boeddha's op en wordt vaak gebruikt in meditatie- of gebedspraktijken.

De Mangala Sutta (Khuddakapatha 5): de Boeddha antwoordt op de vraag van een deva over de hoogste zegeningen met achtendertig ethische en spirituele kwaliteiten.

Verzen 33–43 van de Dhammapada: de onrustige geest is moeilijk te bewaken, maar een gezuiverde, goed gerichte geest brengt geluk en vrijheid van angst.

Dit is een gebed in het Sanskriet dat wordt gebruikt in het Tibetaans boeddhisme om zuivering en spirituele kracht te vragen. Het is gericht aan Vajrasattva, een figuur die staat voor zuiverheid en helderheid van geest.

De Tien Voorschriften, Khuddakapatha 2: tien Pali-trainingsregels voor novicemoniken en novicenonnen, elk opgenomen met de woorden 'Ik neem de regel op mij om mij te onthouden van'.

Deze verzen maken deel uit van de Sitatapatra-dharani, een boeddhistische beschermingstekst die wordt gereciteerd om negatieve energieën en gevaren af te weren.

De Ratana Sutta (Khp 6, Sn 2.1): de beschermende lering van de Boeddha over de Drie Juweelen, onderwezen in Vesali in een tijd van pest en angst.

De Yamaka Vagga (verzen 1–20) van de Dhammapada opent de heilige tekst en onderwijst dat de geest alle ervaring vormt en dat afwezigheid van haat, niet vergelding, vijandschap beëindigt.

Dit is een boeddhistische beschermende spreuk (paritta) die wordt gereciteerd voor een veilige zwangerschap en bevalling. De verzen bevatten een waarheidsverklaring van de monnik Angulimala, die door zijn eed van geweldloosheid zegen en bescherming oproept voor moeder en kind.

Deze verzen uit de boeddhistische verzameling 'Dhammapada' nodigen uit tot waakzaamheid en een toegewijde levenshouding. Ze laten zien hoe aandacht en spirituele inspanning leiden tot vrijheid van lijden en uiteindelijk tot Nibbāna.

De Arahantavagga (Verzen 90–99) van de Dhammapada eert de ontwaken arahant, vrij van verlangen, sereen waar ook ter wereld, zoals een zwaan die geen sporen in de vlucht achterlaat.

De Atta Vagga (verzen 157–166) van de Dhammapada leert dat iedereen zijn eigen beschermer is—geestelijke inspanning en zelfbeheersing kunnen niet van een ander geleend worden.

De Dwaas-sectie omvat 16 diepzinnige verzen (60–75) die de aard van de dwaas, arrogantie en zelfvernietigende neigingen onthullen. De Boeddha stelt helder dat de dwaas die zijn eigen dwaasheid kent, in die mate wijs is; maar de dwaas die zichzelf wijs acht, is werkelijk een dwaas. Door de gelijkenis van de lepel en tong die voedsel proeven, leert hij dat het pad naar wereldse winst anders is dan het pad naar Nirvana.

De Bhikkhu Vagga van de Dhammapada (verzen 360–382) beschrijft het monnikaal ideaal: zintuiglijke beheersing, meditatie en zelfstandigheid naar Nibbāna.

De climactische Brāhmaṇa Vagga van de Dhammapada (verzen 383–423): de Boeddha herdefiniëert de 'ware Brahmaan' als de ontwakte Arahat, niet door geboorte of ritueel.

De Buddhavagga van de Dhammapada (verzen 179–196) bevat achttien heilige verzen die de centrale essentie van het Boeddhistische onderricht en de transcendente aard van de volledig verlichte Boeddha onthullen. Het bevat vers 183, het beroemdste, dat de universele leer van alle Boeddha's verkondigt: Vermijd alles wat kwaad is, cultiveer alles wat goed is, reinig je eigen geest—dit is de leer van alle Boeddha's. Hoewel het aantoont dat toevlucht zoeken in bergen, bossen en heilige plaatsen onveilig is, toont de Boeddha aan dat de ware toevlucht in de Drie Juwelen (Boeddha, Dharma, Sangha) en het begrijpen van de Vier Edele Waarheden de enige hoogste toevlucht is die van al lijden bevrijdt.

Dhammapada-hoofdstuk over de stok/straf (verzen 129-145): alle wezens beven voor geweld en houden van het leven, daarom stelt de zoeker zichzelf in de plaats van anderen en scaadt niemand.

De Dhammaṭṭhavagga van de Dhammapada (verzen 256–272) leert dat ware rechtvaardigheid voortkomt uit binnenwaardse deugd, niet uit titels, leeftijd of uiterlijk.

Dhammapada-hoofdstuk over ouderdom (verzen 146–156), inclusief de verzen van de huisbouwer over begeerte en de vergankelijkheid van het lichaam.

De Kodha Vagga van het Dhammapada bevat 14 eeuwige strofen (verzen 221–234) die het psychologische pad onderwijzen om woede, trots en kwaad opzet te overwinnen. In vers 222 zegt de Boeddha dat wie de opkomende woede bedwelmt zoals iemand een onbestuurbare wagen tegenhoudt, een echte wagenmenner is; anderen houden slechts de teugels vast. Vers 223 stelt de eeuwige waarheid: "Overwin woede met niet-woede (liefde), overwin het kwaad met het goede, overwin de gierigaard met giffelijkheid, en overwin de leugenaar met de waarheid." Ten slotte wordt de drieledige beheersing van lichaam, spraak en geest benadrukt.

De Loka Vagga van de Dhammapada (verzen 167–178) spoort gezoekers aan de wereld als een zeepbel of luchtspiegeling te zien en voorzichtig, rechtschapen, mild en zonder afgunst te leven.

De Magga Vagga van de Dhammapada (verzen 273–289) verkondigt het Edele Achtvoudi Pad en de drie kenmerken van het bestaan als de weg naar bevrijding.

De Mala Vagga-sectie van de Dhammapada onderzoekt mentale onzuiverheden en geestelijke vervuiling, stellende dat onwetendheid de grootste bevleking van alles is. Deze sectie bevat dialogen gericht aan een oude slager die zijn leven zonder deugdzame daden heeft geleefd, evenals aan monniken en leken die tot op hoge leeftijd de morele bewustheid hebben verwaarloosd.

De Nāgavagga van het Dhammapada (verzen 320–333) gebruikt de olifant als symbool voor volharding, zelfbeheersing en de waarde van wijze eenzaamheid.

De Niraya Vagga van de Dhammapada (verzen 306–319) waarschuwt voor de karmische gevolgen van hypocrisie, valse opvattingen en morele corruptie.

De Pakinnaka Vagga, hoofdstuk 21 van het Dhammapada uit de Pali Canon, verzamelt zestien verzen (290-305) over zelfverloochening, volle aandacht voor de Drie Juweelen en eenzaam oefenen.

De Paṇḍita Vagga van de Dhammapada (verzen 76–89) prijst de wijzen, vast als rots en onbewogen als een diep meer, die naar correctie zoeken en het pad naar Nirvana bewandelen. Het bevat 14 kostbare verzen die de kenmerken van de echte wijze, de discerner en de man van zelfbeheersing beschrijven. De Boeddha leert dat de wijze als een massieve, onverdeelde berg is die niet wordt geschud door stormen, en als een diep, stil en onbevlekt meertje waarvan het water nooit wordt betroebeld. De wijze eert degene die zijn tekortkomingen aanwijst als iemand die een verborgen schat onthult, en blijft onverschillig voor lof en blaam.

Dhammapada-hoofdstuk over het kwaad (verzen 116–128): haast je om het goede te doen, want kleine kwaden vullen een leven zoals druppels een kruik vullen en er is geen plaats waar men zich voor karma kan verbergen.

De Piya Vagga van de Dhammapada (verzen 209–220) stelt hechting en genegenheid aan als de wortel van lijden en angst, en prijst degenen die zich ervan hebben bevrijd.

Dhammapada-hoofdstuk over bloemen (verzen 44–59): guirlandes, honingbijen en de geur van deugd die tegen de wind in verspreidt, onderwijzen een leven van verdienste voor de dood komt.

De Sahassa Vagga van het Dhammapada (verzen 100–115) leert dat één waar woord, één dag van deugd, of één moment van inzicht duizend lege uitspraken overtreft. Boeddha verklaart dat één enkele betekenisvolle zin die vrede brengt beter is dan duizend betekenisloze woorden en poëzie. Een krijger die zichzelf overwint is groter dan wie een miljoen vijanden in de strijd overwint. Één enkele dag geleefd met wijsheid, zedelijkheid en meditatie is beter dan honderd jaar van lui, onzedelijk of onwetend leven.

De Sukha Vagga (Verzen 197–208) van de Dhammapada bevat twaalf glorieuze strofen die ware geluk niet als zintuiglijke bevrediging, maar als gemoedsvrede, afwezigheid van haat en bevrijding van gehechtheid definiëren. Met de heilige uitroep "Ach, hoe gelukkig leven we zonder haat onder diegenen die haat hebben!", toont Boeddha dat de competitie van de wereld de wortel van lijden is. Overwinning baren vijandschap, de verslagene slaapt in angst, maar de kalme wijze die zowel overwinning als nederlaag heeft losgelaten, rust in het hoogste geluk. Dit hoofdstuk bevat het beroemde vers: "Gezondheid is de hoogste winst; tevredenheid is de hoogste rijkdom; vertrouwen is de beste familielid; Nirvana is het hoogste geluk" (vers 204).

De Taṇhāvagga (verzen 334–359) van de Dhammapada ontleedt verlangen/dorst als de wortel van lijden, culminerend in de lof van de gave van Dhamma.

Dit is een heilig boeddhistisch mantra dat de genezende kracht van de Medicijnboeddha aanroept. Het wordt gereciteerd om fysiek en spiritueel welzijn te bevorderen en om compassie en innerlijke rust te cultiveren. Het mantra begint met 'tadyathā' (aldus) en eindigt met 'svāhā' (zij het zo), waarby de heilige lettergreep 'oṃ' centraal staat. Deze praktijk is bijzonder belangrijk in de Tibetaanse en Oost-Aziatische tradities, waar het wordt gebruikt als meditatiepraktijk en genezing.

Dit is een beroemde vers uit de Dhammapada, een verzameling uitspraken van de Boeddha. Het vat de essentie van het boeddhistische pad samen: geen kwaad doen, goed doen en de geest zuiveren.