ଆରତି ସାଇ ବାବା

ଏହା ସାଈ ବାବାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗିତ ଏକ ମରାଠୀ ଭାଷାର ଆରତୀ (ପ୍ରଶଂସାର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଗୀତ), ଯାହା ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ଉଭୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମାନ ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ସନ୍ଥ। ଧ୍ରୁବପଦ 'ସୌଖ୍ୟଦାତାରା ଜୀବ' ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ସୁଖଦାତା ବୋଲି ଡାକେ।

ଏହି ଆରତୀ ସାଈ ବାବାଙ୍କ ଜଣେ ଭକ୍ତ ମାଧବରାଓ ଆଡକରଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଏ। ଶେଷ ଶ୍ଳୋକରେ 'ମାଧବ' ଶବ୍ଦ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ପରମ୍ପରା କବିଙ୍କ ନିଜ ନାମ ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ବୋଧନ ଉଭୟ ଭାବେ ପାଠ କରେ।

ଏହି ଧ୍ରୁବପଦ ସାଈ ବାବାଙ୍କୁ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଚରଣ-ଧୂଳିରେ ଶାନ୍ତି ପାଇବାକୁ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ, ଯାହା ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ଓ ନମ୍ରତାର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଭଙ୍ଗୀ। 'ନିଜ ଦାସନ' ଅର୍ଥ 'ନିଜର ସେବକ', ଯାହା ଭକ୍ତ ଓ ସନ୍ଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ।

ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ କହେ ଯେ ସାଈ ବାବା କାମଦେବ (ଅନଙ୍ଗ, କାମର ଏକ ନାମ)ଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପରେ ନିମଗ୍ନ ରହନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନ୍ତରିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ବୈରାଗ୍ୟକୁ ସୂଚାଏ, ଯାହା ସେ ମୁମୁକ୍ଷୁ (ମୁକ୍ତି ଆକାଂକ୍ଷୀ) ସାଧକଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।

ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ ଏକ ମୂଳ ଶିକ୍ଷା ଧାରଣ କରେ: 'ହୃଦୟର ଭାବ ଯେପରି, ଅନୁଭୂତି ସେପରି।' ସାଈ ବାବାଙ୍କୁ 'କୃପାର ସାଗର' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭକ୍ତଙ୍କ ନିଜ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ମନୋଭାବକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରନ୍ତି — ଏହା ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ଦିବ୍ୟତା ନିଷ୍ଠାକୁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଏ। ଏହି ଭାବ ଭଗବତ ଗୀତାର 4.11 ଶ୍ଳୋକକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ କହନ୍ତି ଯେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେମାନେ ଯେଉଁ ଭାବେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି, ସେହି ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଦାନ ଦିଅନ୍ତି।

ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ ସାଈ ବାବାଙ୍କୁ ଏହି ଅନ୍ଧକାରମୟ କଳିଯୁଗରେ ନିରାକାର ପରମ ସତ୍ତାର ସାକାର ପ୍ରକାଶ (ସଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମ) ବୋଲି ଘୋଷଣା କରେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ସହିତ ଯୋଡେ — ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ଋଷି-ଦେବତା ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ କରନ୍ତି।

ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକରେ ଭକ୍ତମାନେ ବୃହସ୍ପତିବାରେ 'ବାରୀ' (ନିୟମିତ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଦର୍ଶନ) ରଖିବାର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଏହି ଦିନ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ସାଈ ବାବା ଓ ଗୁରୁ (ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହ) ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ। ଏହି ସାପ୍ତାହିକ ଭକ୍ତି ଏବେ ବି ଶିର୍ଡ଼ୀ ଓ ବିଶ୍ୱର ସାଈ ମନ୍ଦିରରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ।

ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତୀକ ବ୍ୟବହାର କରେ: ଚାତକ ପକ୍ଷୀ, ଯାହା କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ବର୍ଷାଜଳ ପାନ କରେ। ଭକ୍ତ ସାଈ ବାବାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦର ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପାନ କରିବାକୁ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି — ଆତ୍ମାର କୃପା ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷାର ଏକ ରୂପକ।