ମାଟିର ପୁତଳା
ଜାଗରଣର ଏକ ଭଜନ
ରବିଦାସ ମଣିଷ ଶରୀରକୁ ଏକ ମାଟିର ପୁତଳା ବୋଲି କହନ୍ତି, ଯାହା ଲାଭରେ ଗର୍ବରେ ନାଚେ ଓ କ୍ଷତିରେ କାନ୍ଦେ, ଏବଂ ସେ ସେହି ଭ୍ରମର ପାରକୁ ସଙ୍କେତ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ମାଟିର ପୁତ୍ର (ମନୁଷ୍ୟ) କିପରି ନାଚୁଛି! ଦେଖି ଦେଖି ଓ ଶୁଣି ଶୁଣି ସେ ପାଗଳ ହୋଇଯାଏ। ସେ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଲା ଓ କେଉଁଠାରେ ଲୀନ ହେବ?
ଶ୍ଲୋକ 1
ଯେତେବେଳେ କିଛି ପାଏ, ସେତେବେଳେ ଗର୍ବ କରେ। ମାୟା ମିଳିଲେ ସେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହେ। ଯେତେବେଳେ କିଛି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗେ। ଆସକ୍ତ ହୋଇ ହୋଇ ଶେଷରେ ସବୁକିଛି ପରିତ୍ୟାଗ କରେ।
ଶ୍ଲୋକ 2
ରବିଦାସ କହନ୍ତି, ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତି ଦୂର ହୁଏ ନାହିଁ, ଯେପରି ସ୍ୱପ୍ନରେ ରାତି ପାସୋରି ଯାଏ।
ଶ୍ଲୋକ 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ଭଜନଟି ଭଗତ ରବିଦାସଙ୍କ ଶବଦ, ଯାହା ଶିଖ ଧର୍ମର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବର ଅଙ୍ଗ ୪୮୭ରେ ରାଗ ଆସାରେ ରହିଛି। ରବିଦାସ ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରହସ୍ୟବାଦୀ ସନ୍ଥ ଥିଲେ, ଯେ ଚମଡ଼ା କାମକାରୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏହି ଭଜନରେ ମାଟିର ପୁତଳାର ପ୍ରତିମା ଦ୍ୱାରା ସଂସାର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଓ ଜୀବନର କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରକୃତି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଏହା କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ଭକ୍ତି ତଥା ସନ୍ଥ ପରମ୍ପରା ଆଧାରିତ ସମାବେଶରେ ଗାନ କରାଯାଏ।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Bhagat Ravidas · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th–16th century, Varanasi
A poet-saint and leather worker by trade from Varanasi, whose hymns envisioned Begampura — a utopian realm free of sorrow, fear, and caste-based inequality. His compositions are included in the Guru Granth Sahib and form the devotional core of the modern Ravidassia tradition.
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ରଚୟିତା
ଭଗତ ରବିଦାସ, ଜଣେ ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସନ୍ଥ-କବି ଏବଂ ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧେୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ। ତାଙ୍କ ଶବଦ ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବରେ ସମ୍ମିଳିତ, ଏବଂ ଏହି ଶବଦଟି ଅଙ୍ଗ ୪୮୭ରେ ରହିଛି।
ସଙ୍ଗୀତ ରାଗ
ଏହି ରଚନା ଆସା ରାଗରେ ନିବଦ୍ଧ, ଯାହା ଭୋର ବେଳେ ଗାଇବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହି ରାଗ ପ୍ରାୟତଃ ଚିନ୍ତନ ଓ ଆଶାର ଭାବ ଜାଗ୍ରତ କରେ, ଯାହା ସାଂସାରିକ ଭ୍ରମରୁ ଜାଗ୍ରତ ହେବାର ଆହ୍ୱାନ ସହିତ ଖାପ ଖାଏ।
ପୁତଳାର ରୂପକ
ଏହି ପଦରେ ମଣିଷକୁ ମାଟିରେ ତିଆରି ଏକ ପୁତଳା ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଦେଖେ, ଶୁଣେ, କଥା କୁହେ ଓ ଦୌଡ଼େ। ଏହା ଏକ ପ୍ରଖର ପ୍ରତିମା, ଯାହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ପାର୍ଥିବ ଜଗତ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି (ମାୟା) ଆମେ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛେ ଓ କେଉଁଠାକୁ ଯାଉଛେ ନ ବୁଝି ଆମକୁ ନାଚାଇଥାଏ।
ଲାଭ ଓ କ୍ଷତି
ଯେତେବେଳେ କିଛି ମିଳେ, ପୁତଳା ଗର୍ବରେ ଫୁଲେ, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ମାୟା ଚାଲିଯାଏ, ସେ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗେ। ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖ ଉଭୟ ଅସ୍ଥାୟୀ, ଏବଂ ପୃଥକତାର ଭ୍ରମରେ ଆଧାରିତ।
ଖେଳ ଓ ଖେଳାଳୀ
ଅଙ୍ଗ ୪୮୭ର ମୂଳ ପାଠରେ ରବିଦାସ ଜଗତକୁ ଏକ ଖେଳ ବୋଲି କହନ୍ତି ଏବଂ କୁହନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ଖେଳାଳୀ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ପଛରେ ଥିବା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରତି। ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଗୁରମୁଖୀ ଏହି ଶବଦର ଏକ ଢିଲା ରୂପ, ତେଣୁ ସଠିକ ଶବ୍ଦ ପାଇଁ ଅଙ୍ଗ ୪୮୭ ଦେଖନ୍ତୁ।
Guru Ravidas Ji
ରବିଦାସିଆ ରୁ ଅଧିକ
ସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ