ਦੁਰਗਾ ਚਾਲੀਸਾ
ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਚਾਲੀਸਾ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ 40 ਛੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਚਾਲੀਸਾ (੪੦ ਚੌਪਾਈਆਂ)
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਪਾਰ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ੪੦ ਚੌਪਾਈਆਂ।
ਹੇ ਦੁਰਗਾ ਮਾਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਹੇ ਦੁਰਗਾ ਮਾਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਤੁਹਾਡੀ ਜੋਤਿ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਤੁਹਾਡਾ ਮੱਥਾ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਮੁਖੜਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਭਰਵੱਟੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਪਾਲਣ ਲਈ ਅੰਨ ਅਤੇ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਤੁਸੀਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਬਣ ਕੇ ਜਗਤ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਆਦਿ ਸੁੰਦਰੀ ਬਾਲਾ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਪ੍ਰਲਯ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਗੌਰੀ ਹੋ, ਸ਼ਿਵ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਯੋਗੀ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿੱਤ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਤੁਸੀਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਸੁਬੁੱਧੀ ਦੇ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਬਾਰਿਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 9
ਹੇ ਅੰਬਾ, ਤੁਸੀਂ ਨਰਸਿੰਹ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਖੰਭੇ ਨੂੰ ਪਾੜ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਸ਼ਲੋਕ 10
ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਬਚਾਇਆ, ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 11
ਤੁਸੀਂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਈ।
ਸ਼ਲੋਕ 12
ਤੁਸੀਂ ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਦਯਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੇਰੀ ਮਨ ਦੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 13
ਹਿੰਗਲਾਜ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਭਵਾਨੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 14
ਮਾਤੰਗੀ ਅਤੇ ਧੂਮਾਵਤੀ ਮਾਤਾ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ, ਬਗਲਾ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 15
ਸ਼੍ਰੀ ਭੈਰਵ, ਤਾਰਾ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਤਾਰਨ ਵਾਲੀ, ਛਿੰਨ ਭਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 16
ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਭਵਾਨੀ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੰਗੂਰ ਵੀਰ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 17
ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੱਪਰ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਾਲ ਵੀ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 18
ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੂਲ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 19
ਨਗਰਕੋਟ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਡੰਕਾ ਵੱਜਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 20
ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਰਕਤਬੀਜ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 21
ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਅਭਿਮਾਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਅਕੁਲਾ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 22
ਤੁਸੀਂ ਕਾਲਿਕਾ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 23
ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਸੰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਔਕੜ ਆਈ, ਤਦੋਂ-ਤਦੋਂ ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 24
ਅਮਰਪੁਰੀ ਅਤੇ ਬਾਸਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 25
ਜਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਦਾ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 26
ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਯਸ਼ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਦਰਿੱਦਰ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 27
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 28
ਯੋਗੀ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਪੁਕਾਰ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 29
ਸ਼ੰਕਰ ਆਚਾਰਜ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਲੈ ਲਿਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 30
ਉਹ ਨਿਸ਼-ਦਿਨ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦੇ ਰਹੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਮਿਰਿਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 31
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪ ਦਾ ਭੇਦ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਇਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 32
ਉਹ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਰਤੀ ਬਖਾਨੀ, ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਜਗਦੰਬ ਭਵਾਨੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 33
ਆਦਿ ਜਗਦੰਬਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 34
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਕਸ਼ਟਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਰੇਗਾ?
ਸ਼ਲੋਕ 35
ਆਸ਼ਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਤਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੋਹ, ਮਦ ਆਦਿ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਓ।
ਸ਼ਲੋਕ 36
ਹੇ ਮਹਾਰਾਣੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਇੱਕ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਭਵਾਨੀ, ਸੁਮਿਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 37
ਹੇ ਦਯਾਲੂ ਮਾਤਾ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਰਿਧੀ-ਸਿਧੀ ਦੇ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਹਾਲ ਕਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 38
ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ, ਦਯਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਯਸ਼ ਸਦਾ ਸੁਣਾਵਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 39
ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰਗਾ ਚਾਲੀਸਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 40
ਸਮਾਪਤੀ ਦੋਹਾ
ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਸਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ।
ਦੇਵੀਦਾਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਨ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਹੇ ਜਗਦੰਬ ਭਵਾਨੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ Dohā
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਰਚਨਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵੀਦਾਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵਰਾਤਰੀ ਜਾਂ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਲਈ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਰਚਨਾਕਾਰ
ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਚਾਲੀਸਾ ਦੇਵੀਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 40 ਛੰਦ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਮ 'ਚਾਲੀਸਾ' ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।
ਦਸ ਮਹਾਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ
ਇਸ ਚਾਲੀਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਸ ਮਹਾਵਿਦਿਆ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ—ਹਿੰਗਲਾਜ, ਮਾਤੰਗੀ, ਧੂਮਾਵਤੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ, ਬਗਲਾ, ਭੈਰਵ, ਤਾਰਾ, ਛਿੰਨਮਸਤਾ ਆਦਿ। ਇਹ ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਸ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ-ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਕਥਾ
ਛੰਦ 29-33 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਣ ਕਾਰਨ ਪਛਤਾਵੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੋਗ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲੀ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸੁਰ-ਵਧ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ
ਚਾਲੀਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ, ਸ਼ੁੰਭ-ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਰਕਤਬੀਜ, ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ (ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਵਰਗੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।
ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਲਾਭ
ਅੰਤਿਮ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਚਾਲੀਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪਰਮਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਤੀ-ਮਾਰਗ ਦੀ ਸਰਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Devi
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ