ଦୁର୍ଗା ଚାଳିଶା
ଏହା ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ଏକ ୪୦ ପଦ ବିଶିଷ୍ଟ ଭକ୍ତିଗୀତ, ଯାହା ତାଙ୍କ ମହିମା, ଶକ୍ତି ଓ କୃପା ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଚାଳିଶା (୪୦ ଚଉପାଇ)
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅପାର ମହିମା, ପରାକ୍ରମ ଓ କୃପା ଗାନ କରୁଥିବା ମୁଖ୍ୟ ୪୦ ଚଉପାଇ।
ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର ହେ ଦୁର୍ଗା, ସୁଖ ଦେଉଥିବା ମାତା। ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର ହେ ଦୁର୍ଗା, ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା ମାତା।
ଶ୍ଲୋକ 1
ତୁମର ଜ୍ୟୋତି ନିରାକାର ଅଟେ। ତିନିଲୋକରେ ତାହାର ଆଲୋକ ବ୍ୟାପ୍ତ।
ଶ୍ଲୋକ 2
ତୁମର ଲଲାଟ ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ, ମୁଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ। ତୁମର ନୟନ ଲାଲ, ଭୃକୁଟି ଭୟଙ୍କର।
ଶ୍ଲୋକ 3
ହେ ମାତା, ତୁମର ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର। ତୁମକୁ ଦର୍ଶନ କରି ଜନମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 4
ତୁମେ ସଂସାରର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛ। ପାଳନ ନିମିତ୍ତ ଅନ୍ନ ଓ ଧନ ପ୍ରଦାନ କରିଛ।
ଶ୍ଲୋକ 5
ତୁମେ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରୂପେ ଜଗତକୁ ପାଳନ କରୁଛ। ତୁମେ ହିଁ ଆଦି ସୁନ୍ଦରୀ ବାଳା।
ଶ୍ଲୋକ 6
ପ୍ରଳୟକାଳରେ ତୁମେ ସବୁକୁ ନାଶ କରୁଛ। ତୁମେ ଗୌରୀ, ଶିବଶଙ୍କରଙ୍କ ପ୍ରିୟା।
ଶ୍ଲୋକ 7
ଶିବ ଯୋଗୀମାନେ ତୁମର ଗୁଣ ଗାନ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ତୁମକୁ ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 8
ତୁମେ ସରସ୍ୱତୀର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛ। ସୁବୁଦ୍ଧି ଦେଇ ଋଷି ଓ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛ।
ଶ୍ଲୋକ 9
ହେ ଅମ୍ବା, ତୁମେ ନରସିଂହର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲ। ସ୍ତମ୍ଭ ଫାଡ଼ି ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲ।
ଶ୍ଲୋକ 10
ତୁମେ ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ରକ୍ଷା କରି ବଞ୍ଚାଇଥିଲ। ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠାଇଥିଲ।
ଶ୍ଲୋକ 11
ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପ ଧରି ଜଗତରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ସମାହିତ।
ଶ୍ଲୋକ 12
କ୍ଷୀରସାଗରରେ ତୁମେ ବିଳାସ କରୁଛ। ହେ ଦୟାସିନ୍ଧୁ, ମୋର ମନର ଆଶା ପୂରଣ କର।
ଶ୍ଲୋକ 13
ହିଙ୍ଗଲାଜରେ ତୁମେ ଭବାନୀ ରୂପେ ବିରାଜିତ। ତୁମର ମହିମା ଅସୀମ, ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇ ନ ପାରେ।
ଶ୍ଲୋକ 14
ମାତଙ୍ଗୀ ଓ ଧୂମାବତୀ ମାତା, ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ, ବଗଳା – ସମସ୍ତେ ସୁଖ ଦାତା।
ଶ୍ଲୋକ 15
ଶ୍ରୀ ଭୈରବ, ତାରା ଜଗତର ତାରିଣୀ। ଛିନ୍ନଭାଳ ଭବ-ଦୁଃଖ ନିବାରିଣୀ।
ଶ୍ଲୋକ 16
ସିଂହ ବାହନରେ ଭବାନୀ ଶୋଭିତ। ଲାଙ୍ଗୁର ବୀର ଆଗରେ ଚାଲନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 17
ହାତରେ ଖପ୍ପର ଓ ଖଡ୍ଗ ଶୋଭା ପାଏ। ଯାହାକୁ ଦେଖି କାଳ ଭୟରେ ପଳାଏ।
ଶ୍ଲୋକ 18
ଅସ୍ତ୍ର ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଶୋଭିତ। ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଶୂଳ ଉଠେ।
ଶ୍ଲୋକ 19
ନଗରକୋଟରେ ତୁମେ ବିରାଜିତ। ତିନିଲୋକରେ ତୁମର ଡ଼ଙ୍କା ବାଜେ।
ଶ୍ଲୋକ 20
ତୁମେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ମାରିଲ। ରକ୍ତବୀଜ ଓ ଶଙ୍ଖନକୁ ସଂହାର କଲ।
ଶ୍ଲୋକ 21
ମହିଷାସୁର ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭିମାନୀ। ତାହାର ପାପ ଭାରରେ ପୃଥିବୀ ଅକୁଳାନ।
ଶ୍ଲୋକ 22
ତୁମେ କାଳିକାର ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କଲ। ସେନା ସହିତ ତାକୁ ସଂହାର କଲ।
ଶ୍ଲୋକ 23
ଯେତେବେଳେ ଯେତେବେଳେ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଉପରେ ସଙ୍କଟ ଆସିଲା, ସେତେବେଳେ ସେତେବେଳେ ହେ ମାତା, ତୁମେ ସହାୟ ହେଲ।
ଶ୍ଲୋକ 24
ଅମରପୁରୀ ଓ ବାସବଲୋକରେ ସମସ୍ତେ ତୁମର ମହିମାରେ ଅଶୋକ ରହନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 25
ଜ୍ୱାଳାରେ ତୁମର ଜ୍ୟୋତି ଅଛି। ତୁମକୁ ସର୍ବଦା ନର-ନାରୀ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 26
ଯେ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମର ଯଶ ଗାନ କରେ, ତାହାର ଦୁଃଖ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନିକଟକୁ ଆସେ ନାହିଁ।
ଶ୍ଲୋକ 27
ଯେ ମନ ଲଗାଇ ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ତାହାର ଜନ୍ମ-ମରଣ ଛାଡ଼ିଯାଏ।
ଶ୍ଲୋକ 28
ଯୋଗୀ, ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନେ ପୁକାରି କହନ୍ତି – ତୁମର ଶକ୍ତି ବିନା ଯୋଗ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଶ୍ଲୋକ 29
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ତପ କରିଥିଲେ। କାମ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରି ସବୁ ଲୀନ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ଲୋକ 30
ସେ ଦିନରାତି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ। କେବେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରୁ ନ ଥିଲେ।
ଶ୍ଲୋକ 31
ସେ ଶକ୍ତି ରୂପର ମର୍ମ ପାଇ ନ ଥିଲେ। ଶକ୍ତି ଚାଲିଗଲା ପରେ ମନରେ ପଶ୍ଚାତାପ କଲେ।
ଶ୍ଲୋକ 32
ସେ ଶରଣାଗତ ହୋଇ କୀର୍ତ୍ତି ବଖାଣିଲେ। ଜୟ ଜୟ ଜୟ ହେ ଜଗଦମ୍ବା ଭବାନୀ।
ଶ୍ଲୋକ 33
ଆଦି ଜଗଦମ୍ବା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କଲେ।
ଶ୍ଲୋକ 34
ହେ ମାତା, ମୋତେ କଷ୍ଟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘେରିଛି। ତୁମ ବିନା ମୋର ଦୁଃଖ କିଏ ହରିବ?
ଶ୍ଲୋକ 35
ଆଶା ଓ ତୃଷ୍ଣା ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ା ଦିଏ। ମୋହ, ମଦ ଆଦି ସବୁ ନାଶ କର।
ଶ୍ଲୋକ 36
ହେ ମହାରାଣୀ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନାଶ କର। ହେ ଭବାନୀ, ମୁଁ ଏକଚିତ୍ତରେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛି।
ଶ୍ଲୋକ 37
ହେ ଦୟାଳୁ ମାତା, କୃପା କର। ଋଦ୍ଧି-ସିଦ୍ଧି ଦେଇ ମୋତେ ନିହାଳ କର।
ଶ୍ଲୋକ 38
ଯେତେଦିନ ବଞ୍ଚିବି, ଦୟାର ଫଳ ପାଉ। ତୁମର ଯଶ ମୁଁ ସର୍ବଦା ଶୁଣାଉ।
ଶ୍ଲୋକ 39
ଯିଏ ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା ଚାଳିଶା ଗାନ କରେ, ସେ ସବୁ ସୁଖ ଭୋଗ କରି ପରମପଦ ପାଏ।
ଶ୍ଲୋକ 40
ସମାପନ ଦୋହା
ଭଗବାନ ହୃଦୟରେ ସଦା ବାସ କରନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଚାଳିଶାର ସମାପନ।
ଦେବୀଦାସ ନିଜକୁ ଶରଣ ଜାଣିଛି। ହେ ଜଗଦମ୍ବା ଭବାନୀ, କୃପା କର।
ଶ୍ଲୋକ Dohā
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଦୁର୍ଗା ଚାଳିଶା ହିନ୍ଦୁ ଭକ୍ତି ସାହିତ୍ୟର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଚନା। ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆରାଧନାରେ ପାଠ କରାଯାଏ, ବିଶେଷକରି ନବରାତ୍ରି ସମୟରେ। ଏହାର ରଚୟିତା ଅଜ୍ଞାତ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ରଚୟିତା
ଏହି ଦୁର୍ଗା ଚାଳିଶାର ରଚୟିତା ହେଉଛନ୍ତି ଦେବୀଦାସ। ଶେଷ ଶ୍ଲୋକରେ 'ଦେବୀଦାସ ଶରଣ ନିଜ ଜାନୀ' ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଏହା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଭକ୍ତି କାବ୍ୟ।
ଗଠନ
ଏଥିରେ ୪୦ଟି ଦୋହା (ଦୁଇ ଧାଡ଼ିର ପଦ) ଏବଂ ଶେଷରେ ଗୋଟିଏ ସମାପ୍ତି ଶ୍ଲୋକ ରହିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୋହାରେ ଦେବୀଙ୍କର ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ବିଷୟବସ୍ତୁ
ଏଥିରେ ଦେବୀଙ୍କର ଅନେକ ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଯେପରିକି ଦଶ ମହାବିଦ୍ୟା (ମାତଙ୍ଗୀ, ଧୂମାବତୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ, ବଗଳା, ଭୈରବୀ, ତାରା, ଛିନ୍ନମସ୍ତା) ଏବଂ ନରସିଂହୀ ରୂପ। ଏଥିରେ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଇ ପରେ ଅନୁତାପ କରିଥିଲେ।
ମହତ୍ତ୍ୱ
ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଭକ୍ତମାନେ ଏହାକୁ ପାଠ କରି ଦୁଃଖ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହେବା ଏବଂ ସୁଖ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରିବାର ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି।
ଭାଷା
ଏହା ବ୍ରଜଭାଷା ଓ ଅବଧୀ ଭାଷାର ମିଶ୍ରଣରେ ରଚିତ। ଏଥିରେ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏହାକୁ ସରଳ ଓ ମଧୁର କରିଛି।
Devi
ହିନ୍ଦୁ dharm ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
