जय नेमिनाथस्वामी
द्वाविंशतितीर्थकरस्य जैनभक्तिगीतम्
इदं भक्तिगीतं नेमिनाशं प्रभुं, जैनधर्मस्य पूज्याध्यापकं, संसारसागराद् उद्धार्तारं स्त्तः। दिव्यं स्थानमस्य, उपदेशाश्च, देवमुनिभिः अर्चनं च स्तौति।
पद्यानि
जयो भगवतः नेमिनाथस्य, हे प्रभो जयो भगवतः नेमिनाथस्य।
श्लोकः 1
त्वं संसारसागर उत्तारयिता प्रभः, त्वमन्तरः ज्ञानि। तयो भगवतः नेमिनाथस्य।
श्लोकः 2
त्वं दिव्य सभा उपस्थः अपि;, तव मधुरिमवचनं सृष्ठम्। जयो भगवतः नेमिनाथस्य।
श्लोकः 3
श्रवणपः सौरदेव्यं जना सत्यमु अवन और., त्वं च सुखम :- साविसज्ञानिनः भगवन। जयो भगवतः नेमिनाथस्य।
श्लोकः 4
न यक्षाः एवं यक्ष्यः च भ्रमन्ति। तोहं वेद ज्ञस्य ग वैभवम्। जयो भगवतः नेमिनाथस्य।
श्लोकः 5
शिरसि चित्रत्राई चन्दंते। मुनयः ध्यायान्तः यामु कर्तः। जयो भगवतः नेमिनाथस्य।
श्लोकः 6
जयो भगवतः नेमिनाथस्य, हे प्रभो जयो भगवतः नेमिनाथस्य।
श्लोकः 7
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
एतद् भजनं जैनपरम्परायोत्, श्रीनेमि (द्वाविंश तीर्थङ्क्) सत्तु ग्राहयति। प्रायः पजनेषु, मन्दिरेषु, यीरा दिनेषु जैनऐद्गायन्ति। श्लोक समवसरणं, देवः, ऋषभं, इत्यादिसह श्रीकरणं। श्लोक सरलं पुनरुक्तं सामूहिकं भक्तिं ध्यानं च सहते॥
ज्ञातव्य-विशेषः
विषयः
अयं भजनः नेमिनाथं द्वाविंशतितमं तीर्थङ्करं जैनधर्मे सम्मानयति। पारम्परिकतया सः हिन्दुदेवकृष्णस्य भ्रातृव्यः इति मन्यते, जैनहिन्दूकथानकयोः सम्बन्धं दर्शयन्।
समवसरणम्
श्लोकः भगवन्तं समवसरणे (जैनपरम्परायां तीर्थङ्करैः प्रवचनदानाय पवित्रं सभागृहम्) उपविष्टं वर्णयति। तद् विशालं वर्तुलाकारं बहुस्तरीयं च चित्रितं, तेषाम् उपदेशानां सार्वत्रिकसुलभतायाः प्रतीकम्।
यक्षयक्षिण्यौ
लेखः यक्षयक्षिण्यौ भगवन्तं चामरैः वीजयन्तौ उल्लिखति। जैनधर्मे एते प्रत्येकतीर्थङ्कराय नियुक्ताः कल्याणकारिणः रक्षकदेवताः, नेमिनाथस्य यक्षः सर्वाह्णः यक्षिणी च अम्बिका।
त्रिच्छत्रम्
'मस्तके त्रीणि छत्राणि' इति वाक्यं छत्रत्रयं प्रति निर्दिशति, यत् परमाधिकारस्य आध्यात्मिकप्रभुत्वस्य च प्रतीकम्। जैनप्रतिमाशास्त्रे एतत् तीर्थङ्करस्य पूर्णवैराग्यं त्रिलोकेषु (स्वर्गे, भूमौ, पाताले) आधिपत्यं च सूचयति।
सागररूपकम्
नेमिनाथं 'भवदधितारकम्' (संसारसागरस्य पारं प्रापयितारम्) इति सम्बोधनं सामान्यः भक्तिपरम्परायाः कल्पः। एतत् तस्य मोक्षाय जन्ममरणचक्रेण आत्मनः मार्गदर्शकस्य त्रातुः भूमिकां प्रकाशयति।
