जय जिनवर देवः शान्तिनाथभगवतः स्तुतौ एकः भजनः
एतत् जैनभक्तिभजनं यत् जैनधर्मस्य षोडशं तीर्थङ्करं शान्तिनाथं प्रशंसति। तस्य जन्म, धार्मिकं शासनं, त्यागं, ज्ञानप्राप्तिं च आचरति, तस्य शान्तिम् आशीर्वादांश्च प्रार्थयते।
पद्यानि
जयति परमजिनः प्रभुः! हे प्रभो, जयति परमजिनः प्रभुः! सः शान्तिप्रदः, मोक्षानन्ददाता, शान्तिनाथः।
श्लोकः 1
धन्या ऐरा देवी लोके, यस्याः हृदये प्रभुः सुखेन वसति। विश्वसेनस्य वंशः गगने पूर्णचन्द्र इव भाति। जयति परमजिनः प्रभुः!
श्लोकः 2
ज्येष्ठमासस्य कृष्णचतुर्दशी, आनन्दप्रदा। हस्तिनापुरे महान् जन्ममहोत्सवः महता ऐश्वर्येण आचरितः। जयति परमजिनः प्रभुः!
श्लोकः 3
अद्भुतानि बाललीलाः देवमनुष्याणां हृदयं हर्षयामासुः। सः धर्मेण न्यायेन च राज्यं प्रशासत्, सर्वेषां सुखं सदा ददात्। जयति परमजिनः प्रभुः!
श्लोकः 4
त्वं पञ्चमचक्रवर्ती, द्वादशकामदेवः, षोडशतीर्थङ्करः। त्वं त्रिपदधारी, त्वं मुरारिः, ब्रह्मा, शिवशङ्करः। जयति परमजिनः प्रभुः!
श्लोकः 5
शरीरं भोगान् च नश्वरान् अनित्यान् च विज्ञाय, ततः सः व्रतानि अगृह्णात्। शतराज्यानि, नवनिधीन्, चतुर्दशरत्नानि च परित्यज्य, तानि भस्मीचकार। जयति परमजिनः प्रभुः!
श्लोकः 6
तीव्रतपांसि कृत्वा, सः कर्माणि नाशयित्वा केवलज्ञानं प्राप्नोत्। उपदेशान् ददत्, भव्यान् बोधयत्; एतत् महत् उपकारः। जयति परमजिनः प्रभुः!
श्लोकः 7
हे शान्तिनाथ, तव नाम सर्वं जगत् शान्तं करोति। भक्तः 'शिवरामः' तव पादयोः प्रार्थयते: तापं क्लेशान् च अपाकुरु। जयति परमजिनः प्रभुः!
श्लोकः 8
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
एतत् भजनं जैनभक्तिपरम्परायाः आगतम्, या तीर्थङ्करनाम्नः प्रबुद्धाध्यात्मिकगुरूणां वंशं पूजयति। शान्तिनाथः षोडशः तीर्थङ्करः, शान्तिमोक्षयोः मूर्तिमान् पुरुषः। अयं स्तोत्रः परम्परया जैनमन्दिरेषु गृहेषु च गीयते, विशेषतः उत्सवेषु प्रातःप्रार्थनासु वा शान्तिनाथजीवनगुणध्याने। अन्तिमश्लोकः शिवरामनाम्नः भक्तस्य रचनां श्रेयति, किन्तु स्पष्टः दिनाङ्कः व्यापकतया न लिखितः।
ज्ञातव्य-विशेषः
शान्तिनाथः कः?
शान्तिनाथः जैनधर्मे षोडशः तीर्थङ्करः (आध्यात्मिकगुरुः) अस्ति, अयं स्तोत्रः तं शान्तिमोक्षप्रदातारं रूपेण प्रशंसति। नामैव 'शान्तिपतिः' इत्यर्थं वहति, सः चतुर्विंशतितीर्थङ्करेषु शान्तिगुणेन विशेषतया सम्बद्धः।
राजकीयं दिव्यं च वंशः
स्तोत्रे इक्ष्वाकुवंशीयराजकुले महाराज्ञ्याः ऐरायाः राज्ञः विश्वसेनस्य च पुत्रत्वेन तस्य जन्म उल्लिखितः, अयं वंशः हिन्दुपरम्परायां रामभगवतापि सम्बद्धः। तस्य जन्मः काव्यात्मकरूपेण स्वकुलरात्र्याकाशे पूर्णचन्द्रोदय इव वर्णितः।
एकः विशिष्टः दिनाङ्कः स्थानं च
शान्तिनाथस्य जन्मः परम्परया ज्येष्ठमासे (मे-जून) कृष्णचतुर्दश्यां, प्राचीनहस्तिनापुरनगरे (वर्तमाने उत्तरप्रदेशराज्ये, भारते) आचर्यते।
एकः अद्वितीयः त्रिविधः पदः
स्तोत्रं शान्तिनाथस्य 'पञ्चमचक्रिणः' (सार्वभौमसम्राट्श्रेण्यां पञ्चमः), 'कामदेवस्य' (इच्छायाः दैवीभूतः), षोडशतीर्थङ्करस्य च असाधारणं स्थानं प्रकाशयति। तं विष्णुब्रह्मशिवशङ्कररूपेणापि पूजयति, येन परम्परातीतः समन्वयात्मकः आदरः दर्शितः।
राज्ञः यतित्वं प्रति
बहुकालं धार्मिकतया राज्यं प्रशास्य, शान्तिनाथः सांसारिकजीवनस्य अनित्यताम् अबोधत। सः राज्यं, धनं, राजभोगान् च परित्यज्य यतिजीवनम् अङ्गीचकार, तस्य आध्यात्मिकयात्रायाम् एकः मुख्यः परिवर्तनबिन्दुः।
सर्वज्ञतायाः मार्गः
तीव्रैः कठिणैः तपोभिः शान्तिनाथः कर्मबन्धनानि नाशयित्वा केवलज्ञानं, अर्थात् सर्वज्ञताम् (पूर्णं सर्वज्ञं चेतनायाः स्थितिम्) प्राप्नोत्। ततः स्वजीवनम् अन्येभ्यः एतं मोक्षमार्गम् उपदिश्य व्यतीतवान्, यत् स्तोत्रः तस्य जगते महत्तरं दानम् इति आह।
Shantinatha
जैनधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता
