Bharat Devotion
Embroidered artwork for कल्याणमंदिरस्तोत्र (शुभतेच्या मंदिराचे स्तोत्र): Embroidered Jain ahimsa palm with a gold wheel, white marble temples and lotuses at dawn

कल्याणमंदिरस्तोत्र (शुभतेच्या मंदिराचे स्तोत्र)

कल्याणमंदिरस्तोत्र (शुभतेच्या मंदिराचे स्तोत्र)

हे जैन संस्कृत स्तोत्र आहे जे जिन (प्रबुद्ध आध्यात्मिक विजेता) यांची स्तुती करते आणि त्यांच्या नावाची व कमळासारख्या पायांची शक्ती वर्णन करते. श्लोक वर्णन करतात की जिनाचे नाव स्मरण किंवा मंत्र केल्याने मनुष्य जन्म, मृत्यू आणि दुःखाच्या चक्रातून मुक्त होऊन मोक्षाला जाऊ शकतो.

श्लोक

कल्याणमन्दिरस्तोत्रम् ॐ नमः सिद्धभ्यः
Kalyan Mandir Stotram Om Namah Siddhebhyah

श्लोक 1

यत्कान्तिचन्द्रमसि मज्जनमुज्झिताभ्र- व्यासङ्गमङ्गलगुणेषु यदुत्सवश्रीः तद्ब्रह्म किंचिदपि काचन नः परेषाम् आभाति तत्त्वममलं प्रथमं जिनेन्द्रम्
Yat Kanti Chandramasi Majjanam Ujjhitabhra Vyasanga Mangala Guneshu Yadutsavashrih Tad Brahma Kinchidapi Kachana Nah Paresham Abhati Tattvam Amalam Prathamam Jinendram

श्लोक 2

संसारघोरगहने चरतां चराणाम् उत्पश्यतां भवमरुत्पथि तापतापैः त्वत्पादपङ्कजरजःकणसञ्चयोऽसौ भूयाद्भवव्यसनभेषजमङ्गलानाम्
Samsara Ghora Gahane Charatam Charanam Utpashyatam Bhava Marutpathi Tapataapaih Tvat Paada Pankaja Rajah Kana Sanchayo'sau Bhooyad Bhava Vyasana Bheshajam Mangalanam

श्लोक 3

भक्तामरेन्द्रपरिचर्चितपादपद्म- युग्मं मुनीन्द्रमहितं प्रथितप्रभावम् भक्तिप्रवणेमनसा भवता प्रणीतं वन्दे जिनेन्द्रमनिशं भवतापशान्त्यै
Bhaktamarendra Paricharchita Paada Padma Yugmam Munindra Mahitam Prathita Prabhavam Bhakti Pravane Manasa Bhavata Praneetam Vande Jinendram Anisham Bhava Taapa Shantyai

श्लोक 4

अम्भोनिधौ क्षुभितचण्डतरङ्गमालाव- र्तेऽपि घोरमकरेषु भयातुरेषु त्वन्नाममन्त्रमनुचिन्तयतां जनानाम् आलम्बनं भवति तद्भवदुःखहारि
Ambhonidhau Kshubhita Chanda Tarangamaala Varte'pi Ghora Makareshu Bhayatureshu Tvat Naama Mantram Anuchintayatam Jananam Aalambanam Bhavati Tad Bhava Dukhahaari

श्लोक 5

उद्गच्छदुन्नतफणासु मणिक्षरेषु व्यालस्य घोरविषमग्नदशागतानाम् त्वन्नाम कीर्तयतु काञ्चनदिव्यरत्न- छायाच्छटाप्रशमितं विषमुग्रमाशु
Udgachhad Unnata Phanaasu Mani Kshareshu Vyaalasya Ghora Visha Magna Dashaagatanam Tvat Naam Keertayatu Kanchana Divya Ratna Chhaya Chhata Prashamitam Visham Ugram Aashu

श्लोक 6

मज्जद्विपूलगजघोरघटावमर्दि- सङ्ग्रामधूममधिवासितसर्वदिक्षु त्वत्पादपद्मयुगलं मनसा स्मराणां सद्यो जयः समभवद्विजयी जनानाम्
Majjad Vipula Gaja Ghora Ghataavamardi Sangrama Dhoomam Adhivaasita Sarva Dikshu Tvat Paada Padma Yugalam Manasa Smaranam Sadyo Jayah Samabhavad Vijayee Jananam

श्लोक 7

उन्मत्तवारणगजेन्द्रतुरङ्गमाढ्य- सङ्ग्रामभूमिषु रणेषु पराजयन्तः त्वत्पादपद्मयुगलं मनसा स्मराणां शत्रून्निहत्य सुचिरं विजयं लभन्ते
Unmatta Vaarana Gajendra Turangamaadhya Sangrama Bhoomishu Raneshu Paraajayantah Tvat Paada Padma Yugalam Manasa Smaranam Shatroon Nihatya Suchiram Vijayam Labhante

श्लोक 8

आनीतगाढतिमिरं महदन्धकारं दग्धोदरेषु भुवि दुस्तरवह्निकाले त्वन्नाम कीर्तनरताः पुरुषा लभन्ते निर्वाणशीतलपदं पदमप्रमेयम्
Aaneeta Gaadha Timiram Mahad Andhakaram Dagdhodereshu Bhuvi Dustara Vahni Kaale Tvat Naam Keertan Ratah Purusha Labhante Nirvaana Sheetala Padam Padam Aprameyam

श्लोक 9

उत्तंसबद्धासुरचन्द्रकचूर्णकान्ति- संसक्तमञ्जुमणिपादविभूषणानाम् वन्दारुवृन्दनमिते चरणे मुनीन्द्राः स्तुवन्ति ते गुणगणान्भुवि मुक्तिहेतोः
Uttamsa Baddha Asura Chandraka Choona Kanti Samsakta Manju Mani Paada Vibhooshananam Vandaaru Vrinda Namite Charane Munindrah Stuvanti Te Guna Ganan Bhuvi Mukti Hetoh

श्लोक 10

त्वत्पादपद्मयुगले नमितामराणां मौलिप्रफुल्लकमलोदरसंस्रवद्भिः भृङ्गैः समं भ्रमरैः सह गीतकीर्ते संसेव्यते चरणपङ्कजमेव नित्यम्
Tvat Paada Padma Yugale Namitamaranam Mauli Praphulla Kamalodara Samsravadbhih Bhringaih Samam Bhramarih Saha Geeta Keerte Samsevyate Charana Pankajam Eva Nityam

श्लोक 11

किं मन्दमन्दचरणैः कृतसारथित्वं भृङ्गावलीप्रविलसन्मणिहारशोभि त्वत्पादारविन्दयुगलं मनसा स्मराणां संसारवारिधिमलं तरन्ति सन्तः
Kim Manda Manda Charanaih Krita Saarithitvam Bhringaavali Pravilasan Mani Haara Shobhi Tvat Paadaaravinda Yugalam Manasa Smaranam Samsaara Vaaridhim Alam Taranti Santah

श्लोक 12

त्वत्पादपद्मयुगलं नमतां नराणां किं दुर्लभं भवतु मङ्गलकोटिसङ्घैः यस्य स्मरणमात्रेण सकलानि दुःखानि नश्यन्ति जन्ममरणादिकदुःखजाताः
Tvat Paada Padma Yugalam Namatam Naranam Kim Durlabham Bhavatu Mangala Koti Sanghaih Yasya Smarana Maatrena Sakalani Dukhani Nashyanti Janma Maranaadika Dukha Jaatah

श्लोक 13

त्वत्पादपद्मयुगलं परिभ्रमन्तं भृङ्गं समालपतु किं ननु देव तस्याः किं वा न गच्छति दिवं भुवि मुक्तिमार्गे सम्प्राप्य चामरमरुन्मरुताम्धिनाथः
Tvat Paada Padma Yugalam Paribhramantam Bhringam Samaalapatu Kim Nanu Deva Tasyah Kim Va Na Gachhati Divam Bhuvi Mukti Maarge Sampraapya Chaamara Marun Marutaam Dhinaathah

श्लोक 14

किं मन्दमन्दगमनेन न किं नु देव त्वत्पादारविन्दयुगलं हृदि संदधानाम् सद्यः प्रलीयत इयं भुवि पापराशिर- ब्धौ यथा जलधरा जलमङ्गलानाम्
Kim Manda Manda Gamanena Na Kim Nu Deva Tvat Paadaaravinda Yugalam Hridi Samdadhanam Sadyah Praleeyata Iyam Bhuvi Paapa Raashir Abdhau Yatha Jaladhara Jala Mangalanam

श्लोक 15

किं किञ्चिदप्यपि च कर्ममलं जनानां संसारबन्धनकरं न हि यस्य नाम गायन्ति ते गुणगणान्मुनयो भवान्तं ते प्राप्नुवन्ति परमं पदमप्रमेयम्
Kim Kinchid Apyapi Cha Karma Malam Jananam Samsaara Bandhana Karam Na Hi Yasya Naam Gaayanti Te Guna Ganan Munayo Bhavantam Te Praapnuvanti Paramam Padam Aprameyam

श्लोक 16

किं किञ्चिदप्यपि च जन्मजराभयघ्नं त्वन्नाम मन्त्रमनिशं मनसा स्मराणाम् सद्यः प्रनश्यति सुरासुरपूजितस्य संसारदुःखमखिलं भवतापशान्त्यै
Kim Kinchid Apyapi Cha Janma Jara Bhayaghnam Tvat Naam Mantram Anisham Manasa Smaranam Sadyah Pranashyati Suraasura Poojitasya Samsaara Dukham Akhilam Bhava Taapa Shantyai

श्लोक 17

उद्गीर्णवह्निकणदग्धवनप्रान्ते संसारघोरगहने चरतां चराणाम् त्वन्नाम कीर्तनरताः पुरुषा लभन्ते निर्वाणशीतलपदं पदमप्रमेयम्
Udgeerna Vahni Kana Dagdha Vana Praante Samsaara Ghora Gahane Charatam Charanam Tvat Naam Keertan Ratah Purusha Labhante Nirvaana Sheetala Padam Padam Aprameyam

श्लोक 18

शक्रेन्द्रवैद्युतसुरेन्द्रसुनीलकान्ति- संसक्तमञ्जुमणिपादविभूषणानाम् वन्दारुवृन्दनमिते चरणे मुनीन्द्राः स्तुवन्ति ते गुणगणान्भुवि मुक्तिहेतोः
Shakrendra Vaidyuta Surendra Suneela Kanti Samsakta Manju Mani Paada Vibhooshananam Vandaaru Vrinda Namite Charane Munindrah Stuvanti Te Guna Ganan Bhuvi Mukti Hetoh

श्लोक 19

किं तेन जन्मफलमब्धिनिवासिनां च यैः प्राप्तमम्बुधिजलं च सुवर्णरत्नम् ये त्वत्पदैकरसिता भुवि मुक्तिभाजो गायन्ति ते गुणगणान्भुवि मुक्तिहेतोः
Kim Tena Janma Phalam Abdhi Nivaasinam Cha Yaih Praaptam Ambhudhi Jalam Cha Suvarna Ratnam Ye Tvat Padaika Rasita Bhuvi Mukti Bhaajo Gaayanti Te Guna Ganan Bhuvi Mukti Hetoh

श्लोक 20

किं तेन जन्मफलमङ्गलकोटिसङ्घैः संसारबन्धनकरं न हि यस्य नाम गायन्ति ते गुणगणान्मुनयो भवान्तं ते प्राप्नुवन्ति परमं पदमप्रमेयम्
Kim Tena Janma Phalam Mangala Koti Sanghaih Samsaara Bandhana Karam Na Hi Yasya Naam Gaayanti Te Guna Ganan Munayo Bhavantam Te Praapnuvanti Paramam Padam Aprameyam

श्लोक 21

किं तस्य पापकलनं विमलस्य तस्य संसारघोरगहने चरतां चराणाम् त्वन्नाम कीर्तनरताः पुरुषा लभन्ते निर्वाणशीतलपदं पदमप्रमेयम्
Kim Tasya Paapa Kalanam Vimalasya Tasya Samsaara Ghora Gahane Charatam Charanam Tvat Naam Keertan Ratah Purusha Labhante Nirvaana Sheetala Padam Padam Aprameyam

श्लोक 22

किं तस्य मङ्गलशतैः शमितैः समस्ता- नाराधितामरगणैश्च कृतैः प्रसादैः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Mangala Shataih Shamitaih Samasta Naaraadhitaamara Ganaishcha Kritaih Prasadaikh Yasya Sthita Tava Katha Hridi Mangalanam Samsaara Taaranamayee Bhava Taapa Shantyai

श्लोक 23

किं तस्य जन्मसफलं भुवि मानवानां येषां न पङ्कजयुगं तव मन्दमन्दम् भृङ्गावलीप्रविलसन्मणिहारशोभि चेतस्यलं विलसति प्रविलीनमोहम्
Kim Tasya Janma Saphalam Bhuvi Manavanam Yesham Na Pankaja Yugam Tava Manda Mandam Bhringaavali Pravilasan Mani Haara Shobhi Chetasyalam Vilasati Pravileena Moham

श्लोक 24

किं तेन दानमखिलं जगतां कृतं स्यात् किं वा तपो नियमसंयमपञ्चतापि यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tena Daanam Akhilam Jagatam Kritam Syaat Kim Va Tapo Niyama Samyama Panchataapi Yasya Sthita Tava Katha Hridi Mangalanam Samsaara Taaranamayee Bhava Taapa Shantyai

श्लोक 25

किं तस्य तीर्थमुपसेवितमप्रमेयैः किं वा कृतं तदधुना भुवि भूतनाथैः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Teertham Upasevitam Aprameyaih Kim Vaa Kritam Tad Adhuna Bhuvi Bhootnaathaih Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 26

किं तस्य मन्त्रजपकोटिशतैः कृतैश्च किं वा कृतं तपसि दुष्करकोटिभिर्वा यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Mantra Jap Koti Shataih Kritaish Cha Kim Vaa Kritam Tapasi Dushkar Kotibhir Vaa Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 27

किं तस्य दानमयजज्ञसुतप्ततपोभिः किं तीर्थसेवनशतैश्च कृतैः समस्ताः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Daan May Yagya Sutapt Tapobhih Kim Teerth Sevan Shataish Cha Kritaih Samastaah Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 28

किं तस्य मन्दमतिभिः कृतमत्र लोके किं वा कृतं सुचरितैः सुकृतैः समस्ताः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Manda Matibhih Kritam Atra Loke Kim Vaa Kritam Sucharitaih Sukritaih Samastaah Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 29

किं तस्य मङ्गलशतैः शमितैः समस्ता- नाराधितामरगणैश्च कृतैः प्रसादैः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Mangal Shataih Shamitaih Samastaa Naaraadhitaamar Ganash Cha Kritaih Prasaadaih Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 30

किं तस्य जन्मसुफलं भुवि मानवानां येषां न पङ्कजयुगं तव मन्दमन्दम् भृङ्गावलीप्रविलसन्मणिहारशोभि चेतस्यलं विलसति प्रविलीनमोहम्
Kim Tasya Janma Suphalam Bhuvi Maanvaanaam Yeshaam Na Pankaj Yugam Tav Manda Mandam Bhringaavali Pravilasan Mani Haar Shobhi Chetasya Lam Vilasati Pravileen Moham

श्लोक 31

किं तेन दानमखिलं जगतां कृतं स्यात् किं वा तपो नियमसंयमपञ्चतापि यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tena Daanam Akhilam Jagataam Kritam Syaat Kim Vaa Tapo Niyam Sanyam Panchataapi Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 32

किं तस्य तीर्थमुपसेवितमप्रमेयैः किं वा कृतं तदधुना भुवि भूतनाथैः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Teertham Upasevitam Aprameyaih Kim Vaa Kritam Tad Adhuna Bhuvi Bhootnaathaih Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 33

किं तस्य मन्त्रजपकोटिशतैः कृतैश्च किं वा कृतं तपसि दुष्करकोटिभिर्वा यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Mantra Jap Koti Shataih Kritaish Cha Kim Vaa Kritam Tapasi Dushkar Kotibhir Vaa Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 34

किं तस्य दानमयजज्ञसुतप्ततपोभिः किं तीर्थसेवनशतैश्च कृतैः समस्ताः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Daan May Yagya Sutapt Tapobhih Kim Teerth Sevan Shataish Cha Kritaih Samastaah Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 35

किं तस्य मन्दमतिभिः कृतमत्र लोके किं वा कृतं सुचरितैः सुकृतैः समस्ताः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Manda Matibhih Kritam Atra Loke Kim Vaa Kritam Sucharitaih Sukritaih Samastaah Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 36

किं तस्य मङ्गलशतैः शमितैः समस्ता- नाराधितामरगणैश्च कृतैः प्रसादैः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Mangal Shataih Shamitaih Samastaa Naaraadhitaamar Ganash Cha Kritaih Prasaadaih Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 37

किं तस्य जन्मसुफलं भुवि मानवानां येषां न पङ्कजयुगं तव मन्दमन्दम् भृङ्गावलीप्रविलसन्मणिहारशोभि चेतस्यलं विलसति प्रविलीनमोहम्
Kim Tasya Janma Suphalam Bhuvi Maanvaanaam Yeshaam Na Pankaj Yugam Tav Manda Mandam Bhringaavali Pravilasan Mani Haar Shobhi Chetasya Lam Vilasati Pravileen Moham

श्लोक 38

किं तेन दानमखिलं जगतां कृतं स्यात् किं वा तपो नियमसंयमपञ्चतापि यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tena Daanam Akhilam Jagataam Kritam Syaat Kim Vaa Tapo Niyam Sanyam Panchataapi Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 39

किं तस्य तीर्थमुपसेवितमप्रमेयैः किं वा कृतं तदधुना भुवि भूतनाथैः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Teertham Upasevitam Aprameyaih Kim Vaa Kritam Tad Adhuna Bhuvi Bhootnaathaih Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 40

किं तस्य मन्त्रजपकोटिशतैः कृतैश्च किं वा कृतं तपसि दुष्करकोटिभिर्वा यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Mantra Jap Koti Shataih Kritaish Cha Kim Vaa Kritam Tapasi Dushkar Kotibhir Vaa Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 41

किं तस्य दानमयजज्ञसुतप्ततपोभिः किं तीर्थसेवनशतैश्च कृतैः समस्ताः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Daan May Yagya Sutapt Tapobhih Kim Teerth Sevan Shataish Cha Kritaih Samastaah Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 42

किं तस्य मन्दमतिभिः कृतमत्र लोके किं वा कृतं सुचरितैः सुकृतैः समस्ताः यस्य स्थिता तव कथा हृदि मङ्गलानां संसारतारणमयी भवतापशान्त्यै
Kim Tasya Manda Matibhih Kritam Atra Loke Kim Vaa Kritam Sucharitaih Sukritaih Samastaah Yasya Sthita Tav Katha Hridi Mangalaanaam Sansaar Taaran Mayi Bhav Taap Shaantyai

श्लोक 43

इति श्रीसिद्धसेनदिवाकरसूरिविरचितं कल्याणमन्दिरस्तोत्रं सम्पूर्णम्
Iti Shri Siddhasen Divaakar Soori Virachitam Kalyaan Mandir Stotram Sampoornam

श्लोक 44

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

दररोज किंवा शुभ तिथींवर

Best Time (Muhurta)

ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ

Sacred Offerings

तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा

पृष्ठभूमि

हे स्तोत्र जैन भक्ती परंपरेचा भाग आहे, संस्कृतमध्ये रचले गेले आहे. पारंपारिकपणे हे आदरणीय जैन साधू सिद्धसेन दिवाकर यांनी रचल्याचे मानले जाते, जे साधारणपणे इसवी सनाच्या पहिल्या शतकात राहत होते. 'कल्याणमंदिरस्तोत्र' हे जैनांकडून आध्यात्मिक शांती, सांसारिक दुःखांपासून संरक्षण आणि जिन (प्रबुद्ध गुरू) यांच्यावरील भक्ती वाढविण्यासाठी प्रार्थना म्हणून म्हटले जाते. हे दैनंदिन पूजेदरम्यान किंवा विशेष धार्मिक प्रसंगी म्हटले जाते.

या पाठाबद्दल

रचयिता: Acharya Kumudachandra

Acharya Kumudachandra च्या आणखी रचना

तुम्हाला माहीत आहे का?

लेखक आणि तारीख

कल्याणमंदिर स्तोत्र हे पाचव्या शतकातील प्रसिद्ध जैन भिक्षू आणि विद्वान सिद्धसेन दिवाकर सूरी यांनी रचल्याचे मानले जाते. ते तर्कशास्त्र आणि तत्त्वज्ञानातील कार्यांसाठी प्रसिद्ध आहेत, जसे की संमतितर्क, परंतु त्यांनी अनेक भक्तिगीतेही रचली, आणि हे स्तोत्र जैन काव्याचा एक रत्न आहे.

रचना आणि छंद

या स्तोत्रात ४३ श्लोक आहेत जे शास्त्रीय संस्कृत छंद वसंततिलका (प्रति ओळ १४ अक्षरे) मध्ये आहेत. पहिले १८ श्लोक समुद्रातील वादळे, सापाचे विष आणि युद्धभूमीतील गोंधळ यासारखे धोके स्पष्टपणे वर्णन करतात, नंतर जिनाच्या कमळाच्या पायांची आणि नावाची रक्षण करण्याची शक्ती घोषित करतात. उर्वरित २४ श्लोक वक्तृत्वपूर्ण प्रश्नांच्या मालिकेकडे (“किं तेन?” – “…ाचा उपयोग काय?”) वळतात जे भक्तीला इतर सर्व धार्मिक कृतींपेक्षा वरचढ ठरवतात.

केंद्रीय विषय: जिनाच्या नावाची आणि पायांची शक्ती

स्तोत्र जिनाच्या कमळाच्या पायांची आणि पवित्र नावाची पुनरावृत्ती करून अंतिम आश्रय म्हणून स्तुती करते. हे आश्वासन देते की त्यांचे स्मरण केल्याने दुःख, भय आणि कर्मबंधन नष्ट होते आणि अंतिम मोक्ष मिळतो. दिव्य नावावर (नाम) हा भर हे इतर भारतीय धर्मांतील भक्ती परंपरांप्रमाणेच जैन भक्तिसाहित्याचे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे.

“किं तेन” आवर्ती

श्लोक १९ पासून पुढे, स्तोत्र मनात जिनाबद्दल भक्ती नसताना दान, तप, तीर्थयात्रा, मंत्रजप आणि इतर विधींच्या मूल्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणारी दीर्घ मालिका विचारते. उदाहरणार्थ, जिनाची कथा मनात कोरली नसेल तर लाखो जप किंवा सर्व पवित्र स्थानांची भेट काय उपयोगाची असा प्रश्न विचारते. हे वक्तृत्वपूर्ण साधन असे दर्शवते की अंतर्गत भक्ती सर्व बाह्य कृतींपेक्षा श्रेष्ठ आहे.

भक्तीचे महत्त्व

कल्याणमंदिर या शीर्षकाचा अर्थ “कल्याणाचे निवासस्थान” असा आहे आणि हे स्तोत्र जैन लोक संरक्षण, शांती आणि आध्यात्मिक प्रगतीसाठी मोठ्या प्रमाणात पठण करतात. हे जैन भक्तीचे एक उत्कृष्ट उदाहरण आहे, जे दर्शवते की तपस्वीरता आणि अहिंसेशी संबंधित परंपरेतही, तीर्थंकरावरील हार्दिक भक्ती ही मोक्षाचा सर्वात निश्चित मार्ग म्हणून पाहिली जाते.

Mahavira ची संपूर्ण स्तुती व पाठ

Mahavira

Mahavira चे सर्व पाठ पहा →

जैन धर्म से और

सभी देखें