Dera Ballan

Rond het jaar 1900 arriveerde een rondtrekkende heilige, Pipal Das genaamd, geboren als Harnam Dass in het dorp Gill Patti in het district Bathinda, in de buurt van het dorp Ballan in de Doaba-streek van de Punjab. Daar trof hij een verdorde pipalboom aan. Door geduldig water te geven bracht hij hem weer tot leven, zag hij zijn herstel als een gunstig teken en overtuigde hij de plaatselijke bewoners om het omliggende land te schenken. Op die grond stichtte hij wat zou uitgroeien tot Dera Sant Sarwan Dass, door toegewijden eenvoudigweg Dera Ballan genoemd, en het werd gewijd aan het verspreiden van de leer van de heilige dichter Guru Ravidas onder gemeenschappen die zulk onderwijs lang was onthouden.

Pipal Das leidde de Dera tot zijn overlijden in 1928, waarna zijn zoon Sant Sarwan Dass hem opvolgde. Sarwan Dass breidde de instelling aanzienlijk uit: hij stichtte Ravidas-tempels in de hele regio, richtte scholen op en bouwde ziekenhuizen voor mensen die anders geen behandeling hadden kunnen betalen. Sant Hari Dass leidde van 1972 tot 1982, waarna Sant Garib Dass het Sarwan Dass Charitable Hospital oprichtte en in 1991 het weekblad Begumpura Shaher lanceerde. Sant Niranjan Dass bekleedt de zetel sinds 1994 en hield toezicht op de opening van de Sarwan Dass Model School in Phagwara en het Sarwan Dass Charitable Eye Hospital in Ballan.

Aan het begin van de twintigste eeuw ontstond de Ad Dharm-beweging om onaanraakbaarheid te bestrijden en het dalit-bewustzijn in de hele Punjab op te bouwen. Haar oprichter, Mangu Ram, bezocht Pipal Das persoonlijk om raad te vragen over hoe de leer van Guru Ravidas onder dalit-gemeenschappen kon worden verspreid. In 1932 bood Sant Sarwan Dass Mangu Ram persoonlijk sap aan om een vasten te verbreken dat hij hield als protest tegen een politiek besluit dat de gemeenschap raakte. De eigen geschiedenis van de Dera herinnert zich dit gebaar als een uiting van solidariteit tussen twee bewegingen die streefden naar dezelfde waardigheid voor dezelfde mensen.

De belangrijkste institutionele prestatie van Dera Ballan is haar rol bij het samenstellen van de Amritbani Guru Ravidass Ji, een verzameling van tweehonderdveertig (240) lofzangen die aan Guru Ravidas worden toegeschreven. Eenenveertig (41) van deze lofzangen zijn dezelfde composities die al lang bewaard worden onder de lofzangen van de Guru Granth Sahib; de overige lofzangen werden verzameld uit andere bronnen die de Dera authentiek achtte voor de eigen stem van Guru Ravidas. De Dera vertaalde deze verzameling naar talen als Engels, Hindi en Punjabi om de groeiende ravidassische diaspora in Europa en Noord-Amerika te bereiken. Dit werk maakte de Dera tot een brug tussen de Doaba-thuisbasis in de Punjab en ravidassische gemeenschappen tot in Italië en het Verenigd Koninkrijk.

In 2009 werd een religieuze ceremonie in een Ravidas-tempel in Wenen door een gewelddadige aanslag getroffen. De aanslag kostte ook het leven aan Ramanand Dass, de tweede man van Sant Niranjan Dass, een verlies dat de gemeenschap nog altijd diep betreurt. Daarna vestigde Dera Sach Khand op 29 januari 2010 officieel het Ravidassia Dharm als afzonderlijke geloofstraditie in Seer Goverdhanpur in Varanasi, de geboorteplaats van Guru Ravidas zelf. Zo kreeg de lange toewijding van de gemeenschap aan haar eigen Guru een eigen institutioneel thuis.

Buiten haar religieuze functies heeft Dera Ballan een centrale rol gespeeld in het doen gelden van een eigen religieuze identiteit door de ravidassische gemeenschap, onder meer door de stichting van toegewijde Ravidass Bhawans en tempels in diasporasteden. Voor veel ravidassische families is de band met Dera Ballan, of het nu gaat om bedevaarten, de publicaties of het netwerk van aangesloten tempels in het buitenland, een bepalende draad van het gemeenschapsleven.

De meeste heilige plaatsen markeren één historische gebeurtenis, een geboorte, een dood, een visioen, en blijven vooral plekken van pelgrimsherinnering. De betekenis van Dera Ballan groeide op een andere manier, via een ononderbroken keten van vijf sants, die elk een instelling toevoegden die hun voorganger nog niet had gebouwd: hier een ziekenhuis, daar een school, een samengestelde geschrift, een krant die van start ging. Wat begon met één herleefde boom en een stuk geschonken grond, werd door vijf opeenvolgende leiders en ruim een eeuw heen het organiserende centrum van het religieuze, educatieve en liefdadige leven van een hele gemeenschap. Deze transformatie kwam minder tot stand door één dramatisch moment dan door volhardende institutiebouw over generaties heen.

De opbouw van de verzameling, eenenveertig lofzangen die al bekend waren uit de Guru Granth Sahib, verbonden met aanvullende lofzangen uit andere bronnen, weerspiegelt de delicate positie die Dera Ballan gedurende het grootste deel van haar geschiedenis innam. De vertrouwde lofzangen behielden een ononderbroken continuïteit met de devotionele praktijk die de gemeenschap altijd had gekend, terwijl het aanvullende materiaal de verzameling in staat stelde om meer te zijn dan een uittreksel: een geschrift dat de leer van Guru Ravidas uit eigen recht kon vertegenwoordigen. Dit evenwicht tussen het eren van wat eraan voorafging en het bouwen van iets dat duidelijk van de gemeenschap zelf is, loopt door bijna elk hoofdstuk van de geschiedenis van de Dera, van het eerste stuk grond dat Pipal Das schonk tot aan de stichting van het Ravidassia Dharm zelf.