ডেৰা সন্ত চৰৱণ দাস (ডেৰা বাল্লান)

প্ৰায় ১৯০০ চনত, হৰনাম দাস হিচাপে জন্ম হোৱা পিপল দাস নামৰ এজন ঘূৰণীয়া সাধুে পঞ্জাবৰ দোআবা অঞ্চলৰ বল্লান গাঁৱৰ ওচৰত উপস্থিত হ'ল। তাত তেওঁ এটা শুকান পিপল গছ থকা দেখিলে। ধৈৰ্যশীলভাৱে পানী দি তেওঁ ইয়াক পুনৰ জীৱিত কৰিলে, ইয়াৰ পুনৰুজ্জীৱনক এটা শুভ লক্ষণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আৰু স্থানীয় লোকসকলক চাৰিওফালৰ ভূমি দান কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিলে। সেই ভূমিত তেওঁ যি প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে, সেয়েই পাছত ডেৰা সন্ত সৰ্ৱণ দাস হিচাপে বিকশিত হ'ল; ভক্তসকলে ইয়াক সৰলভাৱে ডেৰা বল্লান বুলি জানে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল দীৰ্ঘকাল ধৰি এনে শিক্ষাৰ পৰা বঞ্চিত হৈ থকা সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সন্ত-কবি গুৰু ৰবিদাসৰ শিক্ষা প্ৰচাৰ কৰা।

পিপল দাসে ১৯২৮ চনত দেহত্যাগ নকৰালৈকে ডেৰা পৰিচালনা কৰিছিল, তাৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ সন্ত সৰ্ৱণ দাসে দায়িত্ব লয়। সৰ্ৱণ দাসে এই প্ৰতিষ্ঠানক উল্লেখযোগ্যভাৱে সম্প্ৰসাৰিত কৰিলে; অঞ্চলৰ বিভিন্ন ঠাইত ৰবিদাস মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে, বিদ্যালয় স্থাপন কৰিলে আৰু চিকিৎসাৰ খৰচ বহন কৰিব নোৱৰা লোকৰ বাবে চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ কৰিলে। সন্ত হৰি দাসে ১৯৭২ৰ পৰা ১৯৮২ চনলৈ নেতৃত্ব দিলে, তেওঁৰ পিছত সন্ত গৰীব দাসে সৰ্ৱণ দাস চাৰিটেবল হাসপাতাল প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে আৰু ১৯৯১ চনত সাপ্তাহিক কাকত 'বেগমপুৰা শহৰ' আৰম্ভ কৰিলে। সন্ত নিৰঞ্জন দাসে ১৯৯৪ চনৰ পৰা আসন গ্ৰহণ কৰি আছে; তেওঁৰ তত্ত্বাৱধানত ফাগৱাৰাত সৰ্ৱণ দাস মডেল স্কুল আৰু বল্লানত সৰ্ৱণ দাস চাৰিটেবল চক্ষু চিকিৎসালয় উদ্‌ঘাটন হৈছে।

বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে, পঞ্জাবজুৰি অস্পৃশ্যতাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ আৰু দলিত চেতনা গঢ়িবলৈ আদ ধৰ্ম আন্দোলনৰ উদ্ভৱ ঘটে। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক মংগু ৰাম গুৰু ৰবিদাসৰ শিক্ষাক দলিত সম্প্ৰদায়ৰ মাজত জনপ্ৰিয় কৰাৰ বিষয়ে পৰামৰ্শ বিচাৰি সরাসরিভাৱে পিপল দাসৰ ওচৰলৈ গৈছিল। ১৯৩২ চনত, সম্প্ৰদায়ক প্ৰভাৱিত কৰা এটা ৰাজনৈতিক সিদ্ধান্তৰ প্ৰতিবাদত তেওঁ উপবাস কৰি থাকোঁতে সন্ত সৰ্ৱণ দাসে ব্যক্তিগতভাৱে মংগু ৰামক উপবাস ভংগ কৰিবলৈ ৰস দিছিল। ডেৰাৰ নিজস্ব ইতিহাসে এই আচৰণক একে মানুহৰ একে মৰ্যাদাৰ বাবে কাম কৰা দুটা আন্দোলনৰ মাজৰ সংহতিৰ প্ৰকাশ হিচাপে স্মৰণ কৰে।

ডেৰা বল্লানৰ সবাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাতিষ্ঠানিক সাফল্য হ'ল গুৰু ৰবিদাসৰ লগত সম্পৰ্কিত দুশ চল্লিশটা (২৪০) ভজনৰ সংগ্ৰহ অমৃতবাণী গুৰু ৰবিদাস জী সংকলন কৰাত ইয়াৰ ভূমিকা। এই ভজনসমূহৰ মাজত চল্লিশ-একটা (৪১) ভজন গুৰু গ্ৰন্থ সাহিবৰ ভজনৰ মাজত দীৰ্ঘকাল ধৰি সংৰক্ষিত হৈ আছে, বাকী ভজনসমূহ গুৰু ৰবিদাসৰ নিজস্ব কণ্ঠস্বৰৰ প্ৰামাণিক বুলি ডেৰাই মনে কৰা আন উৎসৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। ডেৰাই এই সংকলনক ইংৰাজী, হিন্দী আৰু পাঞ্জাবীসহ বিভিন্ন ভাষালৈ অনুবাদ কৰিলে, যাতে ইউৰোপ আৰু উত্তৰ আমেৰিকাত বাঢ়ি অহা ৰবিদাসীয়া প্ৰবাসী সমাজলৈ পৌঁছিব পাৰে। এই কামে ডেৰাক পঞ্জাবৰ দোআবা মাতৃভূমি আৰু ইটালী আৰু যুক্তৰাজ্যলৈকে বিয়পি থকা ৰবিদাসীয়া সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ সেতুত পৰিণত কৰিলে।

২০০৯ চনত, ভিয়েনাৰ এটা ৰবিদাস মন্দিৰত এটা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত হিংসাত্মক আক্ৰমণ হয়। এই আক্ৰমণত সন্ত নিৰঞ্জন দাসৰ দ্বিতীয় স্থানৰ দায়িত্বত থকা ৰামানন্দ দাসেও প্ৰাণ হেৰুৱায়, যিটো ক্ষতি আজিও সম্প্ৰদায়ৰ মাজত গভীৰভাৱে শোকাকুলভাৱে স্মৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত, ২০১০ চনৰ ২৯ জানুৱাৰীত ডেৰা সাচ খণ্ডে বাৰাণসীৰ সীৰ গোৱৰ্ধনপুৰত, গুৰু ৰবিদাসৰ জন্মস্থান বুলি বিশ্বাস কৰা ঠাইত, ৰবিদাসীয়া ধৰ্মক এটা স্বতন্ত্ৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা হিচাপে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ইয়াৰ ফলত সম্প্ৰদায়ৰ নিজস্ব গুৰুৰ প্ৰতি দীৰ্ঘকালৰ ভক্তিৰ বাবে এক সম্পূৰ্ণ নিজস্ব প্ৰাতিষ্ঠানিক আশ্ৰয় লাভ হ'ল।

ধৰ্মীয় কাৰ্যৰ বাহিৰেও, ডেৰা বল্লানে ৰবিদাসীয়া সম্প্ৰদায়ৰ স্বতন্ত্ৰ ধৰ্মীয় পৰিচয়ৰ দাৱী প্ৰতিষ্ঠাত কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা পালন কৰিছে; ইয়াৰ মাজত প্ৰবাসী নগৰসমূহত উৎসৰ্গীকৃত ৰবিদাস ভৱন আৰু মন্দিৰ স্থাপন অন্তৰ্ভুক্ত। বহু ৰবিদাসীয়া পৰিয়ালৰ বাবে, তীৰ্থযাত্ৰা, ইয়াৰ প্ৰকাশনা বা বিদেশত থকা ইয়াৰ সংযুক্ত মন্দিৰসমূহৰ নেটৱৰ্কৰ যোগেদি হওক, ডেৰা বল্লানৰ সৈতে সংযোগ সম্প্ৰদায়ৰ জীৱনৰ এক নিৰ্ণায়ক সূত্ৰ।

বেছিভাগ পবিত্ৰ স্থানে এটা একক ঐতিহাসিক ঘটনা চিহ্নিত কৰে, জন্ম, মৃত্যু, দৰ্শন; আৰু সেইবোৰ মূলতঃ তীৰ্থযাত্ৰাৰ স্মৃতিৰ স্থান হৈ থাকে। ডেৰা বল্লানৰ তাৎপৰ্য ভিন্নভাৱে বাঢ়িছে, পাঁচজন সন্তৰ এক অবিচ্ছিন্ন শৃংখলাৰ যোগেদি, য'ত প্ৰতিজনে আগৰজনে তখনও নিৰ্মাণ কৰা নোৱাৰা এটা প্ৰতিষ্ঠান যোগ কৰিছে; ইয়াত এটা চিকিৎসালয়, তাত এটা বিদ্যালয়, এটা ধৰ্মগ্ৰন্থৰ সংকলন, এখন কাকতৰ আৰম্ভণি। এটা বৃক্ষ পুনৰ জীৱিত কৰা আৰু দান পোৱা মাটিৰ এটুকুৰাৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা যাত্ৰা, পাঁচজন ক্ৰমাগত নেতা আৰু প্ৰায় এশ বছৰৰ জুৰি, এটা গোটৈ সম্প্ৰদায়ৰ ধৰ্মীয়, শৈক্ষিক আৰু দাতব্য জীৱনৰ সংগঠনমূলক কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হ'ল। এই ৰূপান্তৰ কোনো এটা নাটকীয় মুহূৰ্তৰ জৰিয়তে নহয়, বৰঞ্চ প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্মৰ অবিৰত প্ৰতিষ্ঠান-নিৰ্মাণৰ জৰিয়তে সম্ভৱ হৈছিল।

সংকলনৰ গঠন, গুৰু গ্ৰন্থ সাহিবৰ পৰা পৰিচিত চল্লিশ-একটা ভজন আৰু আনৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা অতিৰিক্ত ভজনৰ সংযোগ, ডেৰা বল্লানে নিজৰ ইতিহাসৰ বেছিভাগ সময়ত অধিকাৰ কৰা সূক্ষ্ম অৱস্থানক প্ৰতিফলিত কৰে। পৰিচিত ভজনসমূহে সম্প্ৰদায়ে সদায় জনা ভক্তি-অনুশীলনৰ সৈতে এক অবিচ্ছিন্ন সংযোগ বজাই ৰাখিছিল, আনহাতে অতিৰিক্ত সামগ্ৰীয়ে সংকলনক কেৱল এটা উদ্ধৃতি হিচাপে নহয়, বৰঞ্চ গুৰু ৰবিদাসৰ শিক্ষাক নিজৰ অধিকাৰত প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পৰা এখন ধৰ্মগ্ৰন্থ হিচাপে থিয় হ'বলৈ সক্ষম কৰিলে। যি আগত আছিল তাক সন্মান কৰা আৰু সম্প্ৰদায়ৰ নিজস্ব বুলি কিবা এটা গঢ়াৰ এই ভাৰসাম্যই পিপল দাসে প্ৰথমে দান কৰা ভূমিৰ টুকুৰাৰ পৰা ৰবিদাসীয়া ধৰ্মৰ প্ৰতিষ্ঠালৈকে ডেৰাৰ ইতিহাসৰ প্ৰায় প্ৰতিটো অধ্যায়ৰ মাজেদি বৈ গৈছে।